Իմ Հերոս նախագիծ
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
Եվրատեսիլ 2027-ի տոմսերի վաճառքը կսկսվի հունվարին. BTA Կանանց տնտեսական հզորացում Հարավային Կովկասում Սուրեն Պապիկյանի գլխավորած պատվիրակությունը աշխատանքային այցով ժամանել է Բրյուսել Մեր նպատակն է ոչ թե դառնալ ԱՄՆ-ի կամ Չինաստանի վասալը, այլ ամրապնդել ռազմավարական ինքնավարությունը Որևէ կասկած չկա, որ կամուրջը կվերականգնվի և նախկինից էլ ավելի լավը կլինի 1890 թվականին նկարված կտավը գնահատվում է 180 միլիոն դոլար Նախարար Դավիթ Թադևոսյանի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Սթենֆորդի համալսարան Թրամփը Ֆիլիպիններում մասնակցելու է ASEAN գագաթնաժողովին Ամբոխից Հռոմի պապի ուղղությամբ թևնոց են նետել Երաժշտական գործիք նվագելն ուղղակիորեն չի բարձրացնում է երեխայի ինտելեկտը Առաջիկա օրերին առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ Մայրը մայր է՝ այստեղ ոչինչ անել չես կարող, ես հասկանում եմ նրա մեկնաբանությունները

Եվրատեսիլ 2027-ի տոմսերի վաճառքը կսկսվի հունվարին. BTAԿանանց տնտեսական հզորացում Հարավային ԿովկասումՍուրեն Պապիկյանի գլխավորած պատվիրակությունը աշխատանքային այցով ժամանել է ԲրյուսելՄեր նպատակն է ոչ թե դառնալ ԱՄՆ-ի կամ Չինաստանի վասալը, այլ ամրապնդել ռազմավարական ինքնավարությունըՈրևէ կասկած չկա, որ կամուրջը կվերականգնվի և նախկինից էլ ավելի լավը կլինի1890 թվականին նկարված կտավը գնահատվում է 180 միլիոն դոլար Նախարար Դավիթ Թադևոսյանի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Սթենֆորդի համալսարան Թրամփը Ֆիլիպիններում մասնակցելու է ASEAN գագաթնաժողովինԱմբոխից Հռոմի պապի ուղղությամբ թևնոց են նետել Երաժշտական գործիք նվագելն ուղղակիորեն չի բարձրացնում է երեխայի ինտելեկտըԱռաջիկա օրերին առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներՄայրը մայր է՝ այստեղ ոչինչ անել չես կարող, ես հասկանում եմ նրա մեկնաբանություններըԱԺ նախագահը ընդդիմությանն առաջարկել է չխոչընդոտել նոր Սահմանադրության նախագծի հանրային քննարկմանըՀայաստանը՝ աշխարհի նոր AI հանգույցԽոստացիր ինձ, ԱմերիկաԷլեկտրոնային հսկողություն՝ ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման նպատակով (տեսանյութ)Մահացել է պատմության ամենաազդեցիկ թմրաբարոններից մեկըՀայտնաբերվել է 402 ոչ սթափ վարորդ․ պարեկների անցած շաբաթվա ծառայության արդյունքները (տեսանյութ)Հայաստանում կիրականացվի Ֆիզիկական արհեստական բանականության 7-ամյա ծրագիրԳերմանիայի ազգային հավաքականը Նիդերլանդների ընտրանուն հաղթեց 5-0 հաշվովՈւկրաինական անօդաչու թռչող սարքերը զանգվածային հարձակում են իրականացրել Ռուսաստանի Ուֆա և Սալավաթ քաղաքների ուղղությամբԻՀՊԿ հարված է հասցրել Բահրեյնի ռազմաբազայում տեղակայված ամերիկյան կայաններինԵթե քաղաքում օրեր շարունակ ունենում ենք 10-բալանոց խցանում, դա նյարդայնացնող էՍևանա լճում խստիվ արգելվում է սիգի արդյունագործական որսը (տեսանյութ)Ջերմուկ քաղաքում քաղաքացիները տեսանկարահանում մայր արջին՝ իր ձագերի հետ (տեսանյութ)Լեհաստանի ՍԴ պաշտոնանկ արված նախագահը կարող է կալանավորվելՄինչև 200 հազար դրամ աշխատավարձ ստացող քաղաքացիներին առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգում ներառելու նախագիծըԵրևանի հանրային տրանսպորտում ստվեր չունենքՌոբերտ Արզումանյանը միացել է Գևորգ Ղազարյանի նախաձեռնությանըԻրանը մեղադրել է ԱՄՆ-ին հարվածների հաջորդ փուլին նախապատրաստվելու մեջԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի ՀայաստանԱԺ նախագահը չի կիսում Արմեն Գրիգորյանի եզրահանգումներըԽնդրի լուծման ճանապարհները պետք է քաղաքապետարանի մեր գործընկերները գտնեն․ Ռուբինյանը՝ Երևանի խցանումների մասինՆուբարաշեն ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հոգեմետ դեղահաբերՆորայր Մեհրաբյանի հոգեհանգստի արարողությունը տեղի կունենա նոյեմբերի 18-ինԱՄՆ-ն թույլ չի տա, որ Իրանի դեմ պատերազմը ձգձգվի տարիներ. ՎենսՈղբերգական դեպք ԱրգենտինայումՏրևի շատրվանի մեջ նետած մետաղադրամների քանակը նվազել էԺոզե Մոուրինյուն հույսեր չի կապում երկու պաշտպանների հետՄոսկվան չպետք է խոչընդոտի Եվրոպայի հետ Հարավային Կովկասի երկրների մերձեցմանըԲրազիլիայում ընտանիքը ինքնաթիռում մոռացել է իր 7-ամյա որդունՍերխիո Ռամոսը կարող է վերադառնալ հայրենիք և համալրել Մալագայի շարքերըՀայաստան անձնական օգտագործման ապրանքների՝ առանց մաքսատուրքի ներմուծման չափաքանակներըՀրդեհ Արմավիր քաղաքում․կանխվել է հրդեհի տարածումը դեպի շինության մյուս հատվածներՔրեական ոստիկանները ապօրինի արդյունահանման երկու դեպք են բացահայտել Լոռու մարզի Քարինջ գյուղում (տեսանյութ)Գենդերային հավասարության և կանանց ու աղջիկների իրավունքների հարցերով Կոպենհագենի գագաթնաժողովՊետական եկամուտների կոմիտեն տեղեկացնում էՈւԵՖԱ-ն ՖԻՖԱ-ի նախագահի պաշտոնում առաջադրել է Ֆիլիպ Դիալոյի թեկնածությունըԳորիսի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ մերկասառույց էՆԳՆ նախկին պաշտոնյա, «Ոսկե գնդապետ» Զախարչենկոն, ով կրում է 16 տարվա ազատազրկման պատիժ, ամուսնացել է իր փաստաբանի հետ
Հայաստան

Ժողովրդագրության ամենատխուր թեման

Մեր վիճակագրական ծառայությունը վերջին մեկ ամսվա ընթացքում հասցրեց երկու անգամ անվանափոխվել: Սկզբում ԱՎԾ-ն դարձավ ԱՎԿ` Ազգային վիճակագրական կոմիտե: Իսկ այս շաբաթ ԱՎԿ-ն վերանվանվեց ՀՀ ՎԿ: Սա՝ որպես տեղեկատվություն: Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական խնդիրներով հետաքրքրվողների համար որևէ բացատրություն չտրվեց: Երևի կարևոր չէր: Իշխանությունները միշտ էլ բոլորիցս ավելի լավ գիտեն, թե ճիշտը որն է:

Վիճակագրության թեման, որին առաջարկելու եմ ծանոթանալ, ինչ–որ իմաստով սահմռկեցուցիչ է: Տարիներ շարունակ հետևել եմ այս տվյալներին, սակայն երբեք հրապարակային որևէ վերլուծություն-քննարկում չեմ հանդիպել: Հավանաբար, պատճառը բուն թեման է:

«Հայաստանի վիճակագրական տարեգիրք. 2018-ի» միջազգային համեմատությունների բաժնում ժողովրդագրական հետևյալ տվյալ-համեմատությունը կա` «Մանկամահացության գործակիցները»: Այստեղ ներկայացնում են մինչև մեկ տարեկան մահացած երեխաների թվաքանակը (1 000 ծնվածի հաշվարկով): Միջազգային համեմատությունների բաժնում մեր վիճակագիրները դա ներկայացնում են երեք խմբի տվյալների հետ: Առաջին խմբում ԱՊՀ երկրների տվյալներն են: Երկրորդում՝ Բալթյան երկրներինը (այս հատվածում մերձբալթյան խորհրդային երեք հանրապետությունների տվյալներն են): Երրորդում, առանց որոշակի դասակարգման, տարբեր երկրների տվյալներ են: Մանկամահացության գործակիցը ԱՊՀ երկրներում չափազանց տարբեր է: Ամենացածրը Բելառուսում է` 3.2, ապա Ռուսաստանի Դաշնությունում` 5.5, և Ուկրաինայում` 7.7:

Մանկամահացությունն աշխարհի՝ քիչ թե շատ զարգացած առողջապահական համակարգ ունեցող երկրների համեմատ՝ չափազանց բարձր է Միջին Ասիայի երկրներում (Թուրքմենստան՝ 44, Ուզբեկստան՝ 43): Մեր տարածաշրջանի երկրների հետ համեմատած՝ Հայաստանը որոշակիորեն բարվոք ցուցանիշ ունի: Մանկամահացության գործակիցը Ադրբեջանում 11 է, Վրաստանում՝ 10: Հայաստանում 2015թ. հետո այն նվազել է: Վերջին պաշտոնական թիվը 2017-ինն է` 8.2:

«Կարելի՞ է սա համարել բավարար ցուցանիշ» հարցին պիտի որ պատասխանեն առաջին հերթին առողջապահության ոլորտի կառավարիչ-մասնագետները, ապա` վիճակագիրները: Մյուսներս պարզապես կարող ենք մեր տվյալները համեմատել այլ երկրների ցուցանիշների հետ:

Տեսեք՝ ինչ տարբեր վիճակ է Բալթյան երկրներում: Էստոնիայի մանկամահացության գործակիցը 2.4 է, Լատվիայինն ու Լիտվայինը՝ համապատասխանաբար 4.1 և 4,5: Ինչո՞ւ են այս ցուցանիշներն այդքան տարբերվում մեր երկրում արձանագրվածից: Ի վերջո, տարիներ շարունակ մենք հպարտացել ու գոհացել ենք մեր առողջապահության համակարգով ու բժիշկների մասնագիտական որակով:

«Այլ երկրների» հետ համեմատության բաժնում կարելի է նկատել, որ մանկամահացության ցուցանիշը սերտորեն կապված է երկրի տնտեսության մակարդակի հետ: Բայց դա միակ վճռորոշ գործոնը չէ: Այսպես, մանկամահացության ամենացածր գործակից ունեն Ֆինլանդիան և Ճապոնիան: Այս երկրներում մինչև մեկ տարեկանը լրանալը ծնված 1 000 երեխայից 2-ն է մահանում: Արևմտյան ամենահարուստ և ամենաբարեկեցիկ երկրի համբավ ունեցող ԱՄՆ-ում այս գործակիցը կրկնակիից ավելի է` 5.6: Մանկամահացության ցածր գործակից ունեցող եվրոպական երկրներն են Շվեդիան (2.5), Չեխիան (2.7), Ավստրիան:

Զուտ տնտեսական բարեկեցությունը հարկավ ամենավճռորոշը չէ այս հարցում: Տեսեք, Հունգարիայի պարագայում այս ցուցանիշն ավելի դրական է, քան Միացյալ Թագավորության (3.6-ը 3.9-ի դիմաց): Նման օրինակները կարող են հուշել, որ այստեղ պատճառները, հավանաբար, առողջապահության կազմակերպման համակարգ-ոլորտում պետք է փնտրել: Այլապես հնարավոր չի լինի համեմատել ու բացատրել Լեհաստանի (4.0), Բուլղարիայի (6.4) և Ռումինիայի (7.1) գործակիցները: Չեմ հիշում այս թեմայի որևէ գիտական քննարկում: Փոխարենը՝ հիմա բոլորը խոսում են ՀՀ գլխավոր մանկաբարձի անվան հետ կապված կոռուպցիոն դեպքի մասին: Գուցե ժամանակն է, որ կոռուպցիայով իրավապահնե՞րը զբաղվեն, իսկ առողջապահության ոլորտի խնդիրները դառնան ոլորտի կառավարիչների շահագրգիռ քննարկումների թեմա:

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org