ԱՄՆ-ն բուլղարական զենքի մատակարարմամբ փորձում է տապալել ՀՀ և ՌԴ միջև 100 մլն դոլարանոց պայմանագիրը
EurAsia Daily կայքը ծավալուն հոդված է հրապարակել Բուլղարիայից դեպի Հայաստան զենքի ենթադրյալ ներկրման վերաբերյալ՝ նշելով, որ արդեն երկրորդ ամիսն անընդմեջ Բուլղարիայից Հայաստան զենք է մատակարարվում: Նշվում է, որ բելառուսական ավիաընկերություններից մեկի «Իլ-62» բեռնատար ինքնաթիռը երկու օրը մեկ իրականացնում է Երևան-Բուրգաս-Երևան չվերթը:
Փորձագետները ենթադրում են, որ Բուլղարիայից խորհրդային նմուշի զինատեսակների մասշտաբային մատակարարումները կարող են նախաձեռնված լինել Միացյալ Նահանգների կողմից՝ Երևանի և Մոսկվայի միջև ավելի վաղ կնքված 100 մլն դոլարանոց պայմանագիրը տապալելու նպատակով:
Աղբյուրը մանրամասնում է, որ Rada Airlines ավիաընկերության օդանավն անցած շաբաթվա ընթացքում Բուլղարիայից չորս թռիչք (դեկտեմբերի 7,9,11,13) է կատարել դեպի Հայաստան: Այս մասին վկայում են Flightradar24 ավիանավիգացիոն պորտալի տվյալները:
Հետաքրքրական է, որ «Իլ-62» օդանավի՝ նոյեմբեր ամսին Բուրգասից դեպի Հայաստան թռիչքները ֆիքսել էր թուրք բլոգեր Յըրյուք Իշըքը: Ընդհանուր առմամբ, նա ֆիքսել է յոթ թռիչք: Բլոգերը գրել էր, որ ինքնաթիռում ռազմական բեռ կա:
«Այս առնչությամբ մի քանի փաստ կասկածելի է թվում. Բուրգասն Արևելյան Եվրոպայից զենքի արտահանման խոշոր հանգույց է, Հայաստանի ու Բուլղարիայի արտահանման և ներկրման գործողությունները նվազագույն մակարդակի են, բեռի մատակարարման համար օգտագործվում է ընդամենը մեկ օդանավ ունեցող քիչ հայտնի ավիաընկերություն, իսկ ամենակարևորը բեռի մատկարարման ճանապարհն է, ինչից էլ պարզ է դառնում, որ խոսքը զենքի մասին է: Ռազմական նշանակության բեռների տեղափոխման համար ճանապարհը պետք է համաձայնեցված լինի բոլոր երկրների հետ, որոնց օդային տարածքով պետք է անցնի ինքնաթիռը: Մինչդեռ «Իլ-62»-ի չվերթները համառորեն խուսափում են թուքական օդային տարածքից, ինչը տնտեսական տեսանկյունից ծախսատար է: Օդանավը ուղիղ Թուրքիայով ու Վրաստանով թռչելու փոխարեն, օղակ է անում Միջերկրական ծովով, Եգիպտոսով, Հորդանանով, Իրաքով ու Իրանով՝ կրկնակի ավելացնով թռիչքի տևողությունը»,-գրում է EADaily-ն:
Հատկանշական է, որ դեկտեմբերին Բուրգասից ինքնաթիռներ են մեկնել նաև դեպի Բաքու: Թռիչքներն իրականացվել են զենք-զինամթերքի տեղափոխմամբ զբաղվող ադրբեջանական Silk Way ընկերության կողմից:
Վերադառնալով Հայաստանի թեմային՝ աղբյուրը նկատում է, որ ավելի տրամաբանական է Երևանի կողմից Մոսկվայի հետ զենքի գնման պայմանագրեր կնքելը, որի շրջանակում Ռուսաստանը ֆինանսավորող վարկ է տրամադրում:
Աղբյուրը հիշեցնում է, որ 2015թ. Ռուսաստանը 200 մլն վարկ էր տրամադրել Հայաստանին և համապատասխան պայմանագիրն արդեն իրականացվել է: Մինչդեռ հաջորդ համաձայնագիրը, որը կնքվել էր 2017թ. ու ենթադրում է 100 մլն դոլարի ֆինանսավորում, դեռևս չի իրագործվել:
«Ուստի, միանգամայն հավանական է, որ Միացյալ Նահանգները, որին ՀՀ նոր իշխանություններն ավելի քան հավատարիմ են, փորձում է տապալել ռուսական պայմանագիրը»,-գրում է EADaily-ն՝ այս համատեքստում հիշեցնելով ԱՄՆ նախագահի՝ ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի հայտարարությունն առ այն, որ Հայաստանը կարող է ամերիկյան զենք գնել:
Աղբյուրը չի բացառում նաև այն տարբերակը, որ աշխարհում բուլղարական արտադրության զենքի պահանջարկի անկման ֆոնին, ԱՄՆ-ն ցանկացել է աջակցել բուլղարացի գործընկերներին՝ փոխանցելով «հայկական պատվերը»:
Այնուհանդերձ այս, ինչպես նաև տվյալ պատվերի ֆինանսավորման աղբյուրի հարցեր դեռևս անպատասխան են:
«Սակայն դատելով Բուգաս-Երևան չվերթների հաճախականությունից՝ ենթադրվում է, որ մատակարարման ծավալները կարող են համեմատվել Ռուսաստանի հետ կնքված, սակայն դեռևս չիրագործված պայմանագրի ծավալների հետ»-գրում է EADaily-ն:
Աղբյուրն ուշագրավ հոդվածը եզրափակում է այն տեղեկությամբ, որ նոյեմբերի 22-ին ՀՀ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետի՝ Բուլղարիա կատարած այցից հետո, զենքի արտադրմամբ զբաղվող «Վազովի մեքենաշինական գործարան»-ի մամուլի ծառայությունից հայտնել են, որ ձեռնակության տնօրենների խորհուրդը եկամտաբեր պայմանագրերի կնքումից հետո որոշել է աշխատողներից յուրաքանչյուրին տոնական պարգևավճար տալ: