Ռազմավարական շրջադարձ. Մասկը Մարսի փոխարեն առաջնահերթությունը տալիս է Լուսնին

Ընդամենը մեկ տարի առաջ Իլոն Մասկը Լուսինն անվանում էր «շեղող հանգամանք»՝ ամբողջությամբ կենտրոնացած լինելով առաջիկա 20 տարում Մարսի վրա ինքնաբավ քաղաք կառուցելու հավակնոտ նպատակի վրա։ Սակայն 2026 թվականի փետրվարին SpaceX-ի հիմնադիրը կատարել է կտրուկ ռազմավարական շրջադարձ։ Այժմ ընկերության գլխավոր առաջնահերթությունը ոչ թե Կարմիր մոլորակն է, այլ ամերիկացի տիեզերագնացների վերադարձը Լուսնի մակերևույթ և այնտեղ մշտական բնակավայրի հիմնումը։ Ըստ Մասկի՝ Լուսնի վրա քաղաք կառուցելը հնարավոր է իրականացնել 10 տարուց պակաս ժամանակահատվածում, ինչը տեսանելի ապագայում քաղաքակրթության անվտանգության ապահովման ավելի արագ և իրատեսական ուղի է։

Այս փոփոխությունը սերտորեն շաղկապված է ԱՄՆ քաղաքական օրակարգի հետ։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփի «Ամերիկյան տիեզերական գերակայության ապահովման» մասին հրամանագիրը նպատակ ունի ամերիկյան դրոշը կրկին տեսնել Լուսնի վրա նախագահի պաշտոնավարման երկրորդ ժամկետում՝ առաջիկա երեք տարիների ընթացքում։ Մասկի մտերիմ դաշնակից Ջարեդ Այզեքմանի նշանակումը NASA-ի ղեկավարի պաշտոնում կարող է արագացնել պետական ծանրակշիռ համակարգերից հրաժարվելու և SpaceX-ի վերօգտագործելի Starship հրթիռների վրա հիմնված նոր գործընկերության անցնելու գործընթացը։

Սակայն տեխնիկական և մրցակցային մարտահրավերները մնում են լուրջ։ Starship-ը դեռ պետք է հաջողությամբ ավարտի ուղեծրային թեստերը և ապացուցի այլ երկնային մարմնի վրա վայրէջք կատարելու իր կարողությունը։ Միևնույն ժամանակ, Ջեֆ Բեզոսի Blue Origin ընկերությունը զգալի առաջընթաց է գրանցել և արդեն դիտարկվում է որպես SpaceX-ի լրջագույն մրցակից լուսնային պայմանագրերի համար։ Բացի այդ, Մասկի հետաքրքրությունը Լուսնի նկատմամբ ունի նաև տեխնոլոգիական բաղադրիչ. SpaceX-ի և xAI-ի վերջին միաձուլումը հուշում է տիեզերական ուղեծրային տվյալների կենտրոններ ստեղծելու մտադրության մասին, որոնք հսկայական հաշվողական հզորություն կապահովեն արհեստական բանականության զարգացման համար։