Հեռավար կրթության մարտահրավերները և ապագան 

Այն միտքը, որ  կրթություն ստանալը կարող է լինել նաև հեռավար, նպաստեց Կովիդ 19 համավարակը, երբ ամբողջ աշխարհում դպրոցները և համալսարանները պարտադրված էին անցնելու հեռավար ուսուցման։  

Իսկ ինչպե՞ս է այժմ իրականացվում հեռավար կրթությունը՝ համավարակից մնացած «ժառանգությունը», և ի՞նչ խնդիրներ ու առավելություններ ունի։ Top-News.am-ը փորձել է պարզել Հանրակրթության վարչության պետ Թամարա Սարգսյանից։

Ըստ Սարգսյանի՝ այժմ էլ Հանրակրթական դպրոցներում հեռավար դասեր անցկացնելու պրակտիկա կա, սակայն դա իրականացվում է միայն որոշակի կոնկրետ դեպքերում։

Երբ, օրինակ, որևէ դպրոցում ինչ-ինչ պատճառներով չկա տվյալ առարկան դասավանդող ուսուցիչը, ապա այդ առարկայի դասավանդումն իրականացվում է մենթոր ուսուցչի կողմից։ Ուսուցիչը միանում է դասարանին հեռավար եղանակով.  «դպրոցում ստեղծվում են հարմարությունները, երեխաները նստած են լինում դասարանում, ուսուցիչը միանում է և հեռավար ձևով դասն է անցկացնում, գնահատում է գրավոր աշխատանքները և այլն։ Այսինքն՝ ամբողջությամբ էս ձևաչափով անցկացվում է։ Սա այն դպրոցների մասին է, որտեղ ուսուցիչ չկա»- պարզաբանում է Սարգսյանը։ 

Նաև հեռավար եղանակով հնարավոր է իրականացնել կրթությունը այն դեպքերում, երբ սովորողը կարճ ժամանակով երկրից դուրս է գտնվելու կամ առողջությամբ պայմանավորված դպրոց չի կարողանալու հաճախել։ Այսպիսի իրավիճակներում ավելի անհատականացված ժամանակացույց է կազմվում, և դպրոցի ուսուցիչները տվյալ աշակերտի հետ ինչ-որ պարբերականությամբ հեռավար միանում են,  բացատրում են դասը, հանձնարարում են տնային աշխատանքները։

Հեռավար կրթությամբ դասապրոցեսը անցկացնելու մեկ ուրիշ տարբերակ կարող է լինել, երբ տարբեր հիվանդություններով պայմանավորված որևէ մի դպրոց կամ դպրոցի ներսում որևէ դասարան մեծ թվով վարակված սովորողներ ունի։ Նման դեպքերում որոշակի ժամանակով կարող են դասերը կազմակերպել հեռավար տարբերակով։  

Սարգսյանի պարզաբանմամբ ներկայումս հանրակրթական դպրոցներում հեռավար կրթությունը կիրառվում է որպես այլընտրանք։ Երբ օբյեկտիվ պատճառներով առկա ձևաչափով հնարավոր չի լինում կազմակերպել դասերը։ 

Մինչև 2020թ-ի Կովիդ-19-ի սրացումը և դրա հետևանքով հարկադրված հեռավար դասերի անցումը, Հայաստանում չի եղել դասապրոցեսը հեռավար անցկացնելունախադեպ։ Նաև չի եղել որևէ իրավական կարգավորում, ըստ որի հնարավոր է դասերն անցկացնել  առանց ֆիզիկապես դասասենյակում լինելու։

Իսկ ի՞նչ դժվարությունների են բախվում տեխնոլոգիական նորամուծությունները Հայաստանում կիրառելիս

 Սարգսյանն առաջնահերթ նշեց տեխնիկական հագեցվածության կարևորությունը՝ «որպեսզի ոչ միայն  հեռավար հանդիպումներին միանան, այլ նաև տարբեր առաջադրանքներ կարողանան կատարել»։

Սարգսյանը նաև կարևորեց կարողությունների հարցը, որ ուսուցիչները և աշակերտները կարողանան հմտորեն  օգտագործել հեռավար գործիքները՝ «օրինակ, համակարգչով տնային հանձնարարություններ անել,  ինչ-որ նյութեր պատրաստել և այլն»։ 

Կրթական ոլորտի մասնագետի պարզաբանմամբ՝ դասավանդումը դժվարացնում է նաև այն, որ երեխաները  նույն տարածքում չեն գտնվում, և դասավանդող ուսուցչի համար աշակերտների ուշադրությունը պահելը ավելի դժվար է լինում՝  «խմբային աշխատանքներ,  համատեղ աշխատանքներ կազմակերպելը մի քիչ ավելի դժվար է լինում»-, նշեց Սարգսյանը։

Չնայած այսպիսի խնդիրների առկայությանը, կան նաև հեռավար կրթության դրական կողմերը, երբ դասապրոցեսը համաժամանակյա չի իրականացվում և հնարավոր է ավելի անհատական մոտեցում ցուցաբերել։ Այս դեպքում խոսքը գնում է տարբեր առաջադրանքներ հանձնարարելու կամ ինչ-որ գործիքներ կիրառելու մասին։  Արդյունքում աշակերտներն ավելի շատ ազատ ժամանակ են ունենում, և կարող են իրենք որոշել, երբ որ առաջադրանքն են անում, կամ երբ որ դասանյութն են լսում։

Ճիշտ է, տեխնոլոգիաների բերած ահռելի փոփոխություններին և նորամուծություններին ոլորտի պատասխանատուները չեն շտապում հրաժարվել դասավանդման ավանդական մեթոդներից։ Հանրակրթության վարչության պետ Թամարա Սարգսյանի դիտարկմամբ՝  «մեզ մոտ հեռավար կրթությունը այլընտրանք է, միայն այլընտրանք է այն դեպքերի համար, եթե առկա ոչ մի ձևով հնարավոր չի լինում կազմակերպել կրթությունը»-նշեց Սարգսյանը։

Top-News.am