Աստղագետները հայտնաբերել են «Իններորդ մոլորակի» նոր հավանական թեկնածու

Հայտնագործություն ինֆրակարմիր տվյալների միջոցով

Հենց NASA-ի IRAS առաքելությունը 1983 թ. և Ճապոնիայի AKARI ծրագիրը (2006–2011) ապահովել են այս հայտնագործության համար կարևոր ինֆրակարմիր տվյալներ։ Հետազոտողները համեմատել են IRAS-ի տվյալների բազան AKARI-ի դիտարկումների հետ՝ փնտրելով աննշան շարժումներ, որոնք կարող էին մատնել հեռավոր, դանդաղաշարժ մոլորակ։ Թեկնածուն հայտնվել է որպես աղոտ, խայտառակվող լույսի կետ, որն ուներ այնքան շարժում, որ ենթադրություն առաջացնի՝ այն շատ դանդաղ շարժվում է իր հսկայական ուղեծրով, որի մեկ պտույտը կարող է տևել մինչև 20,000 տարի։ Այս արխիվային ինֆրակարմիր պատկերների հնարամիտ օգտագործումը հնարավոր է, որ առաջին իրական ապացույցը տա Արեգակնային համակարգի մութ ծայրամասում թաքնված նոր մոլորակի գոյության։

Թեկնածուի ուղեծիրը և չափսերը

Հաշվարկվում է, որ հայտնաբերված օբյեկտը մոտավորապես Նեպտունի չափն ունի։ Այն այնքան հեռու է, որ արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ կատարելու համար կարող է պահանջվել 10,000-ից մինչև 20,000 տարի։ Համարվում է, որ այն այժմ գտնվում է Արեգակից մոտավորապես 700 աստղագիտական միավոր հեռավորության վրա՝ շատ հեռու մեր ծանոթ մոլորակներից։ Բայց առավել ուշագրավը նրա ուղեծրի թեքությունն է՝ մոտ 120° Արեգակնային համակարգի հարթությունից, մինչդեռ տեսական «Իններորդ մոլորակի» համար կանխատեսվում էր 15–20° թեքություն։ Սա վկայում է, որ եթե թեկնածուն հաստատվի, այն կարող է լիովին այլ տիպի մոլորակ լինել։

Գիտական կասկածամտություն

Բոլորը չէ, որ հավատում են այս աղմուկին. շատ աստղագետներ դեռ կասկածում են՝ արդյոք այս աղոտ ու հեռավոր օբյեկտը համապատասխանում է վաղուց փնտրվող Իններորդ մոլորակի պատկերին։ Կասկածները պայմանավորված են մի քանի գործոններով․

• Թեկնածուն հայտնաբերվել է միայն երկու ինֆրակարմիր պատկերաշարում, ինչը նրան հստակ նույնականացնելն ու ուղեծրի որոշումն անորոշ են դարձնում։

• Նրա ծայրահեղ թեքված ուղեծիրն ու գտնվելու վայրը չեն համապատասխանում այն կանխատեսումներին, որոնք երբևէ առաջ քաշվել էին «Իններորդ մոլորակի» որոնման ժամանակ։ Որոշ գիտնականներ կասկածում են, որ սա կարող է լրիվ այլ օբյեկտ լինել կամ նույնիսկ տվյալների շեղում։

• «Իններորդ մոլորակի» գոյության շուրջ բանավեճը տևում է արդեն տարիներ՝ պայմանավորված Կոյպերի գոտում նկատվող անսովոր օրինաչափություններով, բայց յուրաքանչյուր նոր թեկնածու անցնում է խիստ ստուգումների, մինչև մոլորակի կարգավիճակ կարող է ստանալ։

Այս պատճառով աստղագիտական հանրությունը դեռ զերծ է տոնախմբություններից՝ սպասելով ավելի վստահելի ապացույցների։

Հաջորդ քայլերը՝ հաստատման ուղղությամբ

Այս հեռավոր օբյեկտի առեղծվածը բացահայտելու համար աստղագետները այժմ ուսումնասիրում են նորագույն երկնային դիտարկումները՝ փորձելով կրկին գտնել այն և հստակեցնել ուղեծրային պարամետրերը։ Միայն նոր հայտնաբերումներով՝ տարբեր աստղադիտակների և ալիքների շնորհիվ, հնարավոր կլինի որոշել՝ արդյոք այս թեկնածուն իրական մոլորակ է, թե պարզապես տիեզերական սխալ ազդանշան։ Աստղագիտական հանրությունը անհամբեր սպասում է հետագա տվյալներին, քանի որ հաստատման դեպքում սա կլինի վերջին երկու դարերի ամենամեծ մոլորակային հայտնագործություններից մեկը՝ ունակ վերաշարադրելու Արեգակնային համակարգի հեռավոր սահմանների պատմությունը։