Որտեղի՞ց են սև խոռոչները ստանում էներգիա

Ինչպե՞ս են սև խոռոչները գեներացնում էներգիա

Սև խոռոչները հայտնի են իրենց՝ նյութը կլանելու ունակությամբ, բայց նրանք նաև կարող են արտանետել հսկայական քանակությամբ էներգիա։

Այս երևույթը պայմանավորված է ակկրետիոն սկավառակներով՝ գազի և փոշու ամպերով, որոնք շրջապատում են սև խոռոչը։

Երբ այս սկավառակները ուժեղ մագնիսացված են, նրանք կարող են էներգիա քաղել սև խոռոչի պտույտից, ինչի հետևանքով ձևավորվում են ուժեղ ջեթեր՝ պլազմայի հոսքեր, որոնք արտանետվում են բևեռների երկայնքով։

Սակայն գիտնականները երկար ժամանակ չէին կարողանում որոշել, թե էներգիայի որ մասն է արտանետվում ջեթերի միջոցով, իսկ որ մասն է ցրվում ջերմության և լույսի ձևով։

Ի՞նչ են ցույց տվել նոր մոդելները

Հետազոտական խումբը ուսումնասիրել է, թե ինչպես են մագնիսական դաշտերը փոխազդում տարբեր պտույտի արագություն ունեցող սև խոռոչների հետ։

• Դանդաղ պտույտի դեպքում ջեթերի միջոցով արտանետվում է ընդամենը 10% էներգիա։
• Արագ պտույտի դեպքում ջեթերը կարող են ստանալ մինչև 70% էներգիա։

Այսպիսով, որքան արագ է պտտվում սև խոռոչը, այնքան ավելի շատ էներգիա է արտանետվում։

«Սև խոռոչի վրա ընկնող գազը կարող է կլանել պտույտի էներգիան և այն ուղղորդել կամ դեպի լույս, կամ դեպի պլազմայի արտանետումներ»,- բացատրում է հետազոտության համահեղինակ պրոֆեսոր Ջեյսոն Դեքստերը։

Հետագա ուսումնասիրություններ

Գիտնականները նախատեսում են նոր մոդելավորումներ, որպեսզի պարզեն, թե ինչպես է ձևավորվում սև խոռոչի կորոնան՝ տաք գազի ամպը, որը արձակվում է ռենտգենյան ճառագայթում։

Սա կօգնի ավելի լավ հասկանալ այն գործընթացները, որոնց միջոցով սև խոռոչները դառնում են Տիեզերքի հզորագույն լույսի աղբյուրներից մեկը։