Գիտնականները Հին Եգիպտոսում քաղցկեղի ուռուցքների՝ վիրահատական ճանապարհով հեռացման ապացույցներ են հայտնաբերել
Քաղցկեղը հաճախ դիտվում է որպես ժամանակակից դարաշրջանի հիվանդություն: Սակայն Հին Եգիպտոսի բժշկական տեքստերը վկայում են, որ հեռավոր ժամանակների դարմանողները քաջատեղյակ էին այդ հիվանդության մասին:
Այժմ ավելի քան 4000 տարեկան գանգից ստացված նոր տվյալները վկայել են, որ հին եգիպտացի բժիշկները, ըստ ամենայնի, փորձել են քաղցկեղի որոշ տեսակներ բուժել վիրահատական ճանապարհով:
Քեմբրիջի համալսարանի Դաքվորթ լաբորատորիայի հավաքածուում պահվող գանգը պատկանել է մի տղամարդու, որը մահվան պահին եղել է 30-ից 35 տարեկան:
Գիտնականները դեռևս 19-րդ դարի կեսից ուսումնասիրել են գանգի վնասված մակերեսը, ներառյալ բազմաթիվ ախտահարումներ, որոնք, ենթադրաբար, չարորակ ուռուցքներից վնասված ոսկրային հատվածներ են:
Հնագետները ենթադրում են, որ հավաքածուում 236 համարի տակ նշված գանգը հին աշխարհի չարորակ ուռուցքների հնագույն նմուշներից մեկն է, որը թվագրվում է Մեր թվարկությունից առաջ 2686-ից մինչև 2345 թվականներին:
Սակայն երբ գիտնականները թվային մանրադիտակի և համակարգչային տոմոգրաֆիայի (CT) սկանավորման միջոցով վերջերս ավելի մոտիկից են ուսումնասիրել ուռուցքի սպիները, ուռուցքների շուրջ կտրված հետքեր են գտել, ինչը ենթադրում էր, որ ուռուցքները հեռացնելու համար օգտագործվել են սուր մետաղական գործիքներ: Գիտնականներն իրենց բացահայտումների մասին գրել են Frontiers in Medicine գիտական հանդեսում:
«Սա առաջին դեպքն էր, երբ մարդկությունը վիրաբուժական ճանապարհով բախվել է այն երևույթին, ինչ մենք այսօր «քաղցկեղ» ենք անվանում», - պատմում է Իսպանիայի Կորունյե Սանտյագո դե Կոմպոստելայի համալսարանի պատմության բաժնի պրոֆեսոր հետազոտության ավագ հեղինակ Էդգարդ Կամարոսը:
«Սակայն հայտնի չէ՝ արդյոք բուժողները փորձել են հեռացնել ուռուցքները, երբ հիվանդը դեռ ո՞ղջ էր, թե՞ ուռուցքները հեռացվել են նրա մահից հետո՝ վերլուծության նպատակով»,-նշել է Կամարոսը:


















































Հրապարակվել է հազար խոշոր հարկատուների ցանկը. վճարված գումարները կազմել են ավելի քան 1 տրլն 946 մլրդ...
Շինարարական ընկերություններին ներկայացվող պահանջները խստացվել են
Համատեղ ջանքերի շնորհիվ մեզ կհաջողվի նոր մակարդակի բարձրացնել երկկողմ քաղաքական երկխոսությունը․ Փաշի...
Մահացել է Երևանի նախկին քաղաքապետ Ռոբերտ Նազարյանը
Դաշնային կառավարությունը պետք է գերմանական ոսկու հայրենիք ամբողջական վերադարձի հստակ ժամանակացույց ն...
Հունվարի 27-ը Հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվածների հիշատակի օրն է
Բոլորը պետք է փոխզիջման գնան, ի դեպ` նաեւ ամերիկյան, Վիլնյուսում ասել է Զելենսկին
ԱՄՆ-ում առատ ձյան տեղումների և սառույցի պատճառով 24 նահանգներում արտակարգ դրություն է հայտարարվել
17-ամյա Աննա Զաքարյանը որոնվում է որպես անհետ կորած
Փոսը շրջանցելու համար, վարորդները երթևեկում են հանդիպակաց գոտիով՝ վթարային իրավիճակնեը ստեղծելով մյո...