«Մենք հանդես ենք գալիս հայ ժողովրդից ներողություն խնդրելու տեսանկյունից». Թուրքիայի «Ժողովուրդների դեմոկրատական կոնգրես»

 Թուրքիայի «Ժողովուրդների դեմոկրատական կոնգրես»-ը, որը ներառում է 20-ից ավելի քաղաքական կուսակցություն ու նախաձեռնություն, ուղերձ է հղել հայերի և ասորիների ցեղասպանությունների տարելիցի կապակցությամբ:

Ուղերձում, մասնավորապես, ասվում է.

«1915 թվականի ապրիլի 18-ն ու ապրիլի 24-ն այն ժամանակների երկու խոշորագույն ողբերգությունների` ասորիների և հայերի ցեղասպանությունների տարեթվերն են: Ցեղասպանություններ, որոնք տեղի ունեցան օսմանյան «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության հովանավորությամբ:

Հայերն ու ասորիները, որոնք Անատոլիայի և Միջագետքի հնագույն ժողովուրդներից են, հանցավոր ցեղասպանության ենթարկվեցին «գոյության պայքարի» համար տարվող «անվտանգության քաղաքականության» շրջանակում:

Ցեղասպանության ընթացքում, որը սկսվեց 1915 թվականի ապրիլի 24-ին 235 հայ մտավորականների ձերբակալմամբ, Օսմանյան պետության ենթակայության տակ ապրող հայերն ամենավայրագ կերպով արտաքսվեցին Դեր Զոր և Հալեպ:

1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը ծրագրված և համակարգված հանցագործություն էր մարդկության դեմ, որը կատարվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան պետության գլուխ կանգնած «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության կողմից` ընդդեմ հայերի, նրանց էթնիկ և կրոնական պատկանելիության: Հայոց ցեղասպանությունը ոտնձգություն է Անատոլիայի ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի դեմ:

Հայոց ցեղասպանությունը պարզապես 1,5 միլիոն հայերի ցեղասպանություն չէ: Դա մշակույթի վերացում է... Վերացված հայ գրականություն, արվեստ, երաժշտություն, մշակույթ:

Պետությունը, որը ցանկանում էր ջնջել այս էջը, քանդեց հայկական գերեզմանները, եկեղեցիները, դպրոցները, ինչ էլ չկարողացավ ջնջել, անվանափոխեց և յուրացրեց: Դպրոցներում ու պետական բոլոր մակարդակներում, սկսած դասագրքերից, ատելության քարոզ է տարվում:

Այս հանցագործությունը վերք է, որը չի փակվում 105 տարի: Թուրք-օսմանական իշխանությունների քաղաքականությունը մերժումն է:

Ասորական ցեղասպանությունն էլ մի օղակ է հույների հետ հողերի փոխանակում, ժողովուրդների ձուլում, Հրանտ Դինքի սպանություն շղթայում: Այդ շղթան շարունակում է շովինիզմի թունավոր արյուն ներարկել թուրք հասարակության երակներում:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունը ցավալի փորձ է, որն Անատոլիայի և Միջագետքի ժողովուրդները երբեք չպետք է մոռանան այս իմպերիալիստական մրցակցության ու պատերազմների դարաշրջանում: Սա նաև փորձ է, որը ցույց է տալիս ժողովուրդների ինքնակազմակերպման և ինքնապաշտպանության կենսական անհրաժեշտությունը:

Կոնգրեսը հանդես է գալիս օսմանա-թուրքական իշխող խավերին ցեղասպանության համար դատապարտելու, հայ ժողովրդից ներողություն խնդրելու, անատոլիացի հայերի ողջ մնացած սերունդների վերադարձի և նրանց նախնիների ունեցվածքը նրանց վերադարձնելու տեսանկյունից:

Մենք ևս մեկ անգամ գլուխ ենք խոնարհում 105 տարի առաջ տեղի ունեցած ցեղասպանությունների հետևանքով մահացած հայերի և ասորիների առաջ: Խոստանում ենք, որ կշարունակենք արդարություն փնտրել հայ և ասորի ժողովուրդների համար»: