Ալիեւների ընտանիքը թալանում է Ադրբեջանի նավթային եկամուտները

Ադրբեջանի կառավարությունն իր բազմամիլիարդանոց նավթային եւ գազային եկամուտները բաշխում է հետեւյալ չորս ուղղություններով՝ կաշառատվություն, Ալիեւի ընտանիքի եւ նրա բարեկամների կողմից թալան, ռազմական գնումներ եւ բյուջետային այլ հարցեր: Այս մասին իր հոդվածում գրել է «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Հարութ Սասունյանը:

Նա, մասնավորապես, նշել է. «Զարմանալի չէ, որ Ադրբեջանի ժողովրդի ճնշող մեծամասնությունն ապրում է ծայրահեղ աղքատության մեջ` չնայած Ալիեւի միապետության վաստակած միլիարդավոր նավթադոլարների:

Անցյալ շաբաթ լուսաբանեցինք Ադրբեջանի կաշառատվությունը Եվրոպայի խորհրդում եւ ամբողջ աշխարհում, իսկ այս շաբաթ կներկայացնենք օրինակներ, թե ինչպես է թալանվել Ադրբեջանի հարստության մեծ մասը Ալիեւի ընտանիքի եւ իշխող կլանի անդամների կողմից: Մարդու իրավունքների վերաբերյալ Միացյալ Նահանգների պետդեպարտամենտի զեկույցն անդրադարձել է Ադրբեջանի ավտորիտար ռեժիմի «համատարած կոռուպցիային»: «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» կազմակերպությունն իր 2016 թ. կոռուպցիայի համաշխարհային զեկույցում Ադրբեջանը դասել է ամենակոռումպացված երկրների շարքին. 176 երկրների թվում այն զբաղեցրել է 123-րդ տեղը:

Անցյալ ամիս, լրագրող Դաֆնե Քարուանա Գալիցիան իր կայքում բացահայտել է, որ Մալթայում Pilatus բանկի երեք խոշորագույն հաճախորդները Ադրբեջանից են՝ արտակարգ իրավիճակների նախարար Քամալադին Հեյդարովը, որին հաջորդում են նախագահ Ալիեւի երտասարդ որդին՝ Հեյդար Ալիեւը եւ դուստրը՝ Լեյլա Ալիեւան:

Գալիցիան հայտնում է, որ «Հեյդար Ալիեւը [Նախագահի որդին] նախ փորձել է բանկային հաշիվ բացել Վալետայի բանկում [Մալթայում], սակայն մերժում է ստացել այն հիմքով, որ նա առավել կոռումպացված երկրներից մեկի քաղաքականապես խոցելի անձերից է, եւ առկա են փողերի լվացման լուրջ ռիսկեր»: Գալիցիան նաեւ բացահայտել է, որ «Pilatus բանկի ավանդների 60 տոկոսը պատկանում է Ադրբեջանի քաղաքականապես խոցելի անձանց»: Հետեւաբար, կարող ենք վստահորեն ենթադրել, որ այդ երեք ադրբեջանցիների կողմից պահ տված գումարները կազմում են միլիոնավոր դոլարներ…

Հետաքրքիր է, որ Pilatus բանկի սեփականատերը իրանցի է, Սեյիդ Ալի Սադր Հաշեմինիջադ անունով, որին «անցյալ հինգշաբթի [2017 թ. ապրիլի 20] տեսախցիկները որսացել էին իր բանկի տարածքում, բանկի ռիսկերի կառավարիչ Անտոնելա Գաուչիի ուղեկցությամբ փաստաթղթերի պայուսակներ հանելիս»:

Ցավոք, մալթական բանկը միակը չէ, որտեղ Ալիեւները եւ նրանց կլանը թաքցրել են ահռելի գումարներ: Կան Ալիեւիների եւ նրանց միջնորդների կողմից ստեղծված բազմաթիվ օֆշորային ընկերություններ՝ վիթխարի կանխիկ գումարների լվացման նպատակով, որոնց կապն Ադրբեջանի ղեկավարության հետ դժվար է գտնել:

Ալիեւեների մասնակցությամբ այնքան շատ ֆինանսական սկանդալներ կան, որ դժվար է առանձնացնել դրանցից որեւէ մեկը, սակայն ամենամեծ սկանդալներից մեկն առնչվում է նախագահ Ալիեւի երեք երեխաների կողմից Դուբայում շքեղ անշարժ գույքի գնումների հետ ՝ ըստ «Վաշինգտոն փոստի»: Հեյդար Ալիեւը, այն ժամանակ Ալիեւի 11-ամյա որդին, 2009 թ. գնել էր ինը ծովափյա առանձնատներ 44 միլիոն դոլար գումարով… Նրա երկու քույրերը՝ Լեյլա եւ Արզու Ալիեւաները, գնել էին եւս մի քանի առանձնատներ լրացուցիչ 31 միլիոն դոլարով: Այս ունեցվածքի համար վճարվել էր «կանխիկ»: Որտեղից են այդ երիտասարդ տարիքի երեխաները ձեռք բերել 75 միլիոն դոլար, հաշվի առնելով, որ նրանք եկամուտ չունեն, իսկ նրանց հոր՝ նախագահ Ալիեւի տարեկան եկամուտը կազմում է ընդամենը 228 000 դոլար…

«Վաշինգտոն փոստի» հոդվածը բացահայտելով այս սկանդալային մանրամասները, պարզաբանել է, որ «ակտիվներն արտերկիր տեղափոխելու շտապողականությունը, անտեսելով շահի չափսերը, բնորոշ է բազմաթիվ նավթարդյունաբերող երկրների, որտեղ կոռումպացված էլիտան ձգտում է ապահովել իր հարստության անվտանգությունը քաղաքական քամիների փոփոխությունների դեպքում»:

Կազմակերպված հանցավորության եւ կոռուպցիայի լուսաբանման նախագծի (OCCRP) կայքը ներառում է մի քանի տասնյակ հոդվածներ Ադրբեջանում խոշոր կոռուպցիայի օրինակների մասին: 2012 թ. OCCRP-ը իր «Տարվա մարդ» ճանաչեց նախագահ Ալիեւին՝ «հանցագործությունների եւ կոռուպցիայի հետ նրա ունեցած կապերի» համար: OCCRP-ը հաղորդում է, որ Մեհրիբան Ալիեւան՝ նախագահ Ալիեւի կինը «օֆշորային ընկերությունների ցանցի սեփականատեր, տնօրեն եւ բաժնետեր է, որոնք, ինչպես հաղորդվում է, ընտանիքի կողմից օգտագործվում են միլիոնավոր դոլարների շահավետ գործարքներ կնքելու համար»:

Իրոք, նախագահ Ալիեւը եւ նրա ընտանիքը բազմաթիվ թանկարժեք սեփականություններ ունեն ամբողջ աշխարհում: OCCRP-ն տեղեկացնում է, որ Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում 7.3 միլիոն դոլարով ձեռք բերված շենքը դարձել է ՝ նախագահ Իլհամ Ալիեւի հոր՝ Հեյդար Ալիեւի անվան հիմնադրամի գրասենյակ. նա ղեկավարել է Ադրբեջանը 1993-2003 թվականներին: Հիմնադրամը ղեկավարում է Ալիեւի ընտանիքը: Ըստ OCCRP-ի՝ այս շենքի գնումը ներառում է «օֆշորային գործարքներ, կոռումպացված պաշտոնյաների եւ կազմակերպված հանցավորության հետ կապեր, ապօրինի գործարքներ եւ մեռած առաջնորդի անձի յուրօրինակ պաշտամունք»: Ալիեւները ունեն նաեւ սեփական թանկարժեք շենքեր եւ տներ Լոնդոնում (առնվազն 25 մլն դոլար արժողությամբ), Մոսկվայում (տասնյակ միլիոնավոր դոլարներ արժողությամբ), Դուբայում եւ Չեխիայի Հանրապետությունում:

Վերջապես, ըստ OCCRP-ի, նախագահ Ալիեւի դուստրերին՝ Լեյլային եւ Արզուին են պատկանում Բաքվի առավել շքեղ հյուրանոցները, այդ թվում՝ Four Seasons-ը, Sheraton-ը եւ Marriott-ը ի թիվս այլոց: Ադրբեջանի անշարժ գույքի մի փորձագետ ասել է OCCRP-ին, որ «այդ ընտանիքին պատկանող կամ նրանց հետ սերտորեն կապված Բաքվի բարձրակարգ հյուրանոցները գնահատվում են 10 միլիարդ դոլար»:

Մանրամասները՝ news.am - ում: