Հարդագողի ճանապարհը ծածկում էր «անտեսանելի» գալակտիկան

Մինչեւ վերջին ժամանակները Հարդագողի ճանապարհի ծայրամասերում գոտիներ կային, որոնք անհնար էր դիտարկել գալակտիկայի վառ սկավառակի պատճառով: Մի քանի աստղագետներ ենթադրում էին, որ սկավառակի հետեւում կան եւս մի քանի՝ առայժմ անհայտ արբանյակ գալակտիկաներ: Այդպիսի առաջին գալակտիկայի հայտնագործմանն օգնել են Gaia եվրոպական տիեզերական աստղադիտակի վերջին տվյալները, հայտնում է Наука и Жизнь-ը:

Աստղադիտակից ստացված տեղեկատվության մեջ տվյալներ կան 1,3 մլրդ աստղերի կոորդինատների մասին, իսկ աստղագետների համար ամենաարժեքավորը դրանցից մի քանի միլիոնի արագությունների մասին են: Թայվանի Սինիկա ակադեմիայից Գաբրիել Թորեալբան եւ ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիայի, Ավստրալիայի ու Գերմանիայի համալսարաններից նրա գործընկերները կարողացել են գաճաճ գալակտիկայի լուսարձակումն առանձնացնել Հարդագողի ճանապարհի սկավառակի աստղերից արձակվող լույսից եւ գազից: Գտնված գալակտիկան գտնվում է Պոմպ համաստեղությունում՝ մեզնից մոտ 424 հազար լուսատարի հեռավորությամբ: Հետազոտողներն այն անվանել են Antlia 2:

Ի դեպ, մասնագետներին զարմացրել է ոչ այնքան գաճաճ գալակտիկայի հայտնաբերումը, որքան դրա արտասովոր հատկությունները: Գալակտիկան չափազանց աղոտ լույս է արձակում, եւ եթե մասնագետների հաշվարկները ճիշտ են, ապա Antlia 2-ը բոլոր հայտնի գալակտիկաներից ամենաաղոտն է: Համանման չափերի մյուս գալակտիկաները սովորաբար մի քանի հազար անգամ ավելի պայծառ են:

Աղոտ գալակտիկանները սկզբունքորեն վաղուց ի վեր նորություն չեն: Աստղագետները 1984 թվականից հայտնաբերել են մի քանի գերցրված գալակտիկաներ, որոնք գրեթե 100 անգամ պակաս լույս են արձակում, քան նույն չափի նրանց եղբայրակիցները: Որոշ մասնագետների կարծիքով՝ այսպիսի գալակտիկաներում չափից ավելի քիչ գազ կա նոր աստղերի հայտնվելու համար: Առայժմ մինչեւ վերջ հայտնի չէ, թե գերցրված գալակտիկաներում գազն ինչպես է անհետանում: Սակայն անգամ գերցրված գալակտիկաններն Antlia 2-ի կողքին ավելի պայծառ կթվային, պարզաբանել են arXiv.org-ի հրապարակման հեղինակները: Հետազոտողները հույս ունեն, որ տիեզերական աստղադիտակի տվյալների բազան առավել մանրակրկիտ ուսումնասիրելու դեպքում հնարավոր կլինի վկայություններ գտնել նաեւ այլ արբանյակ գալակտիկաների գոյության մասին:

Առաջիկա երեք տարիներին մեզ սպասում է Gaia աստղադիտակից տեղեկությունների նոր չափաքանակ աստղերի պայծառության եւ շարժման մասին: Հնարավոր է՝ աստղագետները դրա օգնությամբ կկարողանան ճշգրիտ որոշել, թե որտեղից է մեզ մոտ թռչել խորհրդավոր Օումուամուա աստերոիդը, որի համար կան միայն մի քանի թեկնածու աստղեր:

Այս թեմայով Տպավորիչ «արյունոտ Լուսին». 2026 թվականի մարտի 3-ին սպասվում է Լուսնի լիակատար խավարում Փետրվարի վերջին վեց մոլորակներ գիշերային երկնքում «շքահանդեսի» կշարվեն Գիտնականները հայտնաբերել են փոքր աստերոիդների քիմիական կազմը Երկրի վրա կրկի՞ն մագնիսական փոթորիկ կսկսվի․ Բնակիչներին զգուշացրել են Երկրի վրա մոտ երկու օր մոլեգնող մագնիսական փոթորիկն ավարտվել է