Թուրքիան և ԱՄՆ-ն աջակցում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացին. Ֆիդան

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը Նյու Յորքում կայացած «Թուրքիա-ԱՄՆ հարաբերությունները՝ 100-ամյակի շեմին» խորագրով քննարկման ժամանակ նշել է, որ Թուրքիան և Միացյալ Նահանգներն աջակցում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացին:

«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ թուրքական «Անադոլու» գործակալության հրապարակման մեջ ընդգծվում է, որ Ֆիդանը նշել է՝ թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները ներկայում նոր և ուժեղ թափ են ստացել։ Այդ գործընթացում առանցքային դեր ունեն Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հարաբերությունները։

Ֆիդանը հայտնել է, որ Թուրքիան և ԱՄՆ-ն համագործակցում են Մերձավոր Արևելքից մինչև Հարավային Կովկաս և Բալկաններ տարածաշրջանային անվտանգության հարցերի շուրջ։ Նրա խոսքով՝ կողմերը նաև աջակցում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացին և համակարգում իրենց գործողությունները Հարավային Կովկասի հարցերում։

«Մեր երկրների դիվանագիտական հարաբերությունների երկրորդ հարյուրամյակ մտնելիս մենք վճռական ենք լիարժեք իրացնելու մեր համագործակցության ներուժը և լուծելու դրան խոչընդոտող հարցերը»,- ասել է Թուրքիայի ԱԳ նախարարը։

Ֆիդանի ներկայացրած տվյալներով՝ Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի միջև առևտրաշրջանառությունը հասել է շուրջ 40 միլիարդ դոլարի։ Էրդողանի սահմանած նպատակը ցուցանիշը 100 միլիարդ դոլարի հասցնելն է։

Թուրքիայի ԱԳ նախարարի խոսքով՝ դրա համար անհրաժեշտ է վերացնել առևտրի ընդլայնմանը խոչընդոտող սահմանափակումները, այդ թվում՝ լրացուցիչ մաքսատուրքերը։

Անդրադառնալով պաշտպանական համագործակցությանը՝ Ֆիդանը հայտարարել է, որ անհրաժեշտ է լուծել առկա խնդիրները և վերացնել երկու դաշնակիցների միջև համագործակցությունը սահմանափակող խոչընդոտները։ Նա նշել է նաև, որ ԱՄՆ-ը դարձել է Թուրքիայի էներգակիրների առաջատար մատակարարներից մեկը։

Թուրքիայի ԱԳ նախարարը նշել է, որ Անկարան և Վաշինգտոնը ձգտում են նվազեցնել Սև ծովում լարվածության սրման ռիսկերը և աջակցում են Ուկրաինայում կայուն խաղաղության հասնելու նպատակով երկխոսությանը։

Նրա խոսքով՝ Թուրքիան շարունակում է կապի ուղիները բաց պահել ինչպես Կիևի, այնպես էլ Մոսկվայի հետ։

Ֆիդանը նշել է, որ Թուրքիան Ուկրաինայում պատերազմի սկզբից հանդես է եկել դրա հնարավորինս արագ դադարեցման օգտին և պաշտպանում է Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը։

Միևնույն ժամանակ, նրա խոսքով, Անկարան պատերազմի և խաղաղ կարգավորման հարցերում, չնայած ՆԱՏՕ-ին անդամակցությանը, առաջնորդվում է սեփական մոտեցմամբ։

Մերձավոր Արևելքի իրավիճակին անդրադառնալիս Ֆիդանը հայտարարել է, որ Թուրքիան ակնկալում է՝ Միացյալ Նահանգներն ավելի ակտիվորեն կօգտագործեն Իսրայելի նկատմամբ իրենց ազդեցությունը։

«Մենք ակնկալում ենք, որ ԱՄՆ-ն ավելի մեծ չափով կօգտագործի իր ազդեցությունն Իսրայելի նկատմամբ, որպեսզի վերջինս դադարեցնի տարածաշրջանային և համաշխարհային խաղաղությունն ու կայունությունը խաթարող քաղաքականությունը»,- ասել է Ֆիդանը։

Նա Իրանի շուրջ ռազմական հակամարտությունը, Եմենում ստեղծված իրավիճակը և Իսրայելի գործողությունները դասել է տարածաշրջանում դիվանագիտական ջանքերը դժվարացնող սպառնալիքների շարքին։

Ֆիդանի խոսքով՝ Գազայում իրավիճակը շարունակում է մնալ տարածաշրջանային անվտանգության և կայունության ապահովման հիմնական մարտահրավերներից մեկը։ Նա հայտնել է, որ Թուրքիան աջակցում է Գազայի ճգնաժամի դադարեցման ուղղությամբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ջանքերին և հանդես է գալիս խաղաղության ծրագրով նախատեսված պարտավորությունների ամբողջական կատարման օգտին։

Թուրքիայի ԱԳ նախարարը տարածաշրջանի երկրների անվտանգության հարցում ավելի մեծ պատասխանատվության անհրաժեշտության համատեքստում անդրադարձել է Թուրքիայի, Սաուդյան Արաբիայի և Պակիստանի միջև Մեքքայի համատեղ պաշտպանության համաձայնագրին։

Նրա խոսքով՝ երեք երկրներն ունեն այդ ձևաչափի զարգացման ճանապարհային քարտեզ, իսկ դրա ինստիտուցիոնալացումից հետո տարածաշրջանային կառույցին միանալու հնարավորությունը կարող է բացվել նաև այլ երկրների համար։

Ֆիդանը շեշտել է, որ Անկարայի տարածաշրջանային քաղաքականության հիմքում «ոչ թե գերիշխանությունն ու ենթակայությունը, այլ համագործակցությունն է»։

Անդրադառնալով F-35 կործանիչների ծրագրին՝ Ֆիդանը հայտարարել է, որ 2025 թվականին Էրդողանի՝ Սպիտակ տուն կատարած այցից հետո կողմերը պայմանավորվել են աշխատել CAATSA-ի հետ կապված՝ պաշտպանական համագործակցության խոչընդոտների վերացման ուղղությամբ։

Նրա խոսքով՝ խնդիրը լուծելու քաղաքական կամքը պահպանվում է, սակայն գործընթացն ավելի երկար է տևում, քան ակնկալվում էր։

Ֆիդանը հայտնել է նաև, որ Անկարան կապի մեջ է ԱՄՆ նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ Սթիվ Ուիթքոֆի և նախագահի խորհրդական Ջարեդ Քուշների հետ։

Նրա խոսքով՝ Թուրքիան և ԱՄՆ-ն համակարգում են իրենց գործողությունները ռուս-ուկրաինական պատերազմի, Գազայի խաղաղության ծրագրի, Լիբիայի, Աֆրիկայի եղջյուրի և Հարավային Կովկասի հարցերի շուրջ։

«ԱՄՆ-ի հետ մեր դիվանագիտական հարաբերությունների երկրորդ հարյուրամյակում մեր նպատակն է թուրք-ամերիկյան գործընկերությունն օգտագործել համաշխարհային խաղաղության և կայունության ընդհանուր շահերի համար»,- հայտարարել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարը։