Որն էր Չեռնոբիլում կապույտ շների հայտնվելու պատճառը

«Չեռնոբիլի շներ» խումբը հրապարակել է անհանգստացնող տեսանյութ, որում պատկերված է շների մի քանի ոհմակ. շներից առնվազն մեկը լիովին կապույտ է։ Ամենաանհանգստացնողն այն է, որ այդ կենդանիներն անցյալ շաբաթ կապույտ չէին։ Իրավիճակն առավել ուշագրավ է, քանի որ դրանք անսպասելիորեն կապույտ դարձած առաջին կենդանիները չեն. գիտնականները նախկինում հայտնաբերել էին, որ վայրի խոզերը կապույտ են դառնում ներսից, գրում է Daily Mail-ը։

Նշենք, որ «Չեռնոբիլի շներ» կազմակերպությունը 2017 թվականից ի վեր հոգ է տանում Չեռնոբիլի շների մասին։ Ընդհանուր առմամբ, կազմակերպությունը հոգ է տանում մոտ 700 շան մասին, որոնց հետազոտողներն ապահովում են սնունդով և բժշկական օգնությունով։ Չեռնոբիլի շները հայտնի են որպես մարդկության պատմության մեջ ամենասարսափելի միջուկային աղետներից մեկի՝ 1986 թվականի Չեռնոբիլի աղետից հետո բնակիչների տարհանման պատճառով լքված ընտանի կենդանիների սերունդներ։

Չնայած շների կապտանալու ճշգրիտ պատճառը դեռևս անհայտ է, ոմանք ենթադրում են, որ կապտավուն երանգն արտաքին քիմիական աղտոտման արդյունք է, որը հնարավոր է լվանալ։

Օտարման գոտու շները կարող են անվտանգ թվալ, բայց գիտնականներն աղետից ի վեր ուսումնասիրում են տարածքի կենդանիներին։ Ամեն ինչ սկսվեց 1986 թվականի ապրիլի 26-ին ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներից մեկի պայթյունով, որը հանգեցրեց մարդկության պատմության մեջ շրջակա միջավայրի ռադիոակտիվ նյութի ամենամեծ արտանետմանը։

Աղետից հետո մարդիկ տարհանվեցին՝ ճառագայթման ծայրահեղ մակարդակից խուսափելու համար։ Ընդսմին, վայրի կենդանիները բարգավաճելու միջոց են գտել նույնիսկ Չեռնոբիլի արտակարգ գոտում, որտեղ ճառագայթման մակարդակը հասնում է 11,28 միլիբարի։ Համեմատության համար նշենք, որ դա վեց անգամ ավելի բարձր է, քան աշխատող մարդկանց համար թույլատրելի դոզան։

2024 թվականին գիտնականներն անցկացրին մի հետազոտություն, որը ցույց տվեց, որ շները մուտացվել են, որը նրանց տվել է նոր գերուժ. նրանք դարձել են անխոցելի ճառագայթման, ծանր մետաղների և աղտոտվածության նկատմամբ։

Ուսումնասիրության ընթացքում հավաքվել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի մեկուսացման գոտում ապրող շների 116 արյան նմուշ։ Արդյունքները բացահայտել են երկու տարբեր պոպուլյացիաներ, որոնք գենետիկորեն տարբերվում են տարածքի մյուս շներից։ Դա ենթադրում է, որ կենդանիները հարմարվել են թունավոր միջավայրի երկարատև ազդեցությանը և կարողացել բարգավաճել անապատում։

Ըստ հետազոտության ղեկավարի՝ Կոլումբիայի համալսարանի շրջակա միջավայրի առողջության մասնագետ Նորման Քլեյմանի, ինքն ու իր գործընկերներն ուսումնասիրել են շների արյան նմուշները և հայտնաբերել մոտավորապես 400 «անոմալ լոկուսներ». գենոմի վարքագիծ կամ տատանումների օրինաչափություններ են ցուցաբերում այն շրջանները, որոնք զգալիորեն տարբերվում են գենոմի մնացած մասից։

Արդյունքում նրանք հայտնաբերել են այդ անոմալ լոկուսներին առնչվող 52 գեն, որոնք կարող են կապված լինել ատոմակայանում շրջակա միջավայրի աղտոտվածության ազդեցության հետ։ Պարզ ասած, շների աղտոտված միջավայրը հանգեցրել է սերնդեսերունդ փոխանցվող գենետիկական մուտացիաների զարգացմանը, ինչն, ի վերջո, հանգեցրել է դժնդակն պայմաններին կենդանիների հարմարվելուն։