Ինչպե՞ս սեքսով զբաղվել միջնադարյան ասպետի նման  

Financial Times-ը գրում է, որ ուշ միջնադարի ճաշակները բոլորովին այլ էին, սկսած վանականներից, որոնք հանդիպում էին մարմնավաճառների հետ՝ հակառակ սեռի հագուստով, մինչև կրոնական մոլուցքով տարված միստիկներ։

«Դժոխքում»՝ Դանթեի 14-րդ դարի «Աստվածային կատակերգություն» պոեմի առաջին մասում, պատմողը Վերգիլիոսի ուղեկցությամբ, մտնում է դժոխքի երկրորդ շրջան, որտեղ պատժվում են ցանկասերները։ Նա հանդիպում է բազմաթիվ հայտնի սիրահարների, այդ թվում՝ Հեղինեի, Կլեոպատրայի և Տրիստանի, ապա կանգ է առնում Ֆրանչեսկա դա Ռիմինիի հետ խոսելու համար։ Այս իտալացի ազնվականուհին Դանթեի ժամանակակիցն էր և ամուսնացած էր Ջովաննի Մալատեստայի հետ, բայց սիրավեպ ուներ նրա եղբայր Պաոլոյի հետ։ Երբ Ջովաննին հայտնաբերեց սիրավեպը, սպանեց նրանց երկուսին էլ։

Ֆրանչեսկան Դանթեին պատմում է իր սիրո պատմությունը. նա և Պաոլոն կարդացել են «Լանսելոտ» վեպը, և գիրքը դարձել է նրանց համար միջոց։ Կարդալով Լանսելոտի և Գվինեվերայի արգելված սիրո մասին, նրանք իրենք են սկսում համբուրվել։ Սիրո մասին կարդալը վերածվում է մարմնական սիրո։

Անկառավարելի կրքի գաղափարը գերիշխում էր ուշ միջնադարի (մոտ 1150–1500) արքունական սիրո մշակույթում: Վեպերում և արվեստում պատկերված էին սիրահարներ, որոնք ենթարկվում կամ վիրավորվում էին սիրո Աստծո կողմից: Հենց այս ժամանակահատվածում էր, որ առաջնային պլան մտավ ռոմանտիկ հետերոսեքսուալ սիրո հասկացությունը: Ավելի վաղ միջնադարյան տեքստերում, ինչպիսիք են «Բեովուլֆ» էպիկական պոեմը (700–1000) կամ «Ռոլանդի երգը» (11-րդ դար), տղամարդկանց միջև եղբայրական հարաբերություններն ավելի կարևոր էին՝ սիրային, այլ ոչ թե սեռական, և ձևավորվում էին մարտադաշտում: Ռոմանտիկ սիրո աճին ուղեկցում էր հետերոսեքսուալ հարաբերությունների վրա շեշտադրման աճը։

Չնայած Դանթեն համակրում է Ֆրանչեսկային, նա զգուշացնում է արգելված ցանկության վնասակարության մասին՝ ընդգծելով բանականության և ազատ կամքի անհրաժեշտությունը. սերը չպետք է հաղթի ամեն ինչին: Ի վերջո, Պաոլոն և Ֆրանչեսկան հայտնվեցին դժոխքում: Այնուամենայնիվ, ցանկության ուժը համընդհանուր ճանաչվեց, և հաշվի առնվեցին կանանց ցանկությունն ու հաճույքը։

12-րդ դարի Հելոիզի նամակները լավ օրինակ են ծառայում: Փիլիսոփա Պիտեր Աբելարը և նրա աշակերտուհի Հելոիզը՝ միջնադարյան ամենահայտնի սիրեցյալներից երկուսը, բռնի կերպով բաժանվեցին. Հելոիզի հորեղբայրը կաստրացիայի ենթարկեց Աբելարին։ Հելոիզը դարձավ միանձնուհի, իսկ Աբելարը՝ վանական, բայց նա գրեց, որ «այրվում է» սեռական ցանկությունից և անընդհատ մտածում էր էրոտիկ հաճույքների մասին։ Հելոիզը զղջաց իր ամուսնության համար՝ պնդելով, որ կնախընտրեր լինել «հարճ կամ մարմնավաճառ», քան կին։ Ազատությունը նրա ամենակարևոր նպատակն էր։ Նա գրեց. «Ես երբեք քեզ մեջ ոչինչ չեմ փնտրել, բացի քեզանից»։

Նյու Յորքի Մետ Քլոիստերսում կայանալիք «Ցանկության սպեկտր» ցուցահանդեսը ուսումնասիրում է միջնադարյան սերն ու սեռականությունը։ Բացի տղամարդ-կին ուղղակի հարաբերություններից, ցուցահանդեսում ներկայացված են նաև սադրիչ առարկաներ։

Օրինակ՝ 15-րդ դարի Մուրանո ապակուց պատրաստված բաժակը պատկերում է հռոմեացի բանաստեղծ Վիրգիլիոսի և օրիորդ Ֆեբիլայի (1475–1500) սադիստական պատմությունը։ Ապոկրիֆ տարբերակում Ֆեբիլան համաձայնվեց Վիրգիլիոսին զամբյուղով տանել իր հատակ, բայց հետո նրան թողեց պատերից կախված՝ որպես ծաղր։ Վիրգիլիոսը, օժտված կախարդական ուժերով, վրեժ լուծեց՝ մարելով Հռոմի բոլոր լույսերը և կախարդական ածուխ դնելով Ֆեբիլայի մարմնի մեջ։ Լույս ստանալու համար մարդիկ մոմեր էին մտցնում նրա հետանցքի կամ հեշտոցի մեջ։ Գավաթը գրաֆիկորեն պատկերում է բռնության և հանրային նվաստացման տեսարան։

Տեսարանը հատկապես ցնցող է, քանի որ կանայք թափանցում են Ֆեբիլայի մարմնի մեջ։ «Համասեռամոլության» հասկացությունը դեռևս գոյություն չուներ միջնադարում. մարդիկ գործողություններն էին գնահատում ինքնության փոխարեն, բայց նույն սեռի մարդկանց միջև սեռական հարաբերությունները, ինչպես նաև ուժեղ հուզական կապերը գոյություն ունեին։ Օրինակ, երկու ասպետներ՝ Ջոն Քլանվոյից և Ուիլյամ Նևիլը՝ Չոսերի ընկերները, 1391 թվականին միասին ճանապարհորդեցին Կոստանդնուպոլիս։ Քլանվոյի մահից հետո Նևիլը մահացավ «կոտրված սրտով» և թաղվեց իր ընկերոջ կողքին։

Միջնադարյան որոշ մարդիկ զբաղվում էին կրոսդրեսինգով։ 14-րդ դարի անգլիացի մարմնավաճառ Ջոն/Էլեոնոր Ռայքեները, հագնված որպես կին, սեռական հարաբերություններ է ունեցել բազմաթիվ տղամարդկանց հետ, այդ թվում՝ վանականների և համալսարանական գիտնականների։ Նման մոտիվներ հանդիպում են նաև գրականության մեջ. 13-րդ դարի «Լռության հռոմեական արարածը» վեպը պատմում է տղայից մեծացած աղջկա մասին։

Կրոնական արվեստը նույնպես ուսումնասիրում էր սեռականությունը և հաճախ մարտահրավեր էր նետում նորմերին։ 12-րդ դարում ուշադրությունը հաղթանակող Քրիստոսից անցավ տառապող մարդուն։ «Վշտի մարդու» և «Պիետայի» պատկերագրությունը Քրիստոսին ցույց էր տալիս որպես կարեկցանքի համար հասանելի։

Մորֆիստները, ինչպիսիք են Մարգարի Քեմփեն և Նորվիչի Ջուլիանը, Քրիստոսին ընկալում էին որպես սիրուհի կամ մայր, որը մարմնավորում էր հոգևոր և սեռական փոխաբերություններ։

Քրիստոսի մարմինը հաճախ ֆեմինիզացված էր՝ բաց, խոցելի, արյունահոսող և թափանցելի։ Օրինակ՝ Քրիստոսի կողային վերքը պատկերվում էր որպես վուլվա (Բոն դե Լյուքսեմբուրգի ժամերի գիրք, մինչև 1349 թվականը)։ Ուշ միջնադարում Քրիստոսը միաժամանակ ընկալվում էր որպես տղամարդ սիրեկան/որդի և որպես ֆեմինիզացված մայր/սիրուհի։

Սրբազանի և աշխարհիկի, կրոնականի և էրոտիկի միջև մշուշոտ սահմանները կարող են անհանգստացնող լինել ժամանակակից դիտողների համար։ Այնուամենայնիվ, «Երգ երգոցին» նույնիսկ կարճ հայացքը ցույց է տալիս, որ Աստծուն նկարագրելու համար սեռական սիրո լեզվի օգտագործումը աստվածաշնչյան արմատներ ուներ։ Միջնադարյան սիրահարները իրենց ճաշակով հեռու էին զուսպ կամ «վանիլային» լինելուց։