Սեյսմիկ ռիսկերից մինչև ռենովացիա. ինչո՞ւ է անհրաժեշտ շենքերի թվային քարտեզը
Խորհրդային տարիներին կառուցված, տասնամյակների մաշվածությունն իրենց վրա կրող և անվտանգության նոր չափանիշներ պահանջող շենքեր․ Հայաստանի բնակֆոնդի շուրջ 90 տոկոսն այսօր հիմնանորոգման կամ ամբողջական թարմացման կարիք ունի։
Մինչ կառավարությունը քննարկում է հին շենքերի տեղում նորերը կառուցելու և ռենովացիոն մասշտաբային ծրագրեր իրականացնելու հնարավորությունները, մասնագետները մեկ այլ՝ ոչ պակաս կարևոր խնդիր են բարձրաձայնում․ Հայաստանում դեռևս չկա բազմաբնակարան շենքերի միասնական, ճշգրիտ ու թվայնացված տվյալների բազա։
Հայաստանի բնակավայրերի, մասնավորապես, Երևանի բնակֆոնդը մաշված է, ուստի հին բնակելի շենքերի տեղում նորերի կառուցման հնարավորությունն է դիտարկում Հայաստանի վարչապետը․
«Հարցը երկու թե երեք տարի առաջ քննարկել ենք։ Հայաստանի բնաֆոնդի 90 տոկոսը հնամաշ ու հնացած է»։
Հայաստանում առկա է շուրջ 870 հազար բնակելի միավոր, որից 450 հազարը բազմաբնակարան շենքերի բնակարաններ են և 420 հազարը անհատական բնակելի տներ։ Բնակֆոնդի հիմնական մասը շահագործման է հանձնվել խորհրդային տարիներին, և, սեփականաշնորհումից ի վեր, դրանց զգալի մասը չի վերանորոգվել։ էներգոարդյունավետության միջոցառումներ ևս կատարվել, ինչի պատճառով տնային տնտեսությունները չեն կարողանում բավարար չափով ջեռուցել բնակարանները: Այդ տնտեսությունների կեսից ավելին կարող է համարվել «էներգետիկ աղքատ»: Խնդրի լուծման համար 2022թ ապրիլից Հայաստանում իրականացվում է Ռենովացիայի ծրագիրը․
«Ռենովացիայի ծրագիրը հետևյալն է, որ եղած բնակֆոնդի տեղում ներդրումային ծրագրեր են իրականացվում։ Նոր շենքեր են կառուցվում։ Երևանում այս խնդիրը հրատապ է»։
Բայց այս պահին նախ և առաջ պետք է բազմաբնակարան շենքերի տվյալների բազայի ձևավորման մեթոդաբանություն ունենալ։ ՀՀ-ում բազմաբնակարան շենքերի վերաբերյալ տեղեկատվության սակավությունն ու մեկ միասնական բազայի բացակայությունը քաղաքաշինական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման խոչընդոտներ են ստեղծում։ Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի Երիտասարդ հետազոտողների միավորման նախագահ Մեսրոպ Սահակյանը ընդգծում է․
«Կարևոր դրույթը այն է, որ բոլոր շենքերը ժամանակագրական փուլերում պարտադիր ենթակա են մշտադիտարկման, քանի որ դրանց շահագործման պայմանները, կիրառված նյութերը, դրանց մասին տեղեկատվությունը պետք է լինի շատ հստակ։ Ուստի առաջացավ այս գաղափարը՝ ձևավորել տվյալների բազա, որտեղ ներառված կլինեն շենքի մասին համալիր տվյալներ, որոնք կներառեն ինչպես ընդհանուր տվյալներ` ճարտարապետատարածական տվյալներ, կոնստրուկտիվ համակարգեր, ինժեներական համակարգեր, ինչպես նաև վերանորոգման մասին փաստեր՝ ո ՞ր թվականին ի՞ նչ ծավալի վերանորոգում է իրականացվել և ինչ ծավալի վերանորոգման աշխատանքներ են պլանավորվում ապագայում»։
Երևանում խնդիրները կարելի է դիտարկել մի քանի հիմնահարցով, որոնցից կարևորագույնը, թերևս, սեյսմիկ վտանգն է։ Հատկապես 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժն ակնհայտ դարձրեց շենքերի ամրության և դրանց տեխնիկական վերահսկման կարևորությունը։ ՀՀ-ում չկա որևէ բազա կամ տեղեկատվության հուսալի աղբյուր, որտեղ նշված կլինի յուրաքանչյուր շենքի սեյսմակայունության աստիճանը։ Հաջորդ հիմնարար խնդիրը բնակարանային ֆոնդի տեխնիկական վիճակի մասին տվյալների բացակայությունն է` արձանագրում են մասնագետները։
«Ուսումնասիրել ենք տիպային շենքերը, առանձնացրել ենք դրանցից որոշ տվյալներ, որոնք ներառված են եղել մեր հետազոտության շրջանակներում, օրինակ` հասցե, հարկայնություն, բնակարանների քանակ, մակերեսներ, առավելագույն , հարկերի բարձրություն, մուտքերի քանակ, վերելակների քանակ, կոնստրուկտիվ տվյալներ, ինժեներական համակարգեր»։
Բազմաբնակարան շենքերի վերաբերյալ տեղեկությունների և տվյալների սակավությունը Հայաստանում բարդացնում է ինչպես շենքերի անվտանգության ապահովումը, այնպես էլ քաղաքաշինական ռազմավարության, բնակֆոնդի կառավարման խնդիները։ Բազմաբնակարան շենքերի վերաբերյալ տվյալներ ունեն տարբեր գերատեսչություններ՝ ՏԿԵ նախարարությունը, Քաղաքաշինության կոմիտեն, Կադաստրի կոմիտեն, համայնքները։ Դրանք մեկ ընդհանուր բազայի մեջ չեն ինտեգրված, չեն թարմացվում պարբերաբար և թվայնացված են մասամբ։ Այդ իսկ պատճառով, հետազոտության շրջանակներում, առաջարկվում է ստեղծել բազմաբնակարան շենքերի տեղեկատվական շտեմարան, որտեղ յուրաքանչյուր օբյեկտ կունենա հստակ ճշգրտված տեղեկատվություն։ Երիտասարդ հետազոտողների միավորման անդամ Լուսինե Եղյան․
«Հետազոտության սկզբնական փուլում մտածում էինք անդրադառնալ փոքր կենտրոնին, քանի որ այնտեղ շենքերը ավելի բազմազան են, տարաբնույթ են, պատմամշակութային առումով ավելի հետաքրքիր են։ Բայց մի հատ հետաքրքիր փաստի առաջ կանգնեցինք, որ մեր ունեցած նյութերը ավելի շատ վերաբերելի են Դավթաշենին»։
Որպես հետազոտության օբյեկտ դիտարկում են Դավիթաշեն վարչական շրջանի մի քանի շենք։ Վերջնարդյունքում կհավաքեն տվյալները, բազայի մեթոդաբանությունը կմշակեն, որից հետո արդեն տվյալները կհավաքեն ու կմշակեն։
armradio.am
Ինչո՞ւ է Հայաստանը տեղափոխվում Երևան
Բյուրոկրատիան ընդդեմ Հայաստանի զարգացման
Մարզերից եկող մեքենաները՝ Երևանի մուտքի մոտ․ ի՞նչ նոր խնդիրներ կարող են առաջանալ
Հունաստանում ԱՄՆ դեսպանը իր պաշտոնական դիրքն օգտագործել է անձնական նպատակներով
COP17–ի նախապատրաստական աշխատանքներն ավարտական փուլում են (տեսանյութ)
Առանց տեղումների եղանակ
Ռուսաստանը հարվածել է Կիեւին
«Երաժշտական պրոդյուսինգ և ձայնային դիզայն». նոր ծրագիր Երևանի պետական կոնսերվատորիայում
Պլանային ջրանջատում Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում և Կոտայքի մարզում հոկտեմբերի 15-16-ին
Հայ եւ թուրք գործարարները զգուշավորությամբ են զննում «գետինը» հարաբերությունների կարգավորման եւ սահմ...