Բիզնեսը գտել է հուսալի մատակարարման շուկաներ․ Հորմուզի փակման տնտեսական հետևանքները

ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողովի փորձագետները կարծում են, որ թեև Հորմուզի նեղուցով նավագնացության վերականգնումը էներգետիկ շուկաներին արագ թեթևացում կբերի, աշխարհի առավել խոցելի տնտեսությունները կշարունակեն բախվել վառելիքի և սննդամթերքի գնաճի հետևանքներին։ Գերատեսչության նոր զեկույցում նշվում է, որ պարենային և տրանսպորտային շղթաների վերականգնումը ավելի երկար ժամանակ կպահանջի, քան էներգետիկ շուկայի կայունացումը։ Հայաստանն էլ անմասն չէ այդ ամենից։

Հորմուզի նեղուցը, որով նախկինում անցնում էր նավթի և բնական գազի համաշխարհային մատակարարումների մոտ 20 %-ը, փաստացիորեն կաթվածահար էր Իրանի դեմ պատերազմի ընթացքում։ Էներգակիրների համաշխարհային շուկայում նավթամթերքի գները վերջին մի քանի շաբաթում գրեթե հավասարվել են մինչպատերազմական արժեքին՝ ասում է տնտեսագետ Սոս Խաչիկյանը․

«Սկզբնական շրջանում բավականին նկատելի չափով դրանք թանկացան, սակայն, կարծես թե կայունացման միտումներ են դրսևորվում, և իրավիճակը համաշխարհային շուկայում գրեթե հավասարվել է մինչ պատերազմական իրավիճակին»։

Էներգակիրների շուկան հիմա ավելի հանգիստ է՝ արձանագրում է փորձագետը։ Սա նշանակում է, որ երկրներն տնտեսվարողներն արդեն որոշակի փորձ են ձեռք բերել․

«Կարողացել են որոշակի հուսալի մատակարարման շղթաներ գտնել, նոր մատակարարման շղթաներ ստեղծել, և այս առումով նույնպես միջազգային շուկայում ստեղծել դիվերսիֆիկացիայի որոշակի հնարավորություններ, ու կայունությունը կարծես թե պահպանվում է»։

Իրանի դեմ պատերազմը որոշակի խնդիրներ էր առաջացել նաև ֆինանսական շուկաներում։ Գրեթե բոլոր Ֆոնդային բորսաները փակվել էին։ Բայց վերջին շրջանում դրա հետ կապված լարվածությունը թուլացել է։ Ամերիկյան ֆոնդային ինդեքսներն, օրինակ, վերջին մեկ օրում աճել են, այդ թվում՝ չիպ արտադրողների բաժնետոմսերի գների զգալի աճի շնորհիվ: Առաջիկայում կհրապարակվի ԱՄՆ–ի Դաշնային պահուստային համակարգի հունիսյան արձանագրությունը, իսկ հինգշաբթի և ուրբաթ կներկայացվեն անցած եռամսյակի ֆինանսական արդյունքները։ Մինչև այդ՝ վերլուծաբանները  կանխատեսում են, որ S&P 500-ի ընկերությունների շահույթը երկրորդ եռամսյակում աճել է 24%-ով, իսկ տեխնոլոգիական հատվածում այն թռիչքային աճ է գրանցել՝ 65%։

Հայ փորձագետները Հայաստանյան ֆինանսական շուկայում խնդիրներ չեն արձանագրում։ Տնտեսագետ Էդգար Աղաբեկյանն ընդգծում է․

 «Հետևում ենք շուկային, ԿԲ–ն պարբերաբար արտարժույթ է գնում։ Շուկան միակողմանի է դառնում։ Բանկերը պարբերաբար արտարժույթ են գնում»։

Տնտեսական կանխատեսումները, սակայն, դեռ լավատեսական չեն։ Bloomberg Economics–ի փորձագետները կարծում են, որ Իրանի դեմ պատերազմի տնտեսական հետևանքների պատճառով համաշխարհային տնտեսությունը դեռ կհայտնվի բարձր առանցքային տոկոսադրույքների ժամանակաշրջանում։ Աշխարհի առաջատար տնտեսությունների կենտրոնական բանկերի միջին առանցքային տոկոսադրույքը բարձր մակարդակի վրա կպահպանվի առնվազն մինչև 2028 թվականը։

armradio.am