Զբոսաշրջային «պատերազմ». ինչպես են երկրները պայքարում օտարերկարցիների դեմ

Աշխարհի ամենահայտնի զբոսաշրջային ուղղությունները հասել են իրենց հնարավորությունների սահմանին։ 2026 թվականին «չափից շատ տուրիզմի» (overtourism) դեմ պայքարն անցել է էքստրեմալ փուլի՝ տեղական իշխանությունները կիրառում են այնպիսի մեթոդներ, որոնք տարիներ առաջ անհավանական կթվային։

2025 թվականին Ճապոնիան ընդունել է գրեթե 43 միլիոն այցելու, ինչը պատմության մեջ ամենաբարձր ցուցանիշն է։ Միևնույն ժամանակ, Եվրոպան ընդունել է աշխարհի 1.5 միլիարդ միջազգային զբոսաշրջիկների կեսից ավելին։ Քանի որ կանխատեսվում է, որ մինչև 2030 թվականը համաշխարհային ճանապարհորդությունների թիվը կհասնի 1.8 միլիարդի, կառավարությունները փորձում են կառավարել ճնշումը։

Ճապոնական արգելքներ և չեղարկված տոներ

Ճապոնիայում իրավիճակն այնքան է սրվել, որ հայտնի Արակուրայամա Սենգեն զբոսայգու բալենիների ծաղկման (սակուրա) փառատոնը չեղարկվել է՝ զբոսաշրջիկների անպատշաճ վարքագծի և մասնավոր տարածքներ ներխուժելու պատճառով։ Բացի այդ, Ֆուձիյամա լեռան վրա մուտքի վճարը կտրուկ բարձրացվել է մինչև 4,000 իեն, իսկ օրական այցելուների թիվը սահմանափակվել է 4,000-ով։

Էվերեստի «փակ» դռները

Նեպալի իշխանություններն ընդունել են պատմականորեն ամենախիստ օրենքներից մեկը․ այսուհետ Էվերեստ բարձրանալու թույլտվություն կստանան միայն այն լեռնագնացները, ովքեր արդեն նվաճել են առնվազն 7,000 մետր բարձրություն ունեցող այլ գագաթ։ Սա արվում է ոչ միայն անվտանգության, այլև աշխարհի ամենաբարձր կետում առաջացող «մարդկային խցանումները» և աղբի կուտակումները նվազեցնելու համար։

Վենետիկի և Հռոմի «տոմսերը»

Իտալիայում Վենետիկը շարունակում է իր փորձարկումները․ 2026-ին մուտքի վճարը գործում է տարվա 60 հատուկ օրերի ընթացքում, ընդ որում՝ վերջին պահին տոմս գնողների համար գինը կրկնապատկվում է։ Հռոմը ևս հետ չի մնում․ այժմ հայտնի Տրևի շատրվանին մոտենալու համար զբոսաշրջիկները պետք է նախապես ամրագրեն իրենց այցը և վճարեն մուտքի համար՝ խուսափելու համար մարդկային հոծ բազմությունից։

Ջրային ատրճանակներ Բարսելոնայում

Իսպանիայում պայքարն ընդունել է բողոքի ակցիաների տեսք․ տեղացիները Բարսելոնայի փողոցներում ջրային ատրճանակներով «թրջում են» զբոսաշրջիկներին՝ պահանջելով սահմանափակել Airbnb-ի հասանելիությունը և նվազեցնել քաղաքի ծանրաբեռնվածությունը։ Քաղաքապետարանն արդեն հայտարարել է, որ մինչև 2028 թվականը քաղաքում այլևս չի լինի կարճաժամկետ վարձակալության ոչ մի բնակարան։

Դանիական կանաչ վարքագիծը որպես արժույթ

Կոպենհագենը որդեգրել է ամենայուրօրինակ մոտեցումը՝ CopenPay ծրագիրը։ Զբոսաշրջիկները կարող են «վճարել» մշակութային միջոցառումների կամ սննդի համար ոչ թե փողով, այլ էկոլոգիական քայլերով, ինչպիսիք են հեծանիվ վարելը, ջրանցքներից աղբ հավաքելը կամ կամավորական աշխատանքը։ Սա փորձ է՝ զբոսաշրջիկին սպառողից վերածելու քաղաքի կյանքին նպաստող ակտիվ մասնակցի։

Ամերիկյան թանկացումներ արտասահմանցիների համար

Ամերիկյան ազգային պարկերը, ինչպիսիք են Յոսեմիթին և Գլեյշերը, բախվել են մարդկային աննախադեպ հոսքի։ 2026-ից արտասահմանցի զբոսաշրջիկների համար մուտքի վճարները կտրուկ բարձրացել են՝ հասնելով մինչև 100 դոլարի մեկ այցի համար, իսկ տարեկան անցագիրը թանկացել է մինչև 250 դոլար։ Իշխանությունները նպատակ ունեն այս միջոցներով ֆինանսավորել բնության պահպանությունը և նվազեցնել ծանրաբեռնվածությունը։

Կանարյան կղզիների բողոքի ձայնը

Կանարյան կղզիներում տեղացիներն անցել են էկստրեմալ գործողությունների, ներառյալ՝ հացադուլների։ Նրանք պահանջում են դադարեցնել նոր հյուրանոցների կառուցումը և սահմանափակել զբոսաշրջիկների թիվը, քանի որ զանգվածային տուրիզմը հանգեցրել է բնակարանների վարձավճարների անհասանելիության և էկոհամակարգերի ոչնչացման։ Բարսելոնան իր հերթին հայտարարել է մինչև 2028-ը Airbnb-ի բոլոր արտոնագրերը չեղարկելու մասին։

Էկո-տուրքեր և հարկային բեռի ավելացում Ճամայկայում

Ճամայկան 2026 թվականի մայիսից ուժի մեջ է դնում նոր հարկային փաթեթ, որով զբոսաշրջային գործունեության համար ավելացված արժեքի հարկը (GCT) 10%-ից բարձրանում է 15%-ի։ Բացի այդ, ավելացվել է շրջակա միջավայրի պաշտպանության վճարը, որն ուղղվելու է կղզու կլիմայական դիմակայունության ամրապնդմանը և կրուիզային նավերի բացասական ազդեցության չեզոքացմանը։