Իմ Հերոս նախագիծ
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
Վան Գոգի Ծաղկող շագանակենին կտավը վաճառվել է ավելի քան 190 մլն դոլարով Ձկնորսության ժամանակավոր արգելման հետ կապված իրազեկման աշխատանքներ Գեղարքունիքում Տեներիֆեն 5-2 հաշվով վստահ հաղթանակ տարավ Բադախոսի նկատմամբ Անհրաժեշտ է Ուկրաինայի և Եվրոպայի հետ գործողությունների սերտ համակարգում Տեղական բեմերից դեպի միջազգային ցանցեր Ներկայացվել են ԹՐԻՓՓ նախագծի տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրության նախնական արդյունքները Օրելիեն Չուամենիի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու է Ռուսական թիմերը պաշտոնական մրցաշարեր կվերադառնան Ուկրաինայում տիրող իրավիճակի կարգավորումից հետո Կառավարությունը հաստատել է  հնգամյա գործունեության միջոցառումների ծրագիրը Մի շարք հասցեներում ջուր չի լինի Նոր խորհրդարանական կառավարման համակարգում անհրաժեշտ չի լինի Անվտանգության խորհուրդ ունենալ. Փաշինյան Տիգրան Ավինյանի ոտքի տակ որևիցե մեկը չի փորում

Վան Գոգի Ծաղկող շագանակենին կտավը վաճառվել է ավելի քան 190 մլն դոլարովՁկնորսության ժամանակավոր արգելման հետ կապված իրազեկման աշխատանքներ ԳեղարքունիքումՏեներիֆեն 5-2 հաշվով վստահ հաղթանակ տարավ Բադախոսի նկատմամբԱնհրաժեշտ է Ուկրաինայի և Եվրոպայի հետ գործողությունների սերտ համակարգումՏեղական բեմերից դեպի միջազգային ցանցերՆերկայացվել են ԹՐԻՓՓ նախագծի տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրության նախնական արդյունքներըՕրելիեն Չուամենիի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու էՌուսական թիմերը պաշտոնական մրցաշարեր կվերադառնան Ուկրաինայում տիրող իրավիճակի կարգավորումից հետոԿառավարությունը հաստատել է  հնգամյա գործունեության միջոցառումների ծրագիրըՄի շարք հասցեներում ջուր չի լինիՆոր խորհրդարանական կառավարման համակարգում անհրաժեշտ չի լինի Անվտանգության խորհուրդ ունենալ. ՓաշինյանՏիգրան Ավինյանի ոտքի տակ որևիցե մեկը չի փորումԳազի գնի մեկ տոկոս բարձրացման գնաճային ազդեցությունը կազմում է 0,06 տոկոսԱզգային ժողովի նիստը նոյեմբերի 19-ին կշարունակվի մինչև ժամը 20։00-նՎրաերթ Երևանում. տուժածը հոսպիտալացվել էԲագրատ արք. Գալստանյանի տնային կալանքը 3 ամսով երկարաձգվեցՈւկրաինան և Եվրոպան դեռ պատրաստ չեն հակամարտության կարգավորման համար փոխզիջումներիԱնհետ կորած անձանց ճակատագիրը․ մարդասիրական երկխոսություն և համագործակցություն. ՄԻՊ ելույթըՑանկացած ընդդիմություն, որը հռչակել է իր նպատակը իշխանափոխությունը, պետք է համաձայնի վարչապետի առաջարկած տարբերակներինԱբրահամ Խաշմանյանը գլխավորել է Կապանի ԳանձասարըԱռաջիկա օրերին ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-5 աստիճանով, ապա նույնքանով կնվազիՇենժենում եռակողմ հանդիպումից հետո հայտարարություն են ընդունելՄիջազգային դատարանը կհրապարակի Մյանմայի դեմ վճռիըՁեր ԴՆԹ-ն ուղարկենք լաբորատորիա, կգա մի պատասխան՝ կոռուպցիա. Նիկոլ Փաշինյանը՝ ընդդիմությանըՎարչապետը խոստացել է Սահմանադրության ընդունման դեպքում հաջորդ ընտրություններին չլինել վարչապետի թեկնածու2027-ին նախատեսվում է սկսել 6 ամսական երեխաների մսուրային ծառայությունըՀայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ ներկայացվում է Սահմանադրության նախագիծ, որը չի գրվում անձերի համար. վարչապետՀՀ ԱԳՄԱ նախարարի մասնակցությունը ՀՀ ԱԺ-ում կառավարության հետ հարցուպատասխանին (տեսանյութ)Ես չեմ մեղադրում թիմակիցներիսԱնհայտ կորած անձանց ճակատագիրը. մարդասիրական երկխոսություն և համագործակցությունՄիջուկային զենքը պետք է ամբողջությամբ ոչնչացվիԲարեբախտ իրադարձություններից հետո ՔՊ կուսակցությունը պետք է ղեկավարի նա, ով պետք է լինի վարչապետի թեկնածու. ՓաշինյանՀայաստանում կառուցապատման պատկերը՝ երեք եռամսյակի տվյալներովՍաուդյան Արաբիան ցանկանում է Գվարդիոլային տեսնել իր ազգային հավաքականի ղեկինՕդաճնշիչ հրացանի կրակոցով վիրավորել է ազգականին․ 1 անձ ձերբակալվել էՀորմուզի նեղուցում հարվածի է ենթարկվել նավթատար լցանավ Արաբկիրի համայնքային ոստիկանները ձերբակալել են մեթամֆետամին իրացնող երիտասարդինԿառավարությունը հաստատել է ԵՊՀ ռեկտորի ընտրության արդյունքներըԼեհաստանի ՍԴ նախագահին զրկել են դատական անձեռնմխելիությունիցԱրհեստական բանականության օրեր ՀայաստանումԿասեցվել է Սիթի ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԽոսրովի անտառի ֆոտոթակարդները կրկին ընձառյուծ են արձանագրելԿԳՄՍ նախարարն այցելել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր՝ հետևելու բարեկարգման աշխատանքներին (տեսանյութ)Սոցփաթեթը 2027 թվականի հունվարի 1-ից կավարտվիԵՄ վիզաների ազատականացման հասնելը դարձել է առավել իրատեսական․ վարչապետՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի ենՄաուի անունով շունը պաշտոնապես դարձել է Էմպոլիի թալիսմանըՈչ մի վայրկյան ես կասկածի տակ չեմ առնում ժողովրդի՝ հեղափոխություն անելու իրավունքը. ՓաշինյանՀիմա պատասխան այցով ես պետք է մեկնեմՀայաստանը մասնակցելու է G20 գագաթնաժողովի աշխատանքներին

Հայաստանում դեռեւս առողջ սնվելու գիտելիքներն անբավարար են

Առողջ սնվելու խնդիրը Հայաստանում շարունակում է մնալ առավել լուրջ խնդիրներից մեկը. եթե, օրինակ, ծխելու վնասի մասին բնակչությունն արդեն բավականաչափ տեղեկացված է, նաեւ մի շարք ծրագրեր կան, որոնք ծխելուց հրաժարվել եւ առողջ կոնսակերպ են քարոզում, ապա առողջ կենսակերպի կարեւոր բաղկացուցիչ համարվող առողջ սնվելու մասին տեղեկացվածությունը երկրում բավական ցածր է: NEWS.am Medicine-ի թղթակցի հարցին պատասխանելիս այս մասին ասաց Առողջապահության նախարարության աշխատակազմի բժշկական օգնության քաղաքականության վարչության պետ Ծաղիկ Վարդանյանը:

Մասնագետի խոսքով՝ հայերն այսօր բավական քիչ են տեղեկացված տրանս ճարպերի, ճարպերի տարատեսակների վնասի մասին, այն մասին, թե սխալ սնվելն ինչպես է ներգործում ոչ ինֆեկցիոն հիվանդությունների առաջացման հավանականության վրա: Մասնագետը, սակայն, ծրագրել է առաջիկայում ծրագրեր մշակել, որոնք կօգնեն լրացնել այդ բացը եւ բարելավել հայերի սննդակարգը, ինչն առողջ կենսակերպի քարոզչությանն ուղղված մյուս միջոցառումների հետ պետք է օգնի նվազեցնել սիրտ-անոթային եւ այլ ոչ ինֆեկցիոն հիվանդություններով հիվանդացածությունը:

Հիշեցնենք, որ Global Burden of Diseases Nutrition and Chronic Diseases Expert Group-ի կողմից (NutriCoDE) անցկացված հետազոտության արդյունքներով Հայաստանը գլխավորել էր ամենաանառողջ սննդակարգով երկրների ցուցակը: Հետազոտության շրջանակներում ընդգրկվել է 4.5 մլրդ չափահաս մարդ՝ մոլորակի բնակչության 90 տոկոսը: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են The Lancet Global ամսագրում: Ըստ գիտնականների՝ առողջ սննդակարգը ենթադրում է մրգերի, բանջարեղենի, ընկուզեղենի օգտագործում: Իսկ ահա անառողջ է համարվում այն սննդակարգը, որը ներառում է ֆասթ-ֆուդը, կոնսերվացված ու տապակած սնունդը:

Մեկնաբանելով հետազոտությունը՝ «Իրազեկ եւ պաշտպանված սպառող» ՀԿ տնօրեն Բաբկեն Պիպոյանը նշեց, որ հետազոտության մեջ դիտարկվում են երկրում օգտագործվող առողջ եւ անառողջ սննդամթերքի համադրությունը։ Առողջ սնունդ են համարվում հատիկավոր բույսեր, ընդեղենը, ձավարեղենը, մրգերը, բանջարեղենը, ձուկը, կալցիում եւ օմեգա 3 հագեցած ճարպեր պարունակող մթերքները, դիետիկ մթերքները։ Պիպոյանի խոսքով՝ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Հայաստանի բնակիչները մեծ քանակությամբ օգտագործում են անառողջ ցուցակի մթերքները՝ վերամշակված միս, յուղոտ մթերքներ, մեծ քանակությամբ աղ, գազավորված ըմպելիք, իսկ դա մտահոգության լուրջ առիթ է։

Մեկ այլ վարկանիշի համամձայն՝ ամենաանառողջ խոհանոցների վարկանիշում հայկական խոհանոցը նորից առաջին տեղում է: Steak Lovers պարբերականի կազմած ցանկում ընդամենը 9 երկիր է ներառված, որոնց խոհանոցները, հեղինակների խոսքով, ձեւավորվել են պատմական ժառանգության եւ ժամանակակից իրականության ազդեցությամբ: Վարկանիշի հեղինակների համաձայն՝ Հայաստանում դիետոլոգիայի ուժեղ զարգացած սոցիալական ինստիտուտ չկա, արդյունքում դպրոցականները ճաշարանում շոկոլադե սալիկներ, չիփս եւ հոթ դոգ են ուտում: Ավելին, երկրում ամենաշատ վաճառվող մթերքը քաղցրեղենն է: Սա ժամանակակից հայ մարդու սննդակարգը ծայրահեղ անառողջ է դարձնում:

Հարկ է նկատել, սակայն, որ ավանդական հայկական խոհանոցն իրականում միանգամայն առողջ եւ ճիշտ է. տոլման, ղափաման, սպասը եւ հարիսան օգտակար են առողջության համար, բայց խնդիրն այն է, որ ներկայում միջին վիճակագրական հայի սննդակարգում ոչ թե այս ուտեստներն են, այլ արագ սնունդն ու քաղցրավենիքը:

Ինչպես բացատրում է դիետոլոգ-էնդոկրինոլոգ Հասմիկ Աբովյանը, հայերի մեծամասնությունը սնվում է շատ ու շատ սխալ: Բժշկի խոսքով՝ առաջին հերթին պետք է նշել, որ հայերը շատ են սիրում տապակած սնունդ՝ չնայած որ այն համարվում է շատ վնասակար: Էլ ավելի վհատեցնող է այն, երբ տապակած սնունդը համադրվում է հացի եւ արագ յուրացվող ածխաջրերի հետ, իսկ հայերը գրեթե միշտ տապակած միսը հացի հետ են ուտում: Հայաստանում սկսել են մեծ քանակությամբ ֆասթ ֆուդ օգտագործել։ Շատերը մրգեր են ուտում երեկոյան՝ ընթրիքից հետո՝ չհասկանալով, որ մրգերն արագ յուրացվող ածխաջրեր եւ էներգիայի աղբյուր են եւ կարող են նպաստել գիրանալուն, եթե օգտագործվում են ոչ թե օրվա առաջին կեսին, այլ երեկոյան:

Սխալ սնվելու հետեւանքով Հայաստանում տարածվում է ճարպակալման խնդիրը։ Ճարպակալմամբ տառապող մարդիկ հաճախ են բախվում շաքարախտին, սիրտ-անոթային հիվանդություններին, ոսկրերի եւ այլ խանգարումների հետ կապված խնդիրներին: The New England Journal of Medicine-ում հրապարակված 1000 հետազոտությունների թիրախային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ավելորդ քաշը զգալիորեն մեծացնում է քաղցկեղի 13 տարատեսակների առաջացման վտանգը:

Ճարպակալումն եւ մետաբոլիկ համախտանիշը միայն էսթետիկ խնդիր չեն։ Դա լուրջ սպառնալիք է առողջության եւ անգամ կյանքի համար։

NEWS.am Medicine