Դեկտեմբերի 29-ը Թավջութակի միջազգային օրն է

Թավջութակի միջազգային օրը (International Cello Day) կամ Թավջութակահարի օրը երաժիշտ-թավջութակահարների եւ երաժշտության սիրահարների ոչ պաշտոնական տոնն է, որը ամեն տարի նշվում է դեկտեմբերի 29-ին, գրում է Calend.ru-ն։

Այս երաժշտական օրվա ամսաթիվ ընտրվել է կատալոնցի թավջութակահար, դիրիժոր, երգահան եւ երաժշտական-հասարակական գործիչ Պաբլո Կազալսի (1876-1973) ծննդյան օրը։

Պաբլո Կազալսը, ով հայտնի է նաեւ որպես Պաու Կասալս, համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն թավջութակահարներից մեկը եւ թավջութակի, որպես սոլո գործիքի, առաջին հանրահռչակողը։ Արդեն չորս տարեկանում նա հոր ղեկավարությամբ սկսել է ջութակ, դաշնամուր եւ ֆլեյտա նվագել։ Թավջութակ նվագել նա սովորել է Բարսելոնի երաժշտական դպրոցում ուսանելիս։ Կազալսը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել 20-րդ դարի սկզբին, երբ սկսել է հյուրախաղերով հանդես գալ Եվրոպայում, այնուհետեւ աշխարհի շատ այլ երկրներում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում, որտեղ նա որպես մենակատար հանդես է եկել համույթում՝ Ռախմանինովի, Զիլոտիի եւ Գոլդենվեյզերի հետ։

Համերգային գործունեության հետ միասին Կազալսը կազմակերպել է Բարսելոնում առաջին սիմֆոնիկ նվագախումբը (որի դիրիժորն է եղել մինչեւ 1936թ․), Աշխատավորական երաժշտական միությունը (որի ղեկավարն է եղել 1924-1936թթ․), երաժշտական ամսագիր եւ կիրակնօրյա համերգներ՝ Կատալոնիայի աշխատավորների համար։ Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմից հետո (1936-1939), որի ժամանակ նա ակտիվորեն օգնել է հանրապետականներին, երաժիշտը տեղափոխվել է երկրից։ 1956-ից նա ապրել է Սան Խուանում, որտեղ հիմնադրել է սիմֆոնիկ նվագախումբ եւ կոնսերվատորիա։ Ինչպես նաեւ եղել է Պրադայում եւ Սան Խուանում փառատոների կազմակերպիչներից։

Պաբլո Կազալս-կոմպոզիտորին են պատկանում «Մսուր» օրատորիան, «Միացյալ ազգերի կազմակերպության հիմնը», որը հայտնի է նաեւ որպես «Խաղաղության հիմն»՝ նվագախմբի համար, սիմֆոնիկ, խմբերգային, կամերային-գործիքային եւ այլ ստեղծագործություններ։ Առավել մեծ հռչակ է վայելում կատալոնական ազգային «Թռչունների երգը» թավջութակի համար նրա փոխադրմամբ եւ թավջութակի համար Բախի նրա գրառումները։ Նա, որպես մենակատար, հանդես է եկել համույթների կազմում եւ նվագախմբի մասնակցությամբ։

20-րդ դարի խոշոր թավջութակահարներից Կազալսը չի հիմնել դպրոցներ՝ այդ բառի համընդհանուր իմաստով, սակայն նրա ներդրումը ինչպես կատարողական պրակտիկայի, այնպես էլ համաշխարհային երաժշտական մշակույթի մեջ ընդհանրապես, անգնահատելի է։ Բարոյական գաղափարներին հավատարմությունը, անզիջում բարոյական դիրքորոշումը 20-րդ դարի պատմության ճգնաժամային պահերին օրինակ եւ ուղեցույց են դարձել շատերի համար։ Որպես ֆաշիզմին մի շարք արեւմտյան երկրների մասնակցության դեմ բողոքի նշան, երաժիշտը հրաժարվել է համերգային լայն գործունեությունից։