ՀՀ վարչապետի հայտարարությունը, թե գիտնականները միայն սուրճ են խմում, անհեթեթություն է. գիտնական

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, թե գիտնականները միայն սուրճ են խմում, անհեթեթություն է։ Այս մասին նոյեմբերի 25-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող Հրայր Ազիզբեկյանը։

Նա ավելացրեց, որ քաղաքականությունը Գիտությունների ակադեմիայի նկատմամբ պոպուլիզմ է, բայց գիտությունն այն ոլորտն է, որտեղ բոլոր որոշումները պետք է ընդունվեն հիմնավորված, այլ ոչ թե մի քանի անձանց կամքի համաձայն։ «Կառավարությունը ելնում է այն բանից, որպեսզի ամեն բան փոխի։ Հիմա Գիտությունների ակադեմիայի անկախությունը կառավարությունից ամրագրված է օրենքով։ Ըստ էության, ձեռնարկվում են իրավիճակը փոխելու փորձեր։ Կախվածությունը կառավարությունից, ամենայն հավանականությամբ, կապահովվի բուհերի միջոցով՝ հաշվի առնելով, որ դրանց հոգաբարձուների խորհուրդներում գերակշռում են իշխանության ներկայացուցիչները, որոնք էլ որոշելու են ամեն ինչ»,- ընդգծել է Ազիզբեկյանը։

Նրա խոսքով՝ հարցականի տակ է մնում նաեւ երիտասարդ գիտնականների աջակցության սառեցված ծրագրի վերականգնումը։ Կարեւորագույն խնդիրներ են մնում գիտության զարգացման ռազմավարության բացակայությունը, ֆինանսավորման սուր անբավարարությունը, որը սպառնում է հենց գիտության գոյությանը երկրում՝ ազդելով գիտական ժառանգության պահպանմանը եւ սերնդափոխությանը։ «Երիտասարդ գինականները ապագայի երաշխիք չունեն, իսկ դրա համար հարկավոր են երկարաժամկետ նախագծեր՝ 5-10 տարվան միտված։ Այս ամենը հանգեցնում է նրան, որ երիտասարդ գիտնականները կամ հեռանում են երկրից, կամ գնում են մասնավոր հատված։ Բայց իրադարձությունների նման զարգացումը կարող է հանգեցնել այն բանին, որ մեզ Հայաստանում գիտության վերականգնման համար հարկավոր կլինի ծախսել 25-30 անգամ ավելի փող, քան հիմա կարելի է ծախսել բարեփոխումների վրա, այն էլ 30 տարի»,- ասել է գիտնականը։

Նա ավելացրել է, որ ինչպես առաջ, այնպես էլ հիմա Հայաստանի կողմից գիտական նախագծերի ֆինանսավորումը խիստ զիջում է այն երկրի ֆինանսավորմանը, որի հետ իրականացվում է նախագիծը, երբեմն էլ բոլորովին չի ֆինանսավորվում, բացի այն, որ վճարվում են ուղեվարձն ու արտասահմանում կեցությունը։

Ինչպես ընդգծեց գիտաշխատողը, բուհում անհնար է ստանալ նեղ ուղղվածության գիտելիքների այն պաշարը, որը կարելի է ստանալ ակադեմիայի համակարգում։ Ուստի, նախքան բարեփոխումներ իրականացնելը անհրաժեշտ է ուսումնասիրել իրավիճակը, գոնե մի քիչ հասկանալ գիտությունից։ «Փաշինյանի խոսքերին կարող եմ պատասխանել, որ սուրճ խմելուց բացի գիտնականները նաեւ աշխատում են, ընդ որում՝ ամբողջ գիտությունն, ըստ էության, միայն անձնվեր մարդկանցով է կանգուն»,- ամփոփել է Հրայր Ազիզբեկյանը։

Հիշեցնենք, որ օրերս Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Վենետիկում հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր. «Հայաստանում գիտական գործունեություն վարելը, որպես կանոն, նշանակել է, որ առավոտյան պետք է գնալ շենք, որի ճակատին գրված է ԳՀԻ, որտեղ օրվա առաջին կեսին կարելի է սուրճ խմել եւ արդեն վերադառնալ տուն։ Միանգամայն բնական է, որ նման գործունեություն վարող մարդկանց այդ հարմարավետությունից դուրս բերելու փորձերը առաջ են բերում որոշակի խնդիրներ։ Բայց մենք կգնանք հենց այդ ճանապարհով»։

Նշենք, որ բարձրագույն կրթության եւ գիտության մասին նոր օրենքի սկանդալային նախագիծը նախատեսում է ակադեմիական գիտության փաստացի վերացում։