2027-ից կենսաթոշակները կբարձրանան․ ի՞նչ է փոխվելու

2027 թվականի հունվարի 1-ից նախատեսվում է բարձրացնել կենսաթոշակների չափերը, միաժամանակ փոխել թաղման նպաստի տրամադրման գործող համակարգը։ Կառավարության շրջանառության մեջ դրած նախագծերով առաջարկվում է թաղման նպաստի շահառուների շրջանակը նեղացնել, իսկ դրա արդյունքում խնայվող պետական միջոցներն ուղղել կենսաթոշակների և սոցիալական նպաստների բարձրացմանը։

ՀՀ աշխատանքի և բարեկեցության նախարարության կենսաթոշակային ապահովության և այլ վճարների քաղաքականության վարչության պետ Անահիտ Գալստյանի ներկայացմամբ՝ գործող կարգավորմամբ թաղման նպաստ ստանալու իրավունք կա կենսաթոշակառուի կամ անապահովության նպաստ ստացող ընտանիքի անդամի մահվան դեպքում։ Նպաստի չափը ներկայում և նոր համակարգում նախատեսվում է պահպանել նույնը՝ 200 հազար դրամ։

Փոփոխությունը վերաբերում է առաջին հերթին նրան, թե ում մահվան դեպքում է պետությունը տրամադրելու այդ աջակցությունը։ Նախատեսվում է թաղման նպաստ տրամադրել միայն այն դեպքում, երբ մահացած անձը եղել է անապահովության նպաստ ստացող ընտանիքի անդամ։ Այսինքն՝ սովորական կենսաթոշակառուի մահվան դեպքում թաղման նպաստ այլևս չի տրամադրվի։ Նոր համակարգը նախատեսվում է կիրառել 2027 թվականի հունվարի 1-ից։ Մինչ այդ՝ 2026 թվականի ընթացքում, մահացած կենսաթոշակառուների կամ անապահովության նպաստ ստացող ընտանիքի անդամների դեպքում թաղման նպաստի տրամադրումը կկարգավորվի գործող օրենսդրությամբ։

Փոփոխության մյուս կողմը կենսաթոշակների չափերի վերանայումն է։ Կառավարության ներկայացրած հաշվարկներով՝ թաղման նպաստի շահառուների շրջանակի փոփոխությունից առաջացող խնայված միջոցներին կավելացվի ևս 5.5 միլիարդ դրամ, և այդ գումարները կուղղվեն կենսաթոշակների բարձրացմանը։ Նվազագույն կենսաթոշակը ներկայիս 46 հազար դրամից կդառնա 47 հազար դրամ։ Աշխատանքային կենսաթոշակի հաշվարկում նախատեսվում է նաև ստաժի մեկ տարվա արժեքի 500 դրամով բարձրացում։ Փոփոխություն նախատեսվում է նաև զինվորական կենսաթոշակների մասով։

Այսպիսով, 2027 թվականի հունվարից թաղման նպաստի համակարգը կդառնա ավելի հասցեական՝ այն պահպանելով անապահովության համակարգում ընդգրկված ընտանիքների համար։ Միաժամանակ կառավարությունը նախատեսում է թաղման նպաստի շրջանակի կրճատումից ազատվող ֆինանսական միջոցները վերաբաշխել կենսաթոշակային և սոցիալական վճարների ուղղությամբ։ Եթե անձը մահացել և հուղարկավորվել է Հայաստանի Հանրապետությունում, թաղման նպաստի համար դիմելու գործընթացը հնարավոր կլինի իրականացնել առցանց՝ թղթային դիմումների անհրաժեշտությունը նվազեցնելու նպատակով։

Նշված փոփոխությունները դեռ վերջնական ուժի մեջ մտած կարգավորումներ չեն։ Նախագծերը հոկտեմբերի 1-ից դրվել են հանրային քննարկման, և դրանց վերաբերյալ առաջարկներ կարող են ներկայացվել մինչև հոկտեմբերի 19-ը։

Շողեր Ղլիջյան