Սևանա լճի պահպանությունը՝ բնապահպանական և տնտեսական կարևոր հիմնախնդիր

Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման 2027 թվականի տարեկան ծրագրով նախատեսվում է իրականացնել 19 միջոցառում՝ լճի էկոլոգիական հավասարակշռության բարելավման, կենսաբազմազանության պահպանության, կեղտաջրերի մաքրման, ռեկրեացիայի զարգացման և «Սևան» ազգային պարկի կառավարման համակարգի կատարելագործման նպատակով։

Որոշման նախագիծը հանրային քննարկման է ներկայացվել Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում։ Նախագիծը մշակվել է ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության կողմից։

Տարեկան ծրագրի ընդունման անհրաժեշտությունը բխում է «Սևանա լճի մասին» ՀՀ օրենքի պահանջներից և Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման տարեկան ու համալիր ծրագրերով սահմանված նպատակներից։

Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ Սևանա լիճը Հայաստանի Հանրապետության համար ունի գեոքաղաքական մեծ նշանակություն՝ որպես տարածաշրջանային քաղցրահամ ջրի միակ հսկայական աղբյուր։ Այն նաև կարևոր դեր ունի Հայաստանի ջրային հաշվեկշռում և կլիմայական համակարգում։

«Սևանա լիճը Հայաստանի Հանրապետության ջրային հաշվեկշռում բացառիկ տեղ է գրավում: Նրա պահպանությունը բնապահպանական և տնտեսական կարևոր հիմնախնդիր է»,-նշված է հիմնավորման մեջ։

Ծրագրով նախատեսված միջոցառումները հիմնված են մի քանի հիմնական սկզբունքների վրա՝ Սևանա լիճը և նրա ջրհավաք ավազանը որպես մեկ ամբողջական համակարգ դիտարկելը, լճի ջրային բացասական հաշվեկշռի բացառումը, էկոլոգիապես անհրաժեշտ մակարդակի բարձրացումը, կենսաբազմազանության պահպանության գերակայությունը, ինչպես նաև էկոլոգիապես մաքուր և անվտանգ տեխնոլոգիաների կիրառումը։

2027 թվականի տարեկան ծրագրի շրջանակում առանձնացվել են միջոցառումներ, որոնք ուղղված են Սևանա լճի որակական և քանակական հիմնախնդիրների կարգավորմանը։ Ակնկալվում է լճի էկոլոգիական հավասարակշռության վիճակի բարելավում, լճի և դրա ջրհավաք ավազանի էկոհամակարգերի կենսաբազմազանության պահպանում, կենսապաշարների կայուն օգտագործման բարելավում, կենցաղային և շինարարական թափոնների կառավարման կատարելագործում։

Ծրագրում ներառված է նաև Սևանա լճի ջրհավաք ավազանում առաջացած կեղտաջրերի մաքրման միջոցառում։ Դրա շրջանակում նախատեսվում է գյուղական առափնյա համայնքներում ժամանակակից մաքրման կայանների տեղադրում։ Նշված աշխատանքները նախատեսվում է իրականացնել «Սևանա լճի ավազանի Վարդենիկ և Ծովինար բնակավայրերի կեղտաջրերի հեռացման և համատեղ մաքրման համակարգի ստեղծում» ծրագրի շրջանակում։

Նախագծով նախատեսվում է նաև սահմանել Սևանա լճի էկոլոգիական կայունությունը չխախտող և լճի ջրային դրական հաշվեկշիռն ապահովող ջրթողումների ու անվերադարձ ջրառումների պլանները, ինչպես նաև Սևանա լճից ջրթողումների և ջրառումների տարեկան առավելագույն չափաքանակը՝ ամսական կտրվածքով։

Հիմնավորման համաձայն՝ ոռոգման նպատակով ջրառի պլաններն ու ընթացիկ գրաֆիկները, ջրառի և ջրբացթողումների ամսական առավելագույն չափաքանակները, ինչպես նաև ջրօգտագործման հայտերը յուրաքանչյուր տարի ձևավորվում են ջրօգտագործողների ներկայացրած հայտերի հիման վրա և պայմանավորված են եղանակային պայմաններով ու ոռոգման համակարգերի շահագործման խնդիրներով։

Նախագծի ընդունման արդյունքում ակնկալվում է ապահովել Սևանա լճի էկոհամակարգի պահպանության, վերականգնման և կայուն օգտագործմանն ուղղված միջոցառումների իրականացումը, լճի և դրա ջրհավաք ավազանի կենսաբազմազանության պահպանությունը, ափամերձ ջրածածկ տարածքների, կենցաղային և շինարարական թափոնների կառավարման բարելավումը, ռեկրեացիայի կայուն զարգացումը և «Սևան» ազգային պարկի կառավարման համակարգի կատարելագործումը։

Նախագծի ընդունումը պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների բյուջեների վրա էական ազդեցություն չի ունենա։

Հանրային քննարկումը կշարունակվի մինչև 2026 թվականի հուլիսի 25-ը։

Published by Armenpress, original at https://armenpress.am/hy/article/1255238