Թուրքիայում գնաճի տարեկան ավելացումը սպասվածից ավելի է

Թուրքիայում գնաճի տարեկան ավելացումը սպասվածից ավելի է։ Նոյեմբերին գնաճը հասել է երեք տարվա առավելագույն ցուցանիշի՝ 21,31%, հաղորդում է Reuters-ը:

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի ճնշման ներքո Կենտրոնական բանկը սեպտեմբերից իջեցրել է տոկոսադրույքները մինչեւ 15%, ինչը «կարմիր դրոշ» է դարձել ներդրողների եւ ավանդատուների համար:

Թուրքիայի վիճակագրական ինստիտուտի տվյալների համաձայն՝ ամսական կտրվածքով սպառողական գների ինդեքսն աճել է 3,51%-ով՝ տարեկան 20,7% կանխատեսման դիմաց։

Նախորդ ամսվա համեմատ գների ինդեքսն աճել է 9,99%-ով եւ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ՝ 54,62%-ով: Սա խոսում է այն մասին, որ արժույթի արժեզրկումը հանգեցնում է ներմուծման գնաճի եւ գալիք ամիսների ընթացքում՝ընդհանուր գնաճի:

Սննդամթերքը, ռեստորանները եւ հյուրանոցները տարեկան կտրվածքով ավելացրել են տարեկան ցուցանիշը՝ արտացոլելով պահանջարկի աճը, մինչդեռ ամսական գնաճը մասամբ պայմանավորված է տրանսպորտային ծախսերի ավելի քան 6% աճով։

Լիրան նվազել է 0,7%-ով՝ հասնելով ԱՄՆ դոլարի դիմաց 13,765-ի։ Այս տարի այն կորցրել է դոլարի նկատմամբ իր արժեքի մոտ 46%-ը, այդ թվում միայն անցյալ ամիս՝ 30%-ը:

Այս շաբաթ արժույթը նվազել է մինչեւ մեկ դոլարի դիմաց 14,0՝ հասնելով պատմական նվազագույնի այն բանից հետո, երբ Էրդողանը բազմիցս պաշտպանել է ցածր տոկոսադրույքները:

«Բացասական իրական տոկոսադրույքները, պետական ​​պաշտոնյաների հայտարարությունները, որոնք պնդում են, որ լիրայի թուլացումն անհրաժեշտ է որպես տնտեսական զարգացման ռազմավարության մաս, եւ գնաճի ավելացումն ու գնաճային սպասումները ճնշում կգործադրեն արժույթի վրա»,-նշում է Fitch Ratings-ը:

Գործակալությունը Թուրքիայի նկատմամբ իր կանխատեսումը «չեզոքից» փոխել է «բացասականի»։ Այն կանխատեսում է մինչեւ տարեվերջ 25% գնաճ, իսկ առաջիկա երկու տարում՝ միջինը 20% գնաճ։

Կենտրոնական բանկը, որը թիրախավորում է 5% գնաճը, ասում է, որ ճնշումը ժամանակավոր բնույթ է կրում եւ անհրաժեշտ է վարկային ընդլայնման, արտահանման եւ տնտեսական աճի համար: Սակայն տնտեսագետներն ասում են, որ ցածր տոկոսադրույքի քաղաքականությունը հակադարձ արդյունք կունենա՝ հաշվի առնելով ներմուծման եւ արտաքին պարտքի բարձր մակարդակը։

Ըստ հարցումների՝ թուրքերը կասկածներ ունեն տվյալների հավաստիության վերաբերյալ եւ կարծում են, որ գնաճն ավելի բարձր է՝ հաշվի առնելով հիմնական ապրանքների գների տատանումները, օրինակ՝ պարենային ապրանքների գները, որոնք այս տարի աճել են 30%-ով:

Գլխավոր ընդդիմադիր Ազգային հանրապետական կուսակցության առաջնորդ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն Թուրքիայի վիճակագրական ինստիտուտի շտաբին ասել է, որ «թվերը հավաստի չեն» եւ նշել է, որ արգելվել է նրա մուտքը այդ հարցի քննարկման համար։ «Կոչ եմ անում իմ բոլոր քաղաքացիներին․ երբ գնում եք շուկա, երբ միացնում եք գազը, վառարանը իսկապե՞ս գնաճը նույնն է, ինչ իրենք են պնդում։ Իսկապե՞ս դա 3,51% է»,-ասել է նա։