Քեմբրիջի համալսարանը պարզում է՝ անցյալում արդյոք օգուտ ստացե՞լ է ստրկավաճառությունից

Քեմբրիջի համալսարանը երկամյա ներքին հետաքննություն կանցկացնի՝ գնահատելու համար այն ֆինանսական օգուտների մասշտաբը, որոնք համալսարանը իր պատմության վերջին մի քանի դարերի ընթացքում ուղղակի կամ անուղղակի ստացել է ստրկավաճառության շնորհիվ, հայտնում է The Times-ը:

Հետաքննության անցկացման պատասխանատուն են Քեմբրիջի համալսարանի Աֆրիկական հետազոտությունների կենտրոնի երկու մշտական աշխատակիցներ, իսկ նրանց աշխատանքի արդյունքները պետք է գնահատի 8 մարդուց բաղկացած հանձնաժողովը, որոնց նշանակել է համալսարանի ռեկտոր Սթիվեն Տուպը, որի գիտական մասնագիտացման ասպարեզն է Մարդու իրավունքների ոլորտում իրավունքը: Փորձագետների ուշադրության գլխավոր առարկան կլինեն ֆինանսական նվիրատվությունները, համալսարանին, նրա գրադարաններին եւ թանգարաններին նվիրաբերված իրերը: Համալսարանը, հավանաբար, նյութական օգնություն է ստացել նաեւ անձանցից, որոնք հարստացել են ստրկավաճառությամբ, այդ թվում՝ Հյուսիսային Ամերիկայի բրիտանական գաղութներ ստրուկների մատակարարմամբ: Դրանից բացի, հետաքննության ընթացքում պետք է պարզվի, թե Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսորների աշխատանքները XVIII-XX դարերում որքան սաստիկ են ազդել ռասայական կարծրատիպերի եւ մի ժողովուրդների մյուսների նկատմամբ գերազանցության պատկերացումների ձեւավորման վրա:

Նախկինում Գլազգոյի համալսարանը, որտեղ 2018 թվականին նման հետաքննություն էր անցկացվել, պարզել էր, որ XVIII-XIX դարերում զգալի նվիրատվություններ է ստացել բրիտանացի ձեռնարկատերերից, որոնց բիզնեսը, ի թիվս այլոց, կապված էր ստրկավաճառության հետ: Այսօրվա դրամական արժեքին փոխարկելու դեպքում նրանք համալսարանին էին փոխանցել գրեթե 200 մլն ֆունտ սթերլինգ, որոնց մի մասը ծախսվել է Գիլմորհիլ շրջանում համալսարանի մասնաշենքերի շինարարության համար, որոնք կառուցվել են նոր գոթական ոճով՝ հայտնի ճարտարապետ Ջոն Հիլբերթ Սքոթի նախագծով: Արդյունքում շոտլանդական բուհի ղեկավարությունը պաշտոնապես ներողություն էր խնդրել՝ կապված իր պատմության բացահայտված էջերի հետ, եւ հայտնել, որ մի շարք միջոցառումներ կձեռնարկի՝ ուղղված պատմական արդարության վերականգնմանը, այդ թվում՝ կհիմնադրի ստրկության հետազոտության կենտրոն: Քեմբրիջի համալսարանի ղեկավարությունը հայտարարել է, թե դեռեւս վաղ է խոսել միջոցառումների մասին, որ կարող են ընդունվել հետաքննության արդյունքներով, որը ներկայումս սկսում է այս բուհը:

«Ստրկավաճառության հետ բրիտանական հնագույն համալսարանների կապերի հանդեպ հանրության եւ հետազոտողների հետաքրքրությունն աճում է, ուստի միանգամայն ճիշտ է, որ Քեմբրիջը կուսումնասիրի այն հարցը, թե որքան մեծ օգուտ է ստացել գաղութատիրական ժամանակշրջանում ստրուկների աշխատանքից,- հայտարարել է Տուպը: - Մենք չենք կարող մեր անցյալը փոխել, բայց եւ չպետք է դրանից թաքնվենք: Հույս ունեմ, որ այս գործընթացը համալսարանին կօգնի հասկանալ եւ գնահատել այն դերը, որն ունեցել է մարդկության պատմության այդ մռայլ շրջանում»: