Թրամփը նվեր է մատուցում Նեթանյահուին, սակայն ռիսկի է դիմում բարկացնել Մերձավոր Արևելքը

Ամերիկյան The New York Times պարբերականը ծավալուն վերլուծություն է ներկայացրել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ վիճելի Գոլանի բարձունքի նկատմամբ Իսրայելի ամբողջական ինքնիշխանությունը ճանաչելու մասին հայտարարության վերաբերյալ:

Թերթի հոդվածագիրները գրում են, որ Թրամփի հայտարարությունն առ այն, որ Միացյալ Նահանգները պետք է ճանաչի Իսրայելի իշխանությունը վիճելի Գոլանի բարձունքի նկատմամբ, ընտրությունների նախաշեմին արժեքավոր նվեր էր վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուին, բայց միևնույն ժամանակ այն մերժում է Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի՝ տասնամյակներ շարունակ վարած քաղաքականությունը:

«Թրամփի հայտարարությունն արվել է Նեթանյահուի կողմից համառ ճնշման արդյունքում: ԱՄՆ նախագահի մտերիմ քաղաքական դաշնակից Նեթանյահուն, որը պայքարում է ապրիլի 9-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում հաղթելու համար, ԱՄՆ ղեկավարի հետ իր ընկերությունն օգտագործում է որպես պաշտոնում մնալու համար կարևորագույն փաստարկ: Եվ չնայած, որ Թրամփի հայտարարությունը ոգևորություն է առաջացրել Իսրայելում և որոշ ամերիկացի կոնգրեսականների շրջանում, ամենայն հավանականությամբ այն մնացած բոլոր վայրերում կդատապարտվի: Մերձավոր Արևելքում դրան ևս կարձագանքեն, ու հնարավոր է, որ դա վատ անդրադառնա Թրամփի՝ իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման շուտով առաջարկվելիք ծրագրի վրա»,-գրում են հոդվածի հեղինակներ Մարկ Լանդլերն ու Էդվարդ Վոնգը, որոնց համոզմամբ՝ սա բացառապես Նեթանյահուին ուղղված քայլ էր:

Հեղինակները նկատում են, որ, ի տարբերություն երջանկությունից փայլող Նեթանյահուի, պաղեստինյան կողմը լուրջ մտահոգված է ու կանխատեսում է, որ տարածաշրջանում բռնության նոր ալիք կսկսվի:

«Ի՞նչ է իր հետ բերելու վաղը: Ապակայունություն և արյունահեղություն մեր տարածաշրջանում»,-Թրամփի հայտարարությունը մեկնաբանել է խաղաղ բանակցային գործընթացում Պաղեստինի վետերան ներկայացուցիչ Սաեբ Էրեկաթը:

Հոդվածագիրները նշում են, որ Թրամփի հայտարարությունը նրան «բաժանում» է միջազգային իրավունքից ու տասնամյակներ շարունակ ԱՄՆ-ի վարած արտաքին քաղաքականությունից:

«ՄԱԿ-ն ու ԱՄՆ-ն վճռականորեն հրաժարվել են օրինական ճանաչել Իսրայելի կողմից Գոլանի բարձունքի կամ Արևմտյան ափի գրավումը՝ վիճարկելով, որ Իսրայելի և Պաղեստինի սահմանները պետք է ուրվագծվեն դիվանագիտական ճանապարհով: 1981թ., երբ Իսրայելը գրավեց Գոլանի բարձունքը, նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի վարչակազմն ի պատասխան դադարեցրեց ԱՄՆ-ի և Իսրայելի միջև ռազմավարական համագործակցության համաձայնագրի գործունեությունը»,-շարունակում են Լանդլերն ու Վոնգը:

Այնուհետև նրանք մեջբերում են նախկին դիվանագետների կարծիքը, համաձայն որի՝ Թրամփն իր «անտեղի» հայտարարությամբ նորից արթնացրեց վաղուց «քնած» հարցը: Բացի այդ, նրանք ենթադրում են, որ նման քայլը կոգևորի աշխարհի մյուս առաջնորդներին, որոնք, խախտելով միջազգային իրավունքն ու նորմերը, տարածքներ են գրավել:

«Օրինակ՝ ՌԴ նախագահ Պուտինը սա կօգտագործի որպես Ռուսաստանի՝ Ղրիմի բռնակցումն արդարացնելու ենթատեքստ: Իսրայելն էլ, իր հերթին, դա կօգտագործի Արևմտյան ափի բռնակցումն արդարացնելու համար: Սա իսկապես Թրամփի կողմից նվեր էր»,-նշել է Իսրայելում ԱՄՆ նախկին դեսպան Մարտին Ինդիկը:

Սակայն որոշ վերլուծաբաններ գտնում են, որ ԱՄՆ ղեկավարի հայտարարությունը յուրատեսակ «փոխհատուցում» էր Իսրայելին՝ Սիրիայից ամերիկյան զորքերը դուրս բերելու ու դրանով Իսրայելին խոցելի վիճակում դնելու որոշման դիմաց:

1967թ.-ի Վեցօրյա պատերազմի ժամանակ Իսրայելը գրավել էր 1944թ.-ից Սիրիային պատկանող Գոլանի բարձունքը: 1981թ.-ին Իսրայելի խորհրդարանն օրենք էր ընդունել, որով այդ տարածքի նկատմամբ միակողմանի կարգով հաստատվել էր հրեական պետության ինքնիշխանությունը, սակայն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը նույն թվականին 497-րդ բանաձևով չեղարկել էր բռնակցումը: