Ցտեսություն, թախիծ ! ( մաս 3-րդ )

Հոգեկան ընկճվածությամբ արտահայտվող ամենատարածված հիվանդությունը դեպրեսիվ նևրոզն է ( անվանում են նաև - նևրոտիկ դեպրեսիա ) : Դրա դրսևորման համար պարտադիր չէ, որ անձն ունենա բնավորության անհամաչափություն, ժառանգական նախատրամադրվածություն, զգացմունքային աշխարհի ինչ-որ անոմալիաներ կամ կենսագրության մեջ ,,սև խոռոչներ,, : Ժամանակակից հետազոտությունները պարզել են, որ յուրաքանչյուր 4-րդ կինը և յուրաքանչյուր 7-րդ տղամարդը կյանքում գոնե մեկ անգամ ունենում են նևրոտիկ դեպրեսիա : Իսկ սա բավականին բարձր ցուցանիշ է : Անցյալ դարում մի շատ համակրելի լեհ հոգեբույժ, Անտոնիո Կեմպինսկի անունով, գրել էր, որ ամեն դարաշրջան ունի իրեն հատուկ հիվանդությունը. միջնադարում - ժանտախտն էր ու բորը, ռոմանտիզմի շրջանում - տուբերկուլյոզը, 20-րդ հարյուրամյակը ծնեց նևրոզներ: Այժմ կարող ենք հաստատապես պնդել, որ 21-րդ դարի հիվանդությունը դեպրեսիան է, ավելի ստույգ - դեպրեսիվ նևրոզը : Հանրային գիտակցության մեջ, ընդհանրապես, նևրոզների խնդրին վերաբերվում են մի քիչ քամահրանքով, մի քիչ էլ - հումորով: Օրինակ, տատս ասում էր.,, Առաջ ասում էին - ,,անզգամ ա,, , հիմա ասում են - ,,ներվային ա,, :) : Մինչդեռ ձգձգվող նևրոտիկ վիճակները ( և հատկապես նևրոտիկ դեպրեսիան ) մեծ անհարմարություններ են ստեղծում անձի և նրա մտերիմ շրջապատի համար : Նախքան դեպրեսիվ նևրոզին անցնելը, անհրաժեշտ եմ համարում շատ կարճառոտ ներկայացնել նևրոզի մի ավելի պարզ տեսակը - Նևրասթենիան, առանց որի դժվար է պատկերացնել դեպրեսիայի էությունը և կառուցվածքը : Մինչև ատոմային ռեակտորը չիմանանք - ջրածնային ռեակտորը չենք պատկերացնի, ճիշտ է :) : Նևրասթենիան անվանում են նաև հոգնածության նևրոզ ( էլի հանրային թյուրըբռնումներից է ) : Իբրև - շատ աշխատելուց, շատ պարապելուց մարդը գերհոգնում է և ,,նյարդերը տեղի են տալիս,, : Իրականում, նևրասթենիան հոգնածության հանգամանքի հետ ուղղակիորեն կապ չունի :Երբ հոգնատանջ պարապմունքից և անքուն գիշերներից հետո դիմորդը բուհ է ընդունվում, ապա որպես կանոն, նևրոզ չի առաջանում, բայց եթե մեկ ուրիշը չի ընդունվում, ապա սրա մոտ հաճախ ի հայտ է գալիս ,,հոգնածության նևրոզ,, , թեև հնարավոր է, որ նա տարվա ընթացքում ավելի քիչ է հոգնել, քան ընկերը : Բա ինչի հետ կապ ունի : Ներքին հոգեբանական կոնֆլիկտի հետ. ցանկությունների և ներքին կարողությունների միջև կոնֆլիկտի : Նևրասթենիան առաջանում է այն բանի հետևանքով, երբ անձը գերագնահատելով իր ներքին հնարավորությունները ( մտավոր ունակությունները, ֆիզիկական կարողությունները, անձն ամբողջությամբ) , ինչպես նաև ունեցած հանրային կապերը, իր առջև դնում է այնպիսի բարդ ու բազմազան խնդիրներ, որոնց լուծումը գոնե այդ շրջանում վեր է իր ուժերից : Այսինքն, կուրորեն հետևում է զուտ ցանկությունների սլացքին, փաստորեն մրցավազքի ելնելով ինքն իր հետ : Այս հոգեվիճակը հրաշալի է ներկայացրել մեր մեծ բանաստեղծը, գրելով.
Ինչ ես թռչում խև-դև սիրտ,
Հազար բանի ետև սիրտ,
Ես ոնց հասնեմ հազար տեղ,
Քեզ պես թափով թեթև սիրտ ...
Հոգեբանական այս կոնֆլիկտի ձգձգվելու և չլուծվելու դեպքում, այն փոխակերպվում է մեկ այլ- ավելի խորն ու անձնավորված կոնֆլիկտի. այս անգամ ցանկությունները բախվում են հասարակական կարծիքի և անլիարժեքության ներքին համոզմունքի պատին : ,,Ներքին հոգեկան պատերազմի ,, մեջ են ներքաշվում մարդու ինքնագնահատականը, իր անձի կարևորության զգացումը, ինքնահարգանքը . և ամենը մռայլ, անհուսալի երանգներով : ,, Ես անկարողի մեկն եմ,, , ,, ես անարժան եմ,, , ,,ես հմայիչ չեմ,, , ,, ես անբախտ եմ,, - ահա զգացմունքային պատկերացումների համառոտ ռեպերտուարը նևրոտիկ դեպրեսիայի ժամանակ : Օրինակ, անհատն իրեն համարում է նվիրված կին և հոգատար մայր, բայց իր մասին ասում են, թե անտարբեր սառը կին է և անփույթ ծնող, մի տղամարդ քրտնաջան աշխատում է օրնիբուն, ընտանիքը պահում, ավաղ, կնոջ կարծիքով - ,, գործընկերն ավելի ձեռներեց է, տուն բերող,, : Կրթված անհատը, որը միշտ հպարտ էր իր իմացական և բարոյական որակներով, ամեն քայլափոխի տեսնում է, որ առավելությունը վերապահվում է միջակություններին և զորբաներին ... Ահա, այսպես է ձևավորվում դեպրեսիվ նևրոզը : Մարդուն նվաստացնող, նրա կերպարը արհեստականորեն սեղմող, ճմրթող, նրա երազները ավերող հանրությունն է պարարտ միջավայր ստեղծում նևրոտիկ դեպրեսիայի համաճարակի համար : Աշխարհը փոխվում է խելահեղ արագությամբ, մարդը չի ցանկանում հրաժարվել իր պատկերացումներից, իր գոյության փիլիսոփայությունից, և դեպրեսիվ ախտանիշները մի տեսակ ապաստարան են դառնում իր ես-ի ապահովության համար : Տեղի է ունենում ,,փախուստ դեպի հիվանդություն,, : Ինչու չակերտներում, որովհետև այդ մեխանիզմը գործում է ենթագիտակցորեն:

( Շարունակությունը - հաջորդիվ )

Վարդգես Դավթյան

Այս թեմայով Պետության դերը երկրորդելը, մի կողմ քաշվելը կբերի հանրային կյանքի լարվածության և կազմալուծման Մտածում է, որ արտերկրի հայերը պարապ փող են ստանում իր յալանչի արբանյակների նման Վահագն Հայրապետյանի վրիպումը. Չկա առաջվա կլասիկան Գործող իշխանությունների նախնական դիագնոզ. կեղծ այլասիրական, իրականում ինֆանտիլ-հեդոնիստական Ամենամեծ անբարոյականությունը