Թուրքիայում հույս ունեն բարելավել Իսրայելի հետ հարաբերությունները իսրայելցի զույգի հետ կապված պատմությունից հետո

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի մասնակցությունը իսրայելցի ամուսնական զույգի ազատ արձակմանը, որը կալանավորվել էր Ստամբուլի նրա պալատը լուսանկարելու պատճառով, կարող է ազդարարել երկրների միջեւ կապերի ամրապնդման մասին, ասել են թուրք պաշտոնյաները Kan հանրային հեռուստաալիքին։

Միջադեպը կարող է անգամ հանգեցնել դեսպանների վերադարձին ավելի քան երեք տարի անց։ «Թուրքիան ցանկանում է բարելավել հարաբերությունները, եւ մենք զգում ենք, որ Իսրայելը նույնպես շահագրգռված է»,- նշել են նրանք։

Ավելի վաղ, հինգշաբթի օրը, վարչապետ Բենեթը հեռախոսով զրուցել էր Էրդողանի հետ, որպեսզի շնորհակալություն հայտնի զույգի ազատ արձակման համար։ Բենեթի եւ արտաքին գործերի նախարար Լապիդի համատեղ հայտարարությունում շնորհակալություն է հայտնվում Էրդողանին։ «Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում Թուրքիայի նախագահին ու նրա կառավարությանը համագործակցության համար եւ անհամբերությամբ սպասում ենք զույգին տանը դիմավորելու հնարավորությանը»,- ասվում է հայտարարությունում։

Բացի այդ, իսրայելական «13 ալիք»-ը մեջբերում է մի պաշտոնյայի, որը հայտարարել էր, որ Էրդողանի որոշումը այս հարցի վերաբերյալ բարձրացրել է երկկողմ հարաբերությունների բարելավման հավանականությունը, որոնք վերջին տարիներին ցածր մակարդակի վրա էին։

Թուրք պաշտոնյան ասել է, որ երկիրը կարող էր պահել իսրայելցի զույգին երկար ժամանակ։

Զույգը կալանավորվել էր անցած շաբաթ Ստամբուլում, այն բանից հետո, երբ լուսանկարել էր Էրդողանի Ստամբուլի պալատը եւ լուսանկարն ուղարկել ընտանիքին։ ԶԼՄ-ների տեղեկատվությամբ՝ հազարավոր զբոսաշրջիկներ, այդ թվում՝ իսրայելցի, մշտապես լուսանկարում են պալատը։ Նախնական հույսերը, թե թյուրիմացությունն արագ կլուծվի, չարդարացան, երբ դատավորը հրամայեց կալանավորել նրանց եւս 20 օրով՝ լրտեսության կասկածանքով։ Ամուսինը եւ կինը պահվում էին առանձին, նրանց պարբերաբար իսրայելցի փաստաբանի եւ իսրայելական հյուպատոսության աշխատակիցների հասանելիություն էր ապահովվում։

Նրանց ազատ արձակումն ապահովելու նուրբ դիվանագիտությունը բարդ էր, քանի որ երկու կառավարությունները դեսպաններ չունեն իրենց երկրներում երկու երկրների միջեւ վաղեմի լարվածության պատճառով։

Թուրքիան, որը մի ժամանակ Իսրայելի ուժեղ մուսուլմանական դաշնակիցն էր, Էրդողանի օրոք դարձավ նրա աշխարհաքաղաքական հակառակորդը, գրում է Times os Israel-ը։

Վեճն սկսվեց 2010թ., երբ 10 թուրք սպանվեց «Մավի Մարմարա» նավի վրա (որի նպատակն էր ճեղքել իսրայելական ռազմածովային շրջափակումը Գազայի հատվածում) իսրայելցի ռազմածովային կոմանդոսների հետ դաժան առճակատման հետեւանքով։ Իրայելը հայտարարեց, որ նավի վրա գտնվող զինվորները ենթարկվել են հարձակման։

Այնուհետեւ, 2018թ. մայիսին, Գազայի հատվածի սահմանին բողոքներից հետո, որոնց ընթացքում սպանվեց ավելի քան 60 պաղեստինցի, Էրդողանը նրանց զոհվելու մեղքն ուղղակիորեն բարդեց Իսրայելի վրա՝ երկիրն անվանելով «ահաբեկչական պետություն», որը «ցեղասպանություն» է կատարում։ Այնուհետեւ Թուրքիան հետ կանչեց իր դեսպան Էյթան Նաեին Իսրայելից եւ վտարեց Ստամբուլում Իսրայելի հյուպատոսին։

2020թ. դեկտեմբերին Էրդողանը հայտարարեց, որ ցանկանում է բարելավել հարաբերություններն Իսրայելի հետ բազում տարիների քննադատությունից հետո։ «Մեր հարաբերություններն Իսրայելի հետ հետախուզության ոլորտում, միեւնույն է, չեն դադարել, դրանք դեռ շարունակվում են»,- ասել էր Էրդողանը մամուլի ասուլիսում։

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի ընտրվելուց հետո Թուրքիան հայտարարեց, որ նոր դեսպան կնշանակի Իսրայելում՝ ամրապնդելու համար կապերը Վաշինգտոնի հետ։