Իմ Հերոս նախագիծ
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
ՀԷՑ-ում պատրաստվում են ձմռանը ԿԸՀ-ն դիմելու է վարչական դատարան Մաուրիսիո Պոչետինոն՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի գլխավոր մարզիչ Աննա Վարդապետյանը մասնակցելու է Դատախազների միջազգային ասոցիացիայի գործադիր կոմիտեի նիստին Շաքիում հայտնված ադրբեջանցի զինծառայողի գործով նախաքննությունն ավարտվել է Պերեսը նախատեսում է վաճառել Ռեալի բաժնետոմսերի մի մասը Արտակարգ դեպքի հետքերով ՊԵԿ-ը պարզաբանում է տարածել (տեսանյութ) Ալիևը հայտարարել է գազի մատակարարումները մեծացնելու ծրագրերի մասին Իրանը կարող է հրթիռներով հարձակվել 1500 կմ հեռավորության վրա գտնվող թիրախների վրա Պատմական դռներ հուշադրամների շարք. Սևանավանք ԱԷՄԳ մտահոգված է Սպահանի օբյեկտ մուտք գործելու հնարավորության բացակայությամ

ՀԷՑ-ում պատրաստվում են ձմռանըԿԸՀ-ն դիմելու է վարչական դատարանՄաուրիսիո Պոչետինոն՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի գլխավոր մարզիչ Աննա Վարդապետյանը մասնակցելու է Դատախազների միջազգային ասոցիացիայի գործադիր կոմիտեի նիստինՇաքիում հայտնված ադրբեջանցի զինծառայողի գործով նախաքննությունն ավարտվել էՊերեսը նախատեսում է վաճառել Ռեալի բաժնետոմսերի մի մասըԱրտակարգ դեպքի հետքերովՊԵԿ-ը պարզաբանում է տարածել (տեսանյութ)Ալիևը հայտարարել է գազի մատակարարումները մեծացնելու ծրագրերի մասինԻրանը կարող է հրթիռներով հարձակվել 1500 կմ հեռավորության վրա գտնվող թիրախների վրաՊատմական դռներ հուշադրամների շարք. ՍևանավանքԱԷՄԳ մտահոգված է Սպահանի օբյեկտ մուտք գործելու հնարավորության բացակայությամԵրևանի քրեական ոստիկանները ձերբակալել են սպանության փորձի մեղադրանքով հետախուզվողի (տեսանյութ)Էմմանուել Մակրոնը հորդորել է Արսեն Վենգերին պայքարել ՖԻՖԱ-ի նախագահի պաշտոնի համարԱֆղանստանում կանանց արգելված է սովորել բժշկական ուսումնական հաստատություններումՄոսկվայում ավտոմեքենայի պայթյուն է տեղի ունեցելՊատրաստվածություն, պատասխանատվություն և թիմային աշխատանք (տեսանյութ)Իտալիայի, Լեհաստանի և Նիդերլանդների ոստիկանության կցորդների պատվիրակությունն այցելել է ՀՀ-ում ԵՄ առաքելությունԿատարվել է Վանաձոր-Ալավերդի-Բագրատաշեն ավտոճանապարհի միջին նորոգումLed Zeppelin ռոք խմբի վոկալիստ Ռոբերտ Փլանթը համերգով հանդես կգա ԵրևանումՀայկ Մարտիրոսյանն այսօր ուժերը կչափի Մագնուս Կառլսենի հետԱյս գիշեր Հաղթանակի կամրջով և Աբովյան փողոցի մի հատվածում երթեւեկությունը կդադարեցվիՕդի ջերմաստիճանը կբարձրանա. առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներՀայաստանը ներկայացրել է COP34-ը հյուրընկալելու իր թեկնածությունն ու պատրաստակամությունըԹուրքիայում Հայաստանի հետ սահմանին շարունակվում են երկաթուղու վերականգնման աշխատանքներըԿյանքից հեռացել է Հայաստանի Բարեկամություն պետական անսամբլի հիմնադիր Նորայր ՄեհրաբյանըՈւրբաթ 13․ ինչո՞ւ են մարդիկ վախենում այս ամսաթվիցՈրքա՞ն է տևում թոքաբորբի բուժումը Երևանում շարունակվում է ճանապարհների միջին նորոգումը (տեսանյութ)Չինաստանի ազգային օպերային թատրոնում ամփոփվեցին Խաչատրյանի անվան երիտասարդական միջազգային մրցույթի արդյունքներըԻտալիայի հավաքականը Միլանում 3–1 հաշվով հաղթել է ՖրանսիայինՀասցեների միասնական էլեկտրոնային բազա․ ի՞նչ կփոխվիԿիևը փորձում է պարզել տեղի ունեցածի բոլոր հանգամանքները ամերիկյան կողմի հետՄեկնարկել են ԼՂ-ից տեղահանվածների սոցաջակցության հոկտեմբերի վճարումներըՊայթյուն գազալցակայանում․ տուժածներ չկանԱնձի ֆունկցիոնալության գնահատում ստանալու անհրաժեշտ քայլերն ու գործընթացի մանրամասներըԿիպրոսի հավաքականն արդեն ապահովել է երկրորդ տեղըNvidia ընկերության տնօրենը հրաժարական է ներկայացրելՎաշինգտոնում՝ Սպիտակ տնից ոչ հեռու, անհայտ անձը կրակ է բացել մարդկանց վրաՍպիտակի ԲԿ-ն կհամալրվի ժամանակակից ակնաբուժական սարքավորումներովՀաղթենք դիաբետը միասինԽորհուրդ եմ տալիս` թող զբաղվի իր գործերով (տեսանյութ)Բավարիայից Հայաստան. կերտելով համայնքային էներգետիկայի ապագանԱրհեստական բանականության օրեր Հայաստանում Ռոնալդուն Մեթյու Վոնի հետ սկսում է Day 1s նկարահանումներըԻսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հարվածել է Բահրեյնում ամերիկյան ռադիոտեղորոշիչ կայանինMicrosoft-ի ծառայությունները միացման հետ կապված խնդիրներ ունենՀակակոռուպցիոն կոմիտեի նախագահն ընդունել է Իտալիայի դեսպանի գլխավորած պատվիրակությանըՈչ սթափ ղեկին մի նստի՛ր (տեսանյութ)Դեպի Սաուդյան Արաբիա չվերթերի կասեցումը երկարաձգվել է
Հայաստան

Տնտեսական տարվա ամփոփման ևս մեկ փորձ

 

Տնտեսական տարվա ամփոփումն այս պահին ինչ-որ իմաստով հնարավոր է միայն փորձագիտական մակարդակում։ Պարզ է՝ տարին դեռ չի ավարտվել։ Հետևաբար տնտեսական հիմնական ցուցանիշները դեռ վերջնական ամփոփված ու պաշտոնապես հրապարակված չեն։

Իշխանությունների ու «պաշտոնական» տնտեսագիտությունը սովորաբար գերադասում են «չիջնել» ՀՆԱ-ի կառուցվածքային վերլուծության մակարդակ։ Հնարավոր է այդպես ավելի հեշտ է։ Հեշտ է ենթադրել, որ ամեն ինչ հրաշալի է։ Մինչդեռ կառուցվածքային բաժանումն առանց վերլուծության էլ ներկայացնում է տնտեսության իրական ու ամբողջական պատկերը։ Համենայն դեպս այդպես կպնդեն բոլոր ստրուկտուրալիստները։ Բայց ստրուկտուրալիզմն անցած դարի երկրորդ կեսի գիտական ուղղություն է։ Հետևաբար «ժամանակակից» չէ։

Վերջին տասնամյակի մեր բոլոր իշխանավորները գերադասում են խոսել բացառապես «գիտելիքահեն տնտեսության» և «տեղեկատվական տեխնոլոգիաների» զարգացման մասին։ Բայց որքան շատ են խոսել, այնքան այդ ոլորտները «անտեսանելի» են դարձել ՀՆԱ կառուցվածքում։ Ոչինչ չի փոխվում՝ տեղեկատվության ու կապի ոլորտի մասնաբաժինը 3․5 տոկոս է։ Առիթ եղել է նկատելու, որ խոշոր հարկատուների ցանկում կապի ոլորտի կազմակերպությունների մասնաբաժինը տեսնելուց հետո տեղեկատվության ոլորտը փնտրելու տեղ ու ցանկություն չի մնա։ Բայց մեր իշխանությունների «դարի զավակ» լինելու (կամ ընկալվելու) անզուսպ ցանկությունը տարիներ շարունակ ստիպել է այդ ոլորտները գերակա հայտարարել։

Տարիներ առաջ գյուղատնտեսությունն էլ իշխանությունների կամքից անկախ զարգանում էր։ Զարգանում էր մինչև հերթական կառավարությունը ոլորտը գերակա հայտարարեց։ Հայտարարելուց հետո առ այսօր (այսինքն 2019թ․ ներառյալ) գյուղատնտեսությունը շարունակում է կրճատվել։ Հետևաբար միայն ՀՆԱ-ի կառուցվածքից կարելի է պատկերացում կազմել տնտեսության ոլորտների իրական վիճակի ու կշիռների մասին։ Հատկապես, որ 2018-ին և 19-ին ՀՆԱ-ն կառուցվածքային էական փոփոխություններ չի կրել։ Արդյունաբերության կշիռը 18-19 տոկոս է, գյուղատնտեսությանը՝ մոտ 14-15 տոկոս, շինարարությանը՝ 6-7։ Կարելի է առանձին դիտարկել ՀՆԱ ամենախոշոր ոլորտի արդյունաբերության կառուցվածքն առանձին։ Այս տարվա ինը ամիսներից հետո արդյունաբերության պաշտոնական աճ հայտարարվել է 8․8 տոկոս։

Հետաքրքիր մանրուք՝ իշխանությունները դեռևս չեն պաշտոնապես հստակեցրել իրենց վերաբերմունքը հանքահումքային ոլորտի նկատմամբ։ Բայց դա չի խանգարում, որ ոլորտն այս տարի 2018-ի համեմատ 20․5 տոկոս աճ արձանագրի։ Արդյունաբերության մյուս երկու ոլորտները՝ էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը և ջրամատակարարումը, նախորդ տարվա համեմատ կրճատվել են։ Մյուս և ամենախոշոր ոլորտը՝ մշակող արդյունաբերությունը ևս իր 8 տոկոսանոց աճի տեմպով զիջում է հանքահումքայինին։ Մշակող արդյունաբերության աճը հիմնականում ապահովվել է ալկոհոլի ու ծխախոտի արտադրության հաշվին (10 և 13 տոկոսանոց աճ)։ Դրանք շարունակում են «ոսկե ձվեր ածել» բյուջեի համար՝ բոլորովին չենթարկվելով առողջապահության նախարարության ծրագրային քաղաքականությանը։ ՀՆԱ-ի մեջ կրճատվել է նաև էլեկտրոնիկայի արտադրության տեղից էլ պուճուր մասնաբաժինը։ Կրճատվել է, կարծես, ի պատասխան 2018-ին թմբկահարված հեռուստացույցների արտադրության։

Ամփոփելով կարելի է ասել, որ մեր տնտեսությունը կառուցվածքային առումով էական փոփոխություններ չի կրել։ Չի կրել և շարունակում է առաջ գնալ աճի թույլ (հասարակական պատկերացումների տեսանկյունից՝ անբավարար) տեմպ արձանագրելով։ Աճ, որ առայժմ իներցիոն գործընթացների արդյունք է։ Հիմնականում։ Էական փոփոխություն չկա նաև արտաքին տնտեսական կապերի մեջ՝ գործընկեր երկրները նույնն են։ Համարյա նույն մասնաբաժիններով։ Ավելի մանրամասն վերլուծություն հնարավոր կլինի միայն 2019-ի պաշտոնական ամփոփումից առաջ։

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org