Սպասվող համաներումը չի կարելի բացառիկ համարել. փաստաբան Լուսինե Սահակյան

Սպասվող համաներումը չի կարելի բացառիկ համարել, որովհետեւ որոշ դեպքերում նախորդ համաներումները շատ ավելի բարենպաստ են եղել։ NEWS.am–ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց փաստաբան Լուսինե Սահակյանը։

«Օրինակ, այն հոդվածները, որոնց վրա չի կիրառվում համաներումը, նախորդ համաներման տեքստում շատ ավելի քիչ են եղել, քան այս անգամ են։ Համաներումը բացառիկ կլիներ, եթե այն տարածվեր ոչ թե մինչեւ 3 տարի ազատազրկում նախատեսող հոդվածների վրա, այլ 5»,– ասաց նա։

Լուսինե Սահակյանը նշեց, որ նախկինում համաներումները կիրառվել են առաջադրված մեղադրանքի համար առանձին–առանձին, ոչ թե հանցանքների համակցության արդյունքում, ինչպես որ ներկայացվում է համաներման մասին օրինագծում. «Սա լուրջ խնդիր է առաջացնում, որովհետեւ եթե անձին առաջադրվել է մեղադրանք 2 այնպիսի հոդվածներով, որոնցով մինչեւ 3 տարվա ազատազրկում է նախատեսում, ապա եթե լիներ 2009թ. համաներումը, այդ անձը պատժի կրումից կազատվեր, մինչդեռ այս համաներումով շատ դեպքերում այն չի տարածվի։ Կյանքը ցույց է տվել, որ նմանատիպ համաներումների ժամանակ հնարավոր են կոռուպցիոն երեւույթներ, որովհետեւ դատավորը կարող է տալ ազատազրկում 3 տարի 1 օր ու համաներումը չի տարածվի»։

Երկրորդ, ըստ փաստաբանի, ընդունելի չէ նաեւ այն, որ համաներման տեքստի համաձայն, կրճատվում է պատժի չկրած մասը, ինչը նշանակում է՝ այն անձը, որը նախկինում գտնվել է կալանքի տակ, շատ ավելի վատ պայմաններում է հայտնվելու, քան մյուս մեղադրյալը, որը կալանքի տակ չի եղել. «Մենք այն ժամանակ էլ ենք այս մասին բարձրաձայնել, այսօր էլ ասում ենք, որ համաներման տեքստում պետք է լինի ոչ թե պատժի չկրած մասը կրճատելը, այլ նշանակված պատիժը կրճատելը»։

Մյուս կարեւորագույն խնդիրը, փաստաբանի կարծիքով, այն է, որ համաներումն առաջին եւ երկրորդ կարգի հաշմանդամների վրա տարածվում է, եթե նրանց հաշմանդամությունը ճանաչված է մինչեւ համաներման օրինական ուժի մեջ մտնելը. «Սա նշանակում է՝ եթե անձը, որոշ նկատառումներից ելնելով, չի դիմել, որ իր հաշմանդամությունը ճանաչվի, ուրեմն նրա վրա չի տարածվում»։

Լուսինե Սահակյանը նշեց, որ շատ լուրջ խնդիր է նաեւ տուժողների վնասի հատուցման հարցը։ Փաստաբանը կարծում է, որ համաներումը որեւէ կերպ չպետք է կախված լինի քաղաքացիական հայցերից. «Այս համաներման տեքստում բարձրացված է վեճի հարցը, այսինքն, եթե առկա է վեճ, ապա համաներումը չի կիրառվում։ Գաղտնիք չէ, որ տուժողի համար հեշտ է քաղաքացիական հայց ներկայացնել ու այսպիսով, թույլ չտալ, որ համաներումը կիրառվի։ Ըստ իս՝ սա անընդունելի է»։

Լուսինե Սահակյանի խոսքով, կան խնդիրներ, որոնք հնարավոր է եւ տեխնիկական լինեն։ Համաներման նախագծի համաձայն՝ եթե գործը գտնվում է նախաքննության կամ դատաքննության փուլում, քրեական հետապնդումը դադարեցվում է եւ գործը կարճվում է հանցագործությունների որոշակի կատեգորիաների համար, օրինակ, 3 անչափահաս երեխա ունեցող, հղի կանանց եւ այլն. «Տվյալ պարագայում նշված է, որ կարճվում են մինչեւ 5 տարվա ազատազրկում նախատեսող գործերև, մինչդեռ դրա նախորդ կետերում նշված է, որ անձը պատասխանատվությունից կազատվի, եթե մինչեւ 6 տարվա ազատազրկում է նախատեսվում։ Սա նշանակում է՝ նախաքննական մարմինը, դատարանը ստիպված են գործը քննել, ավարտել, հասցնել մինչեւ դատական ակտ, որպեսզի անձն ազատվի պատասխանատվությունից։ Սա անտեղի ֆինանսական ծախս է, կարծում եմ՝ պարզապես տեխնիկական խնդիր է, պետք է որ լուծում ստանա»։

Լուսինե Սահակյանն անտրամաբանական ու իրավունքի խախտում է համարում այն կետը, որով նախատեսված է, որ համաներումը տարածվում է հղի կանանց վրա, մինչդեռ չի տարածվում այն տղամարդկանց վրա, որոնց ընտանիքում երեխայի ծնունդ է սպասվում. «Սա այն դեպքում, երբ մինչեւ 3 տարեկան անչափահաս երեխա ունեցողների նկատմամբ համաներումը հավասարաչափ կիրառելի է եւ մոր, եւ հոր նկատմամբ»։

Փաստաբանի համար զարմանալի է նաեւ, որ համաներման նախագիծը հրապարակվել է։ Նշենք, որ նախկինում տեքստերը հրապարակվում էին միայն ընդունումից հետո։ Քանի որ նախկինում ինքը չի հիշում նման դեպք, սակայն նա նշեց, որ սա հնարավորություն է տալիս հանրությանը և հատկապես մասնագետներին, որոնք իրենց աշխատանքի բնույթից ելնելով տեղյակ են համաներման կիրառման հետ կապված խնդիրներին այս փուլում բարձրացնել հարցեր, որոնց ընդունմամբ հնարավորինս կբացառվի համաներման տեքստում այնպիսի ձևակերպումներն, որոնք կարող են հանգեցնել իրավունքի խախտման կամ անարդարության։

Հիշեցնենք, որ արդարադատության նախարարի պաշտոնակատար Արտակ Զեյնալյանը լրագրողների հետ զրույցում համաձայնել էր, որ ԱԺ կայքում տեքստը չպետք է հրապարակվեր։

Լուրեր Հայաստանից - NEWS.am