Ի՞նչ գիտենք մեր նոր անձնագրի մասին (տեսանյութ)

Հայաստանում նոյեմբերի 1-ից մեկնարկել է նոր սերնդի կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի տրամադրումը։ Փաստաթղթերի նոր համակարգը նախատեսում է ավելի պաշտպանված նույնականացման մեխանիզմներ, միջազգային չափանիշներին համապատասխանող տեխնոլոգիաներ և սպասարկման նոր ընթացակարգեր։ Սակայն ի՞նչ առավելություններ կարող են ունենալ նոր անձնագրերը, որքանո՞վ է մատչելի դրանց արժեքը, և արդյոք քաղաքացիները պարտավո՞ր են փոխարինել իրենց գործող փաստաթղթերը։

Նոր կենսաչափական անձնագրի արժեքը 28 հազար 650 դրամ է, իսկ նույնականացման քարտինը՝ 5 հազար 950 դրամ։ Անձնագիրը տրամադրվում է 10 տարի, իսկ նույնականացման քարտը՝ 5 տարի ժամկետով։ Նոր փաստաթղթերի տրամադրման գործընթացն իրականացվում է մասնավոր «ՀայՓաս» ընկերության սպասարկման գրասենյակներում։ Առաջին փուլում գործում է 14 գրասենյակ, իսկ 2027 թվականի առաջին եռամսյակում դրանց թիվը նախատեսվում է հասցնել 23-ի։

Նոր անձնագրի հիմնական առանձնահատկություններից մեկը էլեկտրոնային չիպն է, որտեղ պահպանվում են անձի նույնականացման համար անհրաժեշտ կենսաչափական տվյալները՝ թվային լուսանկարը և մատնահետքերը։ Այս տեխնոլոգիան նախատեսված է անձի ինքնության ավելի հուսալի հաստատման և փաստաթղթերի կեղծման ռիսկերի նվազեցման համար։

Կենսաչափական նոր համակարգը կարևոր նշանակություն ունի նաև Հայաստանի և Եվրամիության միջև վիզաների ազատականացման գործընթացի համար։ Այն այդ գործընթացի տեխնիկական և ենթակառուցվածքային կարևոր բաղադրիչներից է, սակայն նոր անձնագիր ունենալն ինքնին չի տալիս Շենգենյան գոտի առանց վիզայի մեկնելու իրավունք։ Վիզաների ազատականացումը առանձին գործընթաց է, որը պայմանավորված է մի շարք չափանիշների կատարմամբ։

Փոփոխության մյուս կարևոր կողմը քաղաքացիների անձնական տվյալների պաշտպանությունն է։ Քանի որ նոր համակարգում հավաքագրվում և մշակվում են նաև մատնահետքեր ու այլ կենսաչափական տվյալներ, հանրային վստահության համար կարևոր է ոչ միայն տեխնոլոգիական պաշտպանվածությունը, այլև տվյալների պահպանման, օգտագործման և հասանելիության հստակ վերահսկողությունը։

Իսկ որքանո՞վ են քաղաքացիները տեղեկացված նոր կենսաչափական անձնագրերի մասին, ի՞նչ առավելություններ են ակնկալում և արդյոք պատրաստ են փոխարինել իրենց գործող փաստաթղթերը։ Այս հարցերի շուրջ փորձել ենք պարզել քաղաքացիների դիրքորոշումները Երևանի փողոցներում։