Ընտրապայքարի դուրս եկած ո՞ր գործիչներն են անցնում քրգործով

Թեժ ընտրապայքարում աստիճանաբար, այսպես ասենք, թեժանում են նաև իրավապահ համակարգի աշխատանքն ու այդ կառույցների կողմից բացահայտումների մասին  հայտարարությունները։ Իրավապահների արձանագրած ընտրախախտումների մեծ մասը բաժին է ընկնում ընտրակաշառքին։ Վերջին շրջանում, սակայն, ավելացել են ավելի աղմկահարույց բացահայտումները, որոնք որոշ դեպքերում նաև սենսացիոն են ու առնչվում են են փաստաթղթերի կեղծմանը։ «Ռադիոլուր»–ը փորձել է հասկանալ, թե ընտրապայքարի դուրս եկած քանի՞ գործիչ է անցնում քրեական գործերով։

Հայաստանի Քննչական կոմիտեն հայտարարել է, որ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ներկայացուցիչ Նարեկ Կարապետյանը ենթադրաբար թաքցրել է պաշտոնատար անձի կարգավիճակ ձեռք բերելուն խոչընդոտող՝ օտարերկրյա քաղաքացիություն ունենալու մասին տեղեկությունը։ Սա, սակայն, դեռ չի անդրադարձել նրա կարգավիճակի վրա։ ԿԸՀ-ից պարզաբանում են, որ Նարեկ Կարապետյանը շարունակում է լինել պատգամավորի թեկնածու։ ԿԸՀ մամուլի խոսնակ Սեդա Ղուկասյանի փոխանցմամբ՝ ԿԸՀ-ն չունի ստուգելու գործառույթ և առաջնորդվում է Նարեկ Կարապետյանի` ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունից ստացած և հանձնաժողովին փոխանցած տեղեկանքով։

Նարեկ Կարապետյանի փաստաբան Վարդան Ալոյանը Քննչական կոմիտեից պահանջել է հերքել, իր ձևակերպմամբ, այդ զրպարտությունը, այլապես, ըստ նրա գրավոր հայտարարության, քաղաքական այդ ուժի իրավաբանների թիմն իրավունքների պաշտպանության հայց կներկայացնի դատարան։ Նարեկ Կարապետյանն ինքն էլ է հարկ համարել անդրադառնալ խնդրին․

«Ֆեյքերի օրեր էր նախ իմ անձնագրի հետ կապված, հետո Սամվել Կարապետյանի՝ իբր ՌԴ պետական համակարգում աշխատանք ունենալու հետ կապված։ Սամվել Կարապետյանը երբեք բացի գործարարությունից Հայաստանից դուրս ոչ մի բանով չի զբաղվել, ես էլ երբեք չեմ ունեցել օտարերկրյա որևէ երկրի անձնագիր  ոչ միայն Ռուսաստանի, այլ՝ որևէ երկրի։ Բայց մենք ամբողջ օր լռեցինք այդ ուղղությամբ, որովհետև մի ծրագիր ունենք` բոլոր այն մարդիկ, ովքեր Սամվել Կարապետյանի մասին այդ ֆեյք տվյալը տարածեցին իրենց անունից, նրանց դեմ դատական  հայցադիմում է ներկայացվելու, բայց իրենց պես չէ, որ մարդկանց տանեն ձերբակալեն, այլ ուրիշ բանի համար, որպեսզի նրանք վճարեն իրենց ստերի համար»։

Ավելի վաղ Քննչական կոմիտեն հաղորդագրություն տարածեց, ըստ որի, ԱԺ պատգամավորի թեկնածու, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ցուցակի առաջին համար Նարեկ Կարապետյանը թաքցրել է օտար պետության քաղաքացիություն ունենալու մասին տեղեկությունը, ինչի հիմքով ՆԳՆ-ն հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացրել Քննչական կոմիտե։ Կառույցի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում հաղորդման հիման վրա նախաձեռնվել է քրեական վարույթ՝ Քրեական օրենսգրքի 449-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

Ըստ այդմ՝ պաշտոնատար անձի կարգավիճակ ձեռք բերելուն կամ պահպանելուն խոչընդոտող տեղեկություններ թաքցնելը պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով: Քանի դեռ նախաքննություն է, և հանցանք ապացուցված չէ, կարգի համաձայն հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ։

Մինչ հարցն իրավական ընթացք ու պարզաբանումներ կստանա, այս լուրն արդեն քաղաքականացվել է  ընտրապայքարի մրցակիցների կողմից՝ դրանից բխող բոլոր հնարավոր հարցադրումներով, մասնավորապես, մեղադրանքի ապացուցման դեպքում ո՞վ է գլխավորելու «Ուժեղ Հայաստան»-ի նախընտրական ցուցակը։ Հռետորական և քաղաքական ենթատեքստով հարցին ի պատասխան շրջանառվում է ցուցակի երկրորդ համար, Հայաստանի երկրորդ նախագահի փաստաբան Արամ Վարդևանյանի անունը։

Ընթացիկ քարոզարշավն աչքի է ընկնում ոչ միայն աղմկահարույց և սենսացիոն բացահայտումներով, այլև փաստով, որ մի շարք քաղաքական ուժերի ընտրացուցակներում ընդգրկված թեկնածուներ անցնում են քրեական տարբեր գործերով, ընդ որում, այդ թիվը փոքր չէ։ Ընդդիմությունը սա դիտարկում է քաղաքական հետապնդում, իսկ իշխանությունն օրինական քայլ է համարում։ ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության քարտուղար Արթուր Հովհաննիսյանը դեռ քարոզարշավից առաջ զգուշացնում էր․  

«Հայաստանի Հանրապետությունը իրավական պետություն է, փակված է էջը Հայաստանում ընտրակեղծարարության, և ով կփորձի այդ ճանապարհով գնալ, հանդիպելու է օրենքի ուժին։ Շինծու որևէ գործ չկա։ Հայաստանի Հանրապետությունում շինծու գործերի դարաշրջանը վաղուց փակված է, կան ձայնագրություններ, կան օպերատիվ տվյալներ, որոնք հրապարակվում են»։

Իշխանությունը զավթելու հրապարակային կոչերի, առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման և տնտեսական չարաշահումների համար մեղադրվող Սամվել Կարապետյանը իր և իր կողմնակիցների նպատմամբ հարուցված գործերի փաստական տվյալների մասին հարցերն առաջարկում է ուղղել իշխանությանը․

«Ամեն ինչ իրենք են կազմակերպում այս ձայնագրությունները, մեր կողմնակիցները դրա հետ ոչ մի կապ չունեն։ Իրենք ինչպես ապօրինի քրեական գործեր են հարուցում, հիմա էլ դուրները եկել է, քաղաքական այդպիսի քայլեր են անում»։

Ընտրապայքարի դուրս եկած ո՞ր գործիչներն են անցնում քրգործով

«Ռադիոլուր»–ի պարզ հաշվարկով՝ միայն այս քարոզարշավին մասնակցող առնվազն տասը գործիչ քրեական տարբեր վարույթներով է անցնում, ընդ որում՝ որպես առանցքային դերակատար։

Չորս քաղաքական միավոր չի կարողացել գրանցել վարչապետի իր թեկնածուներին։ Այստեղ տարբերվում են «Ուժեղ Հայաստան»- ից Սամվել Կարապետյանի և «ԴՕԿ»-ից Վարդան Ղուկասյանի չգրանցման հիմքերը․ նրանց դեպքում գործել է այլ երկրի քաղաքացիություն ունենալու արգելքը։ Բայց և նրանց, և ԱԺԲ–ից Վարուժան Ավետիսյանի ու «Ալյանս»–ից Տիգրան Ուրիխանյանի նկատմամբ կան հարուցված տարբեր քրեական գործեր։

Առանձին այլ քրեական գործերով են անցել կամ անցնում նաև «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածու Ռոբերտ Քոչարյանը և «Բարգավաճ Հայաստան»–ի վարչապետի թեկնածու Գագիկ Ծառուկյանը։ Ընտրացուցակներում կան նաև այլ գործիչներ, որոնց առնչվում են տարբեր քրեական գործեր։

ՀՀ օրենսդրությամբ ամրագրված է, որ դատական ընթացքի մեջ գտնվելը չի խոչընդոտում քարոզարշավին մասնակցելուն, քանի դեռ չկա վերջնական դատավճիռ:

Տարիներ շարունակ ընտրությունները դիտարկող «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» կազմակերպության համակարգող Դանիել Իոաննիսյանը ընտրապայքարի ներկա պատկերից արդեն ենթադրում է հետագա իրավիճակը․

«Ընտրությունների որակի մասին շատ հայտարարություններ են լինելու։ Լինելու են հայտարարություններ՝ սկսած նրանից, որ ընտրություններն իդեալական են, մինչև այն, որ ընտրությունները ամենավատն են Հայաստանի պատմության մեջ կամ ավելի վատն են, քան ընտրությունները, ասենք, Ադրբեջանում։ Այսպիսի հայտարարություններ էլ կլինեն։ Մի քանի ինդիկատոր կա, որոնցով պետք է գնահատվի ընտրությունների որակը։ Առաջինը անկախ մարմինների, անկախ սուբյեկտների գնահատականն է, մյուսը  վիճակագրական վերլուծությունն է։ Գլոբալ առումով, ես ասեմ, քաղաքական ֆինանսավորման հետ կապված խնդիրները շատ լուրջ են, և ցանկացած ուժի մասով պետք է խորանալ, նաև քվեարկելուց առաջ նայել կուսակցությունների, օրինակ, հաշվետվությունները, տեսնել` ինչքանով են թափանցիկ, արդյոք գիտե՞ք, թե այդ կուսակցություններին ով է ֆինանսավորում, թե թաքցնում են, թե ծախսերի չնչին մասն են ցույց տալիս, մնացածը ինչ–որ ուրիշ ձև է գնում։ Որտեղի՞ց են այդ փողերը գալիս՝ Աստված գիտի»։

Քարոզարշավի սկզբից մինչև այս պահը իրավապահ մարմինները քրեորեն դատապարտելի արարքներից ամենաշատը հայտնել են ընտրակաշառքի մասին։  Ինչպես կաշառք տալը, այնպես էլ վերցնելը պատժվում է մինչև ութ տարի ազատազրկմամբ։ ՔՕ այս կարգավորումը միշտ չէ, որ գործել է, այն համեմատաբար նոր է։ Մասնագետներն ասում են, որ ամբողջ ԵԽ տարածքում ընտրակաշառքի համար նախատեսված ամենախիստ պատիժը Հայաստանում է։ Իշխանությունը բազմիցս զգուշացրել է, որ խստորեն բացառելու է այս ընտրախախտումը:

Ռադիոլուր