Այսօր՝ 25 փետրվարի 2024թ., 00:00
Մեր քաղաքացիները չպետք է ենթարկվեն թալանի․ Գառնիկ Դանիելյան ՔՊ ական մարզպետը խոպանչուն անվանեց «աբիժնիկ» Գիտնականը գաղտնազերծել է Եգիպտոսի բուրգերի գլխավոր գաղտնիքը «Ադրբեջանցին Հադրութում հայ ծերունու է գլխատել, դա սովորական պատերազմական հանցագործություն չէ»․ Սիրանուշ Սահակյան ՀՀ-ն ճանաչում է իր բոլոր հարևանների տարածքային ամբողջականությունը․ Փաշինյան Նույնիսկ մայթը աղբամանից չեն կարողանում ազատել․ Հովսեփ Կուբատյան Արման Անդրեասյանն իր հաղթանակը նվիրում է 44-օրյա պատերազմում անմահացած եղբորը Ադրբեջանի մշակութային ցեղասպանության հերթական զոհն է դարձել ազգային գործիչ Ալեք Մանուկյանի արձանը Այսօր Արցախյան շարժման 36-ամյակն է 1 տոննա կոկաինի գործով առ այսօր չի անցնում որեւէ պետական պաշտոնյա․ Ագնեսա Խամոյան Դատապարտյալների կարիքները բազմաթիվ ու բազմաբնույթ են․ գույքից մինչև հիգիենայի պարագաներ. Գառնիկ Դանիելյան Հայաստանը եղել և մնում է դաշնակից․ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Հայաստանը խոշոր և փոքր մեդալների քանակով թիմային հաշվարկում գրավել է առաջին տեղը Ովքե՞ր են Ամերիաբանկ-ի հետ բանակցող BOGG-ի բաժնետերերը. փորձագետի մեկնաբանությունը Բաքուն ձգտում էր կանխել հայերի վերադարձը Լեռնային Ղարաբաղ. ԵՄ-ում Հայաստանի առաքելության ղեկավար Bank of Georgia-ն հայտնել է 303,6 մլն դոլարով Ameriabank-ը գնելու նախնական համաձայնության մասին ԱՄՆ-ն «ձեռքերը լվացել է» Հայաստան-Ադրբեջան բանակցային գործընթացից. Արթուր Խաչատրյան Սահմանադրությունը փոխելը շատ ավելի վտանգավոր է, քան անկլավների ու միջանցքի հարցը. քաղաքագետ «Ի՞նչ է պոպուլիզմը», «Անասնաֆերմա», «Ճանճերի տերը». ի՞նչ գրքեր են առաջարկում կարդալ ԱԺ նախագահն ու պատգամավորները Կամ պետք է ԵԱՏՄ-ից դուրս գանք, կամ հայտարարենք՝ ԵԱՏՄ այդ կանոնը չենք կիրառում. Պապոյանը՝ «խոպանչիներին» հարկելու մասին «Արցախի կորուստ, համազգային ճգնաժամ. գոյապայքար ՀՀ պետականության համար». կայացել է «Հայ դատն այսօր» 15-րդ խորհրդաժողովը Տեսչական մարմնի կողմից 2023-ին հարուցվել է 3,501 վարչական վարույթ Ալիևը պաշտոնական այցով ժամանել է Թուրքիա Մանե Գրիգորյանը՝ հայրիկի Արթուր Գրիգորյանի խորհրդանշական բաճկոնով Ձեզ մոտ ոչինչ չի ստացվում , այժմ Հայաստանն է զոհասեղանին դրված, կամք ունեցեք, հեռացեք. հայ համայնքի անդամը՝ Փաշինյանին Տարբեր թմրանյութեր, բջջային հեռախոսներ և այլ արգելված իրեր․ ՔԿՀ-ներում խուզարկությունների արդյունքները հունվարին «Ռիո Մոլ» առևտրի կենտրոնում հրդեհ է բռնկվել. ժամանել են մեծ թվով հրշեջներ Դպրոցականների գարնանային արձակուրդների օրերը հայտնի են «Մուրացան» հիվանդանոց է տեղափոխվել 6 երեխա Անհայտ անձինք փորձել են առևանգել 250 ուղևորով իսրայելական ինքնաթիռը Փաշինյանն ու Ալիեւը պայմանավորվել են շարունակել աշխատանքները խաղաղության պայմանագրի շուրջ Թուրքիան հայտարարել է սեփական արտադրության առաջին ռադարի շահագործման մեկնարկի մասին Իսրայելի կառավարությունը բանաձև է ընդունել, որով մերժում է Պաղեստինի ճանաչման «թելադրանքը» Եգիպտոսը Իսրայելի գործողությունների պատճառով նոտա կուղարկի ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարան FT. ԱՄՆ-ում գազի գները անկում են ապրել մինչև երեսուն տարվա նվազագույնը Արարատ Միրզոյանն իր լեհ գործընկերոջն է ներկայացրել Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի վերջին զարգացումները Ինչ են քննարկել Արարատ Միրզոյանն ու Հնդկաստանի ԱԳ նախարարը 100 դոլարանոց թղթադրամներ իրացրած անձինք կալանավորվել են. քրեական վարույթը շարունակվում է (տեսանյութ) Քաղաքացին վիրավորական և անպարկեշտ արտահայտություններ է հնչեցրել առաջին ատյանի դատարանի 4 դատավորների հասցեին․ վարույթն ուղարկվել է դատարան Երևանը պետք է հրաժարվի տարածքային ինքնիշխանության և Ադրբեջանի ինքնիշխանության դեմ շարունակվող հավակնություններից. Բայրամով Ֆրանսիա-Հայաստան-Հնդկաստան դաշինքը՝ որպես միջազգային հարաբերությունների նոր հարացույց ԵԱ․ Ռաֆիկ Հարությունյանը պարգեւատրվեց երկու բրոնզե մեդալներով Ակտիվացնել քրեաիրավական գործիքակազմը՝ սիգի և իշխանի ապօրինի որսը կանխելու նպատակով. Գլխավոր դատախազի հանձնարարականը Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են Հակակոռուպցիոն կոմիտե են տեղափոխել դատաբժշկական գիտագործնական կենտրոնի տնօրեն Մհեր Բիշարյանին Երևանում BMW-ն կոտրել է երկաթե ճաղավանդակներն ու կողաշրջված հայտնվել Գետառում ՊՆ-ն հորդորում է զերծ մնալ անանուն և չճշտված տեղեկությունների տարածումից Սյունեցիներն այժմ իրենց ավելի հանգիստ են զգում․ Կապանում Իրանի գլխավոր հյուպատոս Ջրային պարեկները լողալ են սովորում Երևանում՝ ոստիկանության քրեագիտական վարչության հարևանությամբ գտնվող ավտոմեքենայում, հայտնաբերվել է տղամարդու դի ՔՊ-ականներն իրենք իրենց չարաշահումներն են հայտնաբերում Իլհամ Ալիևը ԵԱՀԿ գործող նախագահից պահանջել է վերացնել Մինսկի խումբը Ինչե՜ր կբացահայտվեն ՔՊ-ի իշխանազրկումից հետո Տարածքային որևէ փոփոխություն անընդունելի է․ Իրանի դեսպանը՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին ԼՂ-ից տեղահանված անձանց համար բնակվարձերի և կոմունալ վճարների համար գործող ծրագրերը մարտ ամսին կավարտվեն Ալիևն ու Թուրքիայի արտգործնախարարը քննարկել են հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները Օրվա խորհուրդ Ի՞նչն է այս երեք պարոններին միավորում․ Արթուր Խաչատրյան ԵԱ․ Արսեն Հարությունյանը 10:0 հաղթեց ադրբեջանցուն եւ կպայքարի չորրորդ տիտղոսի համար Ռուս ընդդիմադիր գործիչ Ալեքսեյ Նավալնին բանտում մահացել է Վահան Քերոբյանն իր հետ կատարվածի մեջ քաղաքական ենթատեքստ չի տեսնում Օրվա խորհուրդ Կառավարությունը մեկ տարով երկարաձգեց սահմանամերձ բնակավայրերում բնակարան կառուցելու ծրագիրը Սպասվում են տեղումներ․ օդի ջերմաստիճանը Լոռիում, Տավուշում, Սյունիքում կնվազի 12-15 աստիճանով Քերոբյանն ինքնակամ չի հեռացել․ հեռացրել են Վաշինգտոնը հայտնել է ԱՄՆ ազգային անվտանգության համար լուրջ սպառնալիքի մասին Հայ լրագրողի հարցը դուր չեկավ Զախարովային Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն Գոռ Սահակյանի պարգեւատրումը (տեսանյութ) Փաստաբանական ծառայությունների ինքնարժեքը ավելանալու է 40%-ով Տիգրան Հակոբյանը 1 մլն 164 հազար դրամ աշխատավարձ կստանա 2024 թվականին Հայաստանը Բաքվի և Մոսկվայի ուժեղ ճնշման տակ է լինելու. Թոմ դե Վաալ Որտեղ են Արցախի ավտոմեքենաները Աշխարհում ամենամեծ «տնտեսական աճ» ունեցող երկրներից մեկի նախարարը հրաժարական է տալիս Օրվա խորհուրդ Եվրոպայի 7-ակի չեմպիոն Արթուր Ալեքսանյանի պարգեւատրումը (տեսանյութ) Կանադացի ուսանողը վերստեղծել է Արքիմեդի «մահվան ճառագայթը» Գիտնականները պարզել են, որ շները կարող են կարդալ իրենց տերերի հույզերը Իտալուհին հնարել է հինգ երեխա և 111 հազար եվրո արժողությամբ նպաստ ստացել Ֆրանսիական գյուղերից մեկում ցանկանում են արգելել հասարակական վայրերում սոցցանցեր թերթելը Ես Ջուդ Բելինգհեմի տաղանդի մեծ երկրպագուն եմ․ Զիդան
Հարցում

Ինչպե՞ս է Երկրի միջուկը միլիարդավոր տարիներ շարունակ մնացել նույնքան տաք, որքան արևի մակերեսը

Երկիր մոլորակի կառուցվածքը նման է սոխի կառուցվածքին․ այն բաղկացած է իրար հաջորդող շերտերից: Ամենավերևի շերտը երկրակեղևն է, ավելի ներքև՝ միջնապատյանը, որը հիմնականում ամուր քարից է բաղկացած։ Դրանից ներքև արդեն գտնվում է արտաքին միջուկը, որը բաղկացած է հեղուկ երկաթից, այնուհետև արդեն ներքին միջուկն է, որը կազմված է ամուր երկաթից և Լուսնի մոտ 70%-ի չափ է: Որքան մոտենում ենք Երկրի միջուկին, ջերմաստիճանն ավելի է բարձրանում, իսկ միջուկի որոշ մասեր այնքան տաք են, որքան արևի մակերեսը: Բայց ինչո՞ւ է դա այդպես և ինչպե՞ս է ստացվել, որ միլիոնավոր տարիներ Երկրի միջուկը պահել է իր տաքությունը առ այսօր։

Ուղևորություն դեպի Երկրի կենտրոն

Ինչպես տեղեկացնում է Space.com-ը, գիտնականները, որպեսզի հասկանան, թե ինչ կա Երկրի ընդերքում, օգտագործում են սեյսմիկ թրթռումներ։ Մինչև 30 կիլոմետր խորության վրա դեռ երկրակեղևն է, որը լողում է միջնապատյանի վերևում: Միջնապատյանի վերևի շերտը սովորաբար շարժվում է երկրակեղևի հետ միասին։ Դրանք միասին կոչվում են լիթոսֆերա, որի հաստությունը կազմում է միջինը մոտ 100 կիլոմետր, թեև որոշ վայրերում այն կարող է ավելի հաստ լինել:

Լիտոսֆերան բաժանված է մի քանի խոշոր բլոկների, որոնք կոչվում են տեկտոնական սալեր: Դրանք փազլի մասերի պես իրար միանալով ծածկում են Երկրի մակերեսը: Ընդորում, այդ սալերը ստատիկ վիճակում չեն․ դրանք շարժվում են՝ երբեմն մի քանի տարիների ընթացքում ընդամենը 1-2 սմ, երբեմն՝ ավելի շատ ու ավելի հանկարծակի է: Հենց այս շարժումն է, որ առաջացնում է երկրաշարժեր և հրաբխային ժայթքումներ:

Ավելին, տեկտոնական սալերի շարժումը վճռորոշ նշանակություն ունի և խթանում է կյանքի էվոլյուցիան Երկրի վրա, քանի որ շարժվող սալերը փոխում են շրջակա միջավայրը և ստիպում, որպեսզի Երկրի վրա գտնվող կյանքը հարմարվի նոր պայմաններին:

Շարունակական ջերմություն

Տեկտոնական սալերի շարժումը պահանջում է տաք միջնապատյան: Որքան շատ ես մոտենում Երկրի միջուկին, այդքան ջերմաստիճանը բարձրանում է։

Սալերի հատակին՝ մոտ 100 կիլոմետր խորության վրա, ջերմաստիճանը կազմում է մոտ +1,300 աստիճան Ցելսիուս: Միջնապատյանի և արտաքին միջուկի սահմանին, որը գտնվում է 2900 կիլոմետր խորության վրա, ջերմաստիճանը կազմում է մոտ +2700 աստիճան: Իսկ արդեն արտաքին միջուկի և միջուկի սահմանագծին ջերմաստիճանը կրկնապատկվում է՝ հասնելով 6000 աստիճանի։ Հենց այս հատվածն է, որն այնքան տաք է, որքան արևի մակերեսը։

Նման բարձր ջերմաստիճանի պարագայում գրեթե ամեն ինչ գոլորշիանում է և վերածվում գազի: Բայց քանի որ միջուկը գտնվում է մոլորակի խորքում բարձր ճնշման տակ, երկաթը, որից այն կազմված է, մնում է հեղուկ կամ պինդ վիճակում:

Որտեղի՞ց է ի վերջ այդ ջերմությունը ստացվում
Այդուհանդերձ, հարց է ծագում, թե որտեղից է այդքան ջերմությունն ստացվում։ Բնականաբար ոչ արևից։ Չնայած Արեգակը տաքացնում է մեզ և Երկրի մակերևույթի բոլոր բույսերին և կենդանիներին, սակայն արևի լույսը չի կարող շատ թափանցել երկրագնդի ներսը, հատկապես այդքան մեծ խորության վրա։

Իրականում կա ջերմության երկու աղբյուր։ Մեկն այն ջերմությունն է, որը Երկիրը ժառանգել է 4,5 միլիարդ տարի առաջ իր ձևավորման ժամանակ: Երկիրը ստեղծվել է արեգակնային միգամածությունից՝ հսկա գազային ամպից, ժայռերի և բեկորների անվերջ բախումների և միաձուլումների պայմաններում, գործընթաց, որը տևել է տասնյակ միլիոնավոր տարիներ։

Այդ բախումների հետևանքով ահռելի քանակությամբ ջերմություն է առաջացել, որը բավական էր ամբողջ Երկիրը հալեցնելու համար: Թեև այդ ջերմության մի մասը կորել է տիեզերքում, դրա մնացած մասը փակվել է Երկրի ներսում, որտեղ դրա մեծ մասը մնում է մինչ այսօր:

Ջերմության մյուս աղբյուրը՝ ռադիոակտիվ իզոտոպների քայքայումն է, որը տեղի է ունենում Երկրի վրա ամենուր: Ռադիոակտիվ իզոտոպները կայուն չեն։ Նրանք թողարկում են էներգիայի կայուն հոսք, որը վերածվում է ջերմության: Կալիում-40, թորիում-232, ուրան-235 և ուրան-238․ սրանք ռադիոակտիվ իզոտոպներն են, որոնք Երկրի միջուկը տաք են պահում։ Տաք միջուկի և միջնապատյանի հետ մեկտեղ, էներգիա արտազատող այս իզոտոպները ջերմություն են ապահովում տեկտոնական սալերի շարժումը խթանելու համար։

Չկա ջերմություն, չկա նաև սալերի շարժում, հետևաբար նաև կյանք
Նույնիսկ հիմա շարժվող տեկտոնական սալերը շարունակում են փոխել Երկրի մակերևույթը՝ միլիոնավոր և միլիարդավոր տարիների ընթացքում անընդհատ ստեղծելով նոր հողեր և նոր օվկիանոսներ: Տեկտոնական սալերը նշված երկար ժամանակահատվածում ազդում են նաև մթնոլորտի վրա։

Առանց Երկրի ներքին ջերմության, տեկտոնական սալերը չէին շարժվի։ Արդյունքում Երկիրը կսառչեր։ Մեր աշխարհը, հավանաբար, կլիներ չբնակեցված։

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan