Գյումրեցին էլ «աղքատ–հպարտ» չէ՞. ի՞նչ նպատակներով են գյումրեցիները ծախսում ընտրակաշառքը

Հայաստանում այսօր լռության եւ ծիծաղի օրն է:

Մեկ ամիս շարունակ տեւած քարոզչությունից հետո, քաղաքական ուժերը մեկ օրով լռում են. վաղը բոլորը ընտրության առջեւ են կանգնելու: Ապրիլի 1-ը Հայաստանում նշվում է որպես հումորի օր կամ, ինչպես հայերի եւ հատկապես գյումրեցիների շրջանում տարածված է ասել՝ «խաբելու» օր:

Ստացվել է այնպես, որ իշխանությունների այն մշտական սուտը, որ ընտրությունները անցնելու են արդար ու անաչառ՝ այս անգամ զուգադիպել է «խաբելու» օրվա հետ: Կարելի է ասել, որ իշխանությունը ապրիլի 3-ի համար ալիբի ունի, եթե ապրիլի 2-ին ամեն ինչ արդար ու անաչառ չլինի:

Սերժ Սարգսյանի ամենամեծ սուտն էլ այն է, որ ընտրակաշառք չի բաժանվելու: Սակայն մեկ ձայնի համար սահմանված կայուն ինքնարժեքն այլ բան է վկայում: Գյումրեցիների շրջանում շատերն անվախ բարձրաձայնեցին, որ ընտրակաշառք են վերցրել: Մեղմ ասած, այս օրերին մի քանի տեղից ընտրակաշառք վերցնելը, կամ ինչպես գյումրեցիներն են ասում՝ «թեկնածուներին մատների վրա ֆռացնելը», գլուխ գովելու առիթ է:

«Ըդիկ կաշառք չէ, նվեր է, որ կուդան, ընչի՞ չվերցնեմ: Ընձնից քիչ չեն տարել, որ հիմա էլ չվերցնեմ: Ես երկու տեղից վերցրել եմ, որ մի տեղ էլ լինի, էլի կվերցնեմ»,- մեզ հետ զրույցում հպարտորեն նշեց գյումրեցի բանջարեղեն վաճառող կանանցից մեկը:

Հարցումներից պարզ է դառնում, որ ընտրակաշառքի հիմնականում ձգտում են այն անձինք, ովքեր սոցիալական խնդիրներ ունեն:

«Փող չունին, ստիպված կվերցնեն: Գիտեմ մարդու, որ երկու տեղից վերցրել է: Ես բախտ չունեի, որ վերցնեմ: Կաշառք կարելի է վերցնել, բայց չի կարելի կաշառք տվողին ընտրել: Ես չեմ վերցրել, բայց, որ վերցնեի՝ ուրիշի կընտրեի»- լսեցինք նաեւ այսպիսի կարծիք:

Գյումրիում, նախընտրական քարոզարշավի մեկնարկի օրերից սկսած, խոսակցություններ պտտվեցին նաեւ ընտրակաշառքի գների աճման եւ նվազման մասին: 100 ԱՄՆ դոլարից մինչեւ հայկական 25 հազ. դրամի մասին տեղեկություններ եղան, թեեւ նշենք, որ քվեի գնման ֆիքսված արժեքը 10000 դրամն է: Կան խոսակցություններ նաեւ 15 եւ 20 հազարի մասին:

«Ես առաջին անգամ ընտրակաշառք եմ վերցրել: 10 հազարը տվել են, ասել են՝ 5-ն էլ ընտրությունից դուրս գալուց կտան: Մեզ ասեցին, որ 20 է գինը, բայց փող բաժանողները վրայից վերցնում են»,- մեզ հետ զրույցում անկեղծացավ գյումրեցի մի երիտասարդ, բայց միեւնույն ժամանակ խնդրեց՝ իր ինքնությունը չբացահայտել:

Գյումրեցի հոգեբաններից մեկին խնդրեցինք մեկնաբանել, թե ինչու՞ են ընտրողները վերցնում ընտրակաշառք՝ վաճառելով իրենց ձայնն ու ապագան:

«Մարդիկ կան, որ նույնիսկ ոչինչ չեն վերցնում, բայց ճնշումների ներքո քվեարկում են տվյալ թեկնածուի օգտին՝ պաշտոն պահպանելու, ստատուսը չվնասելու համար։ Բայց, ընդհանրապես, ծայրահեղ աղքատությունն է, որ մարդուն կարող է ստիպել ընտրակաշառքով գնալ ընտրությունների՝ շատ դեպքերում դա նույնիսկ մարդկանց կարող է տանել բարոյական անկման։ Այսինքն նա պատրաստ է ամեն ինչի. անհրաժեշտության դեպքում կարող է նույնիսկ մարդ էլ սպանել: Գիտեք, շատ աղքատ մարդ կա Հայաստանում. միայն պաշտոնական տվյալներով Հայաստանի բնակչության մեկ երրորդն աղքատ է, բայց կա այսպիսի մի լավ արտահայտություն՝ «աղքատ–հպարտ»: Ես կարծում եմ, որ ընտրակաշառք վերցնողների մոտ բացակայում է դրա հետևանքների լրջության ընկալումը։ Չեմ բացառում, որ աղքատ մարդիկ էլ են ընտրակաշառք վերցնում, բայց շատերը վերցնում և քվեարկում են մեկ այլ թեկնածուի օգտին, կամ առհասարակ դաստիարակությունը թույլ չի տալիս այդ քայլին գնալ»,– ասաց հոգեբանը:

Ի՞նչ նպատակով են ծախսում ընտրակաշառքը գյումրեցիները: Պատասխանները տարբեր էին՝ զգեստապահարանի թարմացումից, մինչեւ անգամ կոմունալ վճարում, տոկոսադրույքի մուծում եւ հացի պարտքի մարում:

«Ես քանի որ առաջին անգամ եմ վերցրել ընտրակաշառք, ուզում եմ ինձ ինչ-որ գարնանային շոր գնել: Ճիշտ է գումարը քիչ է, բայց ծնողներից էլ կվերցնեմ»,- նշեց գյումրեցի երիտասարդը:

«Էնքան անելու բան կա: Յանի ինչ փող է, որ մի տեղ չծախսենք: Խանութը հացի փող ենք պարտք, լույսի ու գազի վարձ ունինք, ոսկի կա բանկը դրած: Հազար ու մի հոգս ունինք: Գործ, որ էղներ, մարդիկ աշխատեին, էս 10 հազարի հետեւից էլ չէին ընկնի»,- նշեց մեկ այլ գյումրեցի:

Հետաքրքրական է, բայց փաստ, որ ընտրակաշառք վերցնում են նաեւ այն քաղաքացիները, ովքեր ի տարբերություն մյուսների ունեն աշխատանք եւ եկամուտի այլ աղբյուրներ: Նրանք հետեւյալ կերպ են մեկնաբանում իրենց գումար վերցնելու քայլը.
«Եթե բոլորը վերցնում են, ես ընչի՞ չվերցնեմ: Ավել 10 հազար դրամը ու՞մ կխանգարի»,- նշեց գյումրեցի տղամարդկանցից մեկը, ով նաեւ ասում էր, որ գումարի խնդիր չունեն:

Անկախ ձայնը վաճառելուց կամ չվաճառելուց, յուրաքանչյուր ընտրող պետք է գիտակցի, որ քվեախցիկում ինքը միայնակ է իր խղճի հետ եւ պատասխանատու է միայն խղճի առաջ: Նրան չեն կարող վերահսկել ոչ գումար բաժանած թեկնածուները եւ ոչ էլ ահաբեկած թաղային հեղինակությունները:

Դավիթ Գասպարյան
Գյումրի