Անցյալին վերադարձ չպետք է լինի, բայց...

Այս տարվա ապրիլ-մայիսյան իրադարձությունները հանգուցալուծում են պահանջում: Մեր երկիրը չի կարող Ռուսաստանի (ԽՍՀՄ-ի) օրինակով տասնամյակներ շարունակ կոմունիզմ կառուցել, ընթացքում էլ զբաղվել հակահեղափոխականների, վնասարարների եւ սեւերի (սպիտակգվարդիականների) դեմ պայքարով:

Մենք այնքան ռեսուրս չունենք, որ երկրում վախի մթնոլորտ հաստատենք, եթե այն նույնիսկ սիրո եւ հանդուրժողականության մթնոլորտ անվանեք եւ հետո փորձենք ոչնչացնել բոլոր այն քաղաքական եւ ոչ քաղաքական ուժերին, որոնք այնպես չեն մտածում, ինչպես կառավարող ուժը:  

Քաղաքակիրթ աշխարհում հաճախ իշխանություն է փոխվում, բայց երբեք հաղթող ուժը չի փորձում քաղաքական աղբանոց նետել պարտված ուժերին, քանի որ հրաշալի հասկանում է, որ այդպես չի կարելի: ԱՄՆ-ում հանրապետականները չեն ցանկանում դեմոկրատներին քաղաքական աղբանոց նետել, Անգլիայում պահպանողականները լեյբորիստներին թոշակի չեն ուղարկում, իսկ Գերմանիայում քրիստոնյադեմոկրատներն ու սոցիալիստներն անգամ ծայրահեղ աջ ուժերին չեն ցանկանում ոչնչացնել:

Ժամանակն է, որ մենք դուրս գանք հուզականության վիճակից, ժամանակն է, որ սկսենք քաղաքական դաշտի վերականգնումը, եւ ոչ թե ամեն ինչ անենք այն լիակատար անապատի վերածելու համար: Բոլորս միասին պետք է փորձենք լուծել այս անդուր ճգնաժամը:

ՔՊ-ում պետք է ընդունեն, խոստովանեն, որ այսօր իրենք եւս որեւէ հեղինակություն չունեն հասարակության շրջանում, որ եթե հենց այսօր Նիկոլ Փաշինյանը կոչ անի ընտրություններում քվեարկել ոչ թե ՔՊ-ին այլ հայկազուներին կամ կանաչներին, ապա նրանք են ութսուն տոկոսը ստանալու: 

Պետությունը պետական մտածողության սուր կարիք է զգում: Առանց այդ մտածողության, առանց իրավիճակի ճիշտ գնահատականի նույկնիսկ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները չեն հանգուցալուծելու այս վիճակը: 

Ասում եք ժողովրդավարական ընտրություններ: Ժողովրդավարական ընտրությունները օրերս տեղի ունեցան Լատվիայում, երբ առաջին տեղը գրաված ուժը, ընդ որում ընդդիմադիր ուժը, ստացավ 20 տոկոս: Ոչ, վրիպակ չկա՝ 20 տոկոս: Հենց սրան մենք պետք է ձգտենք, եւ ոչ թե հերթական բացարձակ իշխանությանը:

Այո, այսօր ժողովրդի մի զգալի մասին հաճելի է իրեն նույնացնել Նիկոլ Փաշինյանի, նրա թիմի հետ, բայց դա դեռ չի նշանակում, որ օգտագործելով այս վիճակը պետք է ձգտել բացարձակ իշխանության: Վերջին հաշվով բացարձակ իշխանությունն առաջին հերթին պետք չէ հենց այսօր կառավարող ուժին:

Նույն այդ ութսուն տոկոսին պետք է շատ հանգիստ բացատրել, ասել, որ մեր նպատակը ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանին դիկտատոր դարձնելն է, այլ երկիրն իրական ժողովրդավարական զարգացման հունի մեջ գցելը: Եւ այստեղ որպես առաջին քայլ պետք է խնդիր դրվի այնպիսի մթնոլորտ ձեւավորել, որ ժողովուրդը դադարի հեղափոխության թշնամիներ փնտրել, քանի որ նրանք չկան, գոյություն չունեն: Պետք է խնդիր դրվի այնպիսի արտահերթ ընտրություններ անցկացնել, որ ձեւավորված խորհրդարանը գոնե երկու կամ երեք տարի այս կամ այն չափով արտահայտի հասարակական տրամադրությունները:

Վստահ եղեք, որքան շուտ անցկացվեն արտահերթ ընտրությունները, այնքան շուտ այդ խորհրդարանը կդադարի արտահայտել երկրում իշխող տրամադրությունները՝ դրանից բխող բոլոր բացասական հետեւանքներով: Պետության, այս երկրում ապրողների համար ավելի քան վտանգավոր է առանց հակակշիռների, առանց այլընտրանքի իշխանությունը, այն իշխանությունը, որն իր ներսում էլ հակակշիռներ չունի:

Ինչպես ԽՍՀՄ-ը երբեք հետ չի գա, որքան էլ այդ մասին դեռ ոմանք երազում են, այնպես էլ հին համակարգը Հայաստանում վերադարձ չունի: Այնպես որ, կարիք չկա հասարակությանը համոզել, թե բոլոր նրանք, ովքեր քննադատում են գործող կառավարությանը երազում են հնի վերադարձի մասին:

Ընդհակառակը, առողջ քննադատության հեղինակները չեն ցանկանում, որ նախկին միահեծան իշխանությանը փոխարինի նոր անվանումով մեկ այլ միահեծան իշխանություն, ինչ անուն էլ որ դնեք:   

Ցավով պետք է արձանագրենք, որ առ այսօր բանական միտքը ճնշված է հուզականության այս վտանգավոր մթնոլորտում, երբ հրապարակից կոչ են անում հանձնվել հաղթանակին: Ախր հաղթանակին չեն հանձնվում, այդ ի՞նչ հաղթանակ է, որին պետք է հանձնվել: Հաղթանակ պետք է տանի ազգը, պետությունը:

Եւ վերջին հաշվով չի կարելի մտահոգությունը, անհանգստությունը ներկայացնել որպես ժողովրդին անվստահություն ներշնչելու փորձեր: Իրականում առկա են լուրջ խնդիրներ, լուրջ հիմնահարցեր, որոնք լուծում են պահանջում եւ այդ լուծումները հրապարակներում հաստատ չեք գտնելու:

Գեղամ Նազարյան

Top-News.am