Նա համարվում էր չափավոր և պրագմատիկ դեմք Իրանի իշխանական վերնախավում

Ալի Լարիջանին Իրանի ամենաազդեցիկ քաղաքական գործիչներից մեկն էր, ով մահացավ 2026 թվականի մարտի 17-ին՝ իսրայելական օդային հարվածի հետևանքով, ինչը հաստատվեց Թեհրանի կողմից։ Նա համարվում էր չափավոր և պրագմատիկ դեմք Իրանի իշխանական վերնախավում։ Վերջին ամիսներին առանցքային դեր է խաղացել երկրի ռազմավարության ղեկավարման գործում ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի պայմաններում՝ դառնալով դե ֆակտո առաջնորդը Այաթոլլա Ալի Խամենեիի մահից հետո։

Նա ծնվել է 1958 թվականին Իրաքի Նաջաֆ քաղաքում՝ հարուստ ընտանիքում, որի ծագումը եղել է Իրանի Ամոլ քաղաքից՝ ազդեցիկ Լարիջանի դինաստիայից։ Հայրը՝ Միրզա Հաշեմ Ամոլին, եղել է հայտնի կրոնական գիտնական։ Լարիջանին 20 տարեկանում ամուսնացել է Ֆարիդե Մոտահարիի հետ՝ Իսլամական հանրապետության հիմնադիր Ռուհոլլահ Խոմեյնիի մերձավոր համախոհիներից մեկի դստեր հետ։

Ի տարբերություն շատ հասակակիցների՝ Լարիջանին ունեցել է աշխարհիկ կրթություն։ Նա ստացել է մաթեմատիկայի և համակարգչային գիտությունների աստիճան, ապա դոկտորական աստիճան է ստացել՝ կենտրոնանալով գերմանացի հայտնի փիլիսոփա Իմանուել Կանտի փիլիսոփայության վրա։ 1979 թվականի հեղափոխությունից հետո միացել է Իսլամական հեղափոխական գվարդիային (IRGC), այնուհետև անցել է պետական պաշտոնների՝ նախ դառնալով մշակույթի նախարար, ապա՝ պետական հեռուստատեսության և ռադիոյի (IRIB) ղեկավար։

2005 թվականին նշանակվել է Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի (SNSC) քարտուղար և Իրանի գլխավոր միջուկային բանակցող՝ պաշտոնը թողնելով 2007-ին։ 2008-ից սկսած ընտրվել է խորհրդարան անդամ և երեք անընդմեջ անգամ ընտրվել որպես խորհրդարանի նախագահ՝ կարևոր դեր խաղալով 2015 թվականի միջուկային համաձայնագրի (JCPOA) հաստատման գործում։ 2025 թվականի օգոստոսին վերադարձել է Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնին և դարձել երկրի ղեկավարության կենտրոնական դեմքը՝ հատկապես պատերազմի ընթացքում։

Լարիջանին հայտնի էր որպես հավասարակշռված և դիվանագիտական մոտեցում ունեցող գործիչ, ով կարողանում էր կամուրջներ կառուցել տարբեր խմբակցությունների միջև՝ միաժամանակ պաշտպանելով Իրանի շահերը։ Նրա մահը, որը տեղի է ունեցել որդու, օգնականի և անվտանգության անձնակազմի անդամների հետ միասին, խոր հարված է հասցրել իշխանությանը և առաջացրել Իրանի կողմից վրեժխնդրության հայտարարությունների։

radararmenia