Քաղցկեղի բջիջները մարդու ՌՆԹ-ն օգտագործում են որպես շինանյութ

Թեքսասի A&M-ի (Texas A&M Health) գիտնականները հայտնաբերել են, որ քաղցկեղի որոշ տեսակներ ռիբոնուկլեինաթթվի (ՌՆԹ) մոլեկուլներն օգտագործում են անսովոր ձևով՝ որպես շինանյութ՝ բջիջների ներսում ուռուցքի աճը արագացնող առանձնահատուկ հեղուկանման կառուցվածքներ ստեղծելու համար։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Nature Communications բժշկագիտական հանդեսում։

Սովորաբար ՌՆԹ-ն ծառայում է սպիտակուցի սինթեզի համար գենետիկ տեղեկատվություն կրող «մեսենջեր»։ Սակայն հետազոտողները հայտնաբերել են, որ երիկամների քաղցկեղի ագրեսիվ ձևի՝ տրանսլոկացիոն երիկամային բջջային քաղցկեղի (TRCC) դեպքում՝ ՌՆԹ-ն առևանգվում է և վերածվում բջջային կորիզում «կաթիլային կենտրոնների» ձևավորման համար նախատեսված կառույցի։ Այդ կենտրոնները գործում են որպես հրամանատարական կենտրոններ՝ ակտիվացնելով ուռուցքի աճի համար պատասխանատու գեները։

Գիտնականները նշել են, որ TFCCC-ն հաճախ ախտահարում է երեխաներին և երիտասարդներին։ Այն առաջանում է այսպես կոչված TFE3 օնկոֆյուժններից՝ քրոմոսոմների սխալ փոխանակման և միաձուլման արդյունքում առաջացող միաձուլման գեներից։ Մինչև օրս պարզ չէր՝ ինչու են այդ միաձուլումներն ուռուցքներն այդքան ագրեսիվ դարձնում։

Թիմը պարզել է, որ օնկոֆյուժնների առկայության դեպքում ՌՆԹ մոլեկուլները դադարում են լինել տեղեկատվության պասիվ փոխանցողներ և սկսում են ձևավորել հեղուկ կոնդենսատներ՝ անտեսանելի կաթիլներ: Այս «կաթիլային կենտրոններն» ակտիվացնում են քաղցկեղի բջիջների աճը խթանող գեների էքսպրեսիան։

Հաջորդ քայլը քիմիոգենետիկ գործիքի՝ կոնդենսատները լուծարելու ունակ մոլեկուլային «անջատիչի» ստեղծումն էր: Այն հիմնված է լուծվող սպիտակուցին կապված նանոմարմնի վրա. քիմիական ազդանշանով ակտիվանալիս կառուցվածքը քայքայվում է՝ դադարեցնելով քաղցկեղի բջիջների աճը: Այդ ազդեցությունը հաստատվել է ինչպես բջջային կուլտուրաներում, այնպես էլ մկների վրա կատարված փորձերի ժամանակ։

«Կոնդենսատի ձևավորման թիրախավորումը բուժման նոր մոտեցման հնարավորություն է ընձեռում: Քանի որ մանկական ուռուցքներից շատերը նույնպես կապված են ֆյուժնային սպիտակուցների հետ, կոնդենսատի լուծարման տեխնոլոգիան կարող է քաղցկեղի բջիջների դեմ պայքարի համապարփակ ռազմավարություն դառնալ՝ բառացիորեն դրանք հենց աղբյուրում ոչնչացնելով»,- նշել է Տրանսլյացիոն քաղցկեղի հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն, պրոֆեսոր Յուբին Չժոուն: