ԶԼՄ-ները հրապարակել են ԱՄՆ-Իրան փոխըմբռնման հուշագրի՝ 14 կետից բաղկացած տեքստը

Bloomberg-ը և Al-Arabiya-ն հրապարակել են Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև փոխըմբռնման հուշագրի նախագծի տեքստը, որն, ինչպես ակնկալվում է, պաշտոնապես կստորագրվի Շվեյցարիայում հունիսի 19-ին՝ ճանապարհ հարթելով 60-օրյա բանակցությունների համար, որոնց նպատակն է վերջնականապես դադարեցնել պատերազմը և նոր խիստ սահմանափակումներ մտցնել Իրանի միջուկային ծրագրի նկատմամբ, տեղեկացնում է «Արմենպրես»-ը։

Ստորև ներկայացվում են փաստաթղթի հիմնական կետերը, որոնք ներկայացրել են լրատվամիջոցները.

1.      Թեհրանը, Վաշինգտոնը և նրանց դաշնակիցները հայտարարում են պատերազմի անհապաղ և վերջնական դադարեցման մասին բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում, և պարտավորվում են այսուհետ միմյանց դեմ որևէ թշնամական գործողություն չձեռնարկել և ձեռնպահ մնալ միմյանց դեմ ուժի սպառնալիքից կամ ուժի կիրառումից:

2.      Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և Միացյալ Նահանգները պարտավորվում են հարգել միմյանց ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը և զերծ մնալ միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց։

3.      Իրանը և ԱՄՆ-ն պարտավորվում են բանակցել և հասնել վերջնական համաձայնագրի առավելագույնը 60 օրվա ընթացքում, որը կարող է երկարաձգվել փոխադարձ համաձայնությամբ։

4.      Փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո Միացյալ Նահանգները վերացնում է ծովային շրջափակումը և կանխում Իրանի դեմ ցանկացած միջամտություն կամ խոչընդոտ, ինչպես նաև վերականգնում է նավագնացությունը առավելագույնը 30 օրվա ընթացքում։ Միացյալ Նահանգները նաև պարտավորվում է իր ուժերը դուրս բերել շրջակա տարածքներից վերջնական համաձայնագրի կնքումից հետո 30 օրվա ընթացքում։

5.      Փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրումից հետո Իրանի Իսլամական Հանրապետությունն անհապաղ քայլեր կձեռնարկի՝ ապահովելու, որ առևտրային նավերի տեղաշարժը Պարսից ծոցից դեպի Օմանի ծով և հակառակը վերսկսվի 30 օրվա ընթացքում՝ պատերազմից առաջ եղած ծավալով՝ հաշվի առնելով Իրանի կողմից տեխնիկական խոչընդոտների վերացման և ականազերծման անհրաժեշտությունը։

6.      Միացյալ Նահանգները պարտավորվում է իր տարածաշրջանային գործընկերների հետ միասին ստեղծել համապարփակ ծրագիր, որը համաձայնեցվել է երկու կողմերի կողմից Իրանի Իսլամական Հանրապետության վերականգնման և տնտեսական զարգացման համար՝ միաժամանակ ապահովելով առնվազն 300 միլիարդ դոլարի ֆինանսավորում: Այս պլանի իրականացման մեխանիզմը որպես վերջնական համաձայնագրի մաս կձևակերպվի 60 օրվա ընթացքում։

7.      Միացյալ Նահանգները պարտավորվում է վերջնական համաձայնագրի շրջանակներում վերացնել Իրանի դեմ ներկայում կիրառվող բոլոր տեսակի պատժամիջոցները, ներառյալ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի և Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ) կառավարիչների խորհրդի բանաձևերը, ինչպես նաև ԱՄՆ բոլոր միակողմանի պատժամիջոցները՝ թե՛ առաջնային, թե՛ երկրորդային։

8.      Իրանը վերահաստատում է, որ երբեք չի արտադրի միջուկային զենք։ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և Միացյալ Նահանգները համաձայնության են եկել, որ հարստացված նյութի ճակատագիրը և միջուկային ոլորտին վերաբերող մյուս բոլոր փոխադարձաբար համաձայնեցված հարցերի, այդ թվում՝ Իրանի միջուկային կարիքների ճակատագիրը, համարժեքորեն կլուծվեն վերջնական համաձայնագրում։

9.      Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը և Միացյալ Նահանգները համաձայն են, որ վերջնական համաձայնագրի հասնելուց առաջ նրանք կպահպանեն ստատուս քվոն. Իրանը կպահպանի ստատուս քվոն իր միջուկային ծրագրի հարցում, և Միացյալ Նահանգները նոր պատժամիջոցներ չի կիրառի Իրանի նկատմամբ կամ չի ամրապնդի իր ուժերը տարածաշրջանում։

10.  Միացյալ Նահանգները պարտավորվում է, որ այս փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո և մինչև պատժամիջոցների վերացման ամսաթիվը, Միացյալ Նահանգների ֆինանսների նախարարությունը կտրամադրի արտոնություններ իրանական հում նավթի, նավթաքիմիական արտադրանքի և դրանց հետ կապված ծառայությունների, այդ թվում՝ բանկային, ապահովագրական, տրանսպորտային և այլն, արտահանման համար։

11.  Միացյալ Նահանգները պարտավորվում է, որ վերջնական համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների առաջընթացի լույսի ներքո Իրանի Իսլամական Հանրապետության սառեցված կամ սահմանափակված միջոցներն ու ակտիվները կազատվեն և լիովին մատչելի կդարձվեն:

12.  Իրանի և ԱՄՆ-ն համաձայն են, որ ստեղծվի իրականացման մեխանիզմ՝ վերջնական համաձայնագրի հաջող իրականացումը և դրա հետագա պարտավորությունները վերահսկելու համար։

13.  Փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրումից և այս փոխըմբռնման հուշագրի 4-րդ, 5-րդ, 10-րդ և 11-րդ հոդվածների կիրառման մեկնարկից և այդ քայլերի շարունակական իրականացման վերաբերյալ երաշխիքներ ստանալուց հետո Իրանը և ԱՄՆ-ն կսկսեն բանակցություններ վերջնական համաձայնագրի շուրջ՝ միայն մնացած հոդվածների վերաբերյալ։

14.  Վերջնական համաձայնագիրը կհաստատվի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի պարտադիր բանաձևով։