Թրամփի և Իրանի հակասական հայտարարությունները նոր համաձայնագրի և Հորմուզի նեղուցի շուրջ

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի դեմ պատերազմի դադարեցման և խաղաղության համաձայնագրի շուրջ փոխըմբռնման հուշագիրը «մեծամասամբ համաձայնեցված է», փաստաթղթում ներառված է նաև Հորմուզի նեղուցի վերաբացումը։ Իրանական կողմը, սակայն, հերքել է այս պնդումը՝ նշելով, որ այն չի համապատասխանում իրականությանը։ Reuters գործակալության և միջազգային լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ կողմերի միջև հիմնական տարաձայնությունը մնում է նեղուցի վերահսկողության հարցը։

ԱՄՆ նախագահը Truth Social հարթակում հայտնել է, որ համաձայնագրի վերջնական կետերն ու մանրամասները քննարկման փուլում են և շուտով կհայտարարվեն։ Ըստ նրա՝ գործարքի արդյունքում Հորմուզի նեղուցը կվերաբացվի ազատ նավարկության համար։

Իրանական «Fars» պետական լրատվական գործակալությունը շտապել է հերքել Թրամփի խոսքերը։ Ըստ իրանական կողմի՝ վերջին առաջարկների համաձայն՝ նեղուցը պետք է մնա Իրանի կառավարման և հսկողության ներքո։

Բանակցություններն ընթանում են Պակիստանի ակտիվ միջնորդությամբ։ Պակիստանի բանակի հրամանատար Ասիմ Մունիրը Թեհրանում հանդիպումներ է ունեցել Իրանի արտգործնախարար Աբաս Արաղչիի և գլխավոր բանակցող Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆի հետ։ Պակիստանյան աղբյուրները առաջընթացը որակել են «հուսադրող»։

Ամերիկյան Axios լրատվական կայքը շաբաթ օրն ուշ երեկոյան հաղորդել է, որ ԱՄՆ-ն և Իրանը մոտ են համաձայնագրին, որը նախատեսում է Հորմուզի նեղուցի բացում առանց տուրքերի՝ 60-օրյա հրադադարի ժամկետի ընթացքում։ Իրանը կկարողանա ազատորեն նավթ վաճառել, կպարտավորվի չձգտել միջուկային զենքի ստեղծմանը և կբանակցի ուրանի հարստացման ծրագրի կասեցման շուրջ։

Ըստ Axios-ի, բոլոր համաձայնեցված քայլերը կիրականացվեն միայն վերջնական համաձայնագրի շրջանակներում. մինչ այդ ամերիկյան զորքերը չեն դուրս գա տարածաշրջանից։ Հուշագրի նախագիծը նաև նախատեսում է Իսրայելի և Իրանի կողմից աջակցվող լիբանանյան «Հեզբոլլահ» արմատական ​​խմբավորման միջև պատերազմի ավարտ։

Իսրայելում ԱՄՆ նախկին դեսպան Դեն Շապիրոն The Wall Street Journal-ին ասել է, որ Թրամփը կանգնած է ընտրության առաջ՝ սրացումը կարող է հանգեցնել անկանխատեսելի ռազմական բախման, իսկ նոր, հնարավոր «թույլ» համաձայնագիրը կարժանանա ներքին ուժերի և արտաքին դաշնակիցների խիստ քննադատությանը:

Ըստ պարբերականի՝ փորձագիտական և մեդիա դաշտում ԱՄՆ-ի առաջարկած կամ հնչեցրած մոտեցումները դեռևս դիտարկվում են որպես ոչ բավարար հստակեցված կամ ռազմավարական ամուր հենք չունեցող։

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը պատրաստակամություն է հայտնել բանակցել դիվանագիտական ​​լուծման շուրջ, բայց նաև ընդգծել է Թեհրանի խորը անվստահությունը Վաշինգտոնի նկատմամբ։ «Մենք շարունակում ենք պատրաստ լինել բանակցել, բայց ԱՄՆ-ի հետ անցյալում ունեցած բանակցությունների մեր փորձը մեզ ստիպում է չափազանց զգույշ լինել», — ասել է Փեզեշքիանը։