Իմ Հերոս նախագիծ
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկների աշխարհագրությունը փոխվում է Գազայի բնակիչները ապաստարանի և մարդասիրական օգնության կարիք ունեն Երևանի մետրոպոլիտենի շարժակազմը համալրվում է. այսօրվանից գիծ է վերադարձել երեք վագոնանոց գնացքը Արքայազն Հարին Ուկրաինայում հանդիպել է վիրավորված զինծառայողներին ԵՄ-ն կմասնակցի Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև բանակցություններին E5+ԵՄ ձևաչափով. Լայեն Չհայտարարված մշտադիտարկման այց է իրականացվել «Ձորակ» շուրջօրյա մասնագիտացված խնամքի կենտրոն Ավարտվել է ընտանեկան բռնության ենթարկելու վերաբերյալ քրեական վարույթի նախաքննությունը Մրցաշարը զրկվում է ինտրիգից Էստոնիան մտադիր է փակել Ռուսաստանի հետ սահմանը Թաթարստանում գիշերը հարձակման է ենթարկվել Եվրոպայի խոշորագույն նավթաքիմիական համալիրներից մեկը Շենժեն քաղաքն այս շաբաթ կհայտնվի միջազգային ուշադրության կենտրոնում ՀՀ քրեակատարողական համակարգում օտարերկրյա դատապարտյալների պահման պայմաններն ու իրականացվող բարեփոխումները

Հայաստան այցելող զբոսաշրջիկների աշխարհագրությունը փոխվում էԳազայի բնակիչները ապաստարանի և մարդասիրական օգնության կարիք ունենԵրևանի մետրոպոլիտենի շարժակազմը համալրվում է. այսօրվանից գիծ է վերադարձել երեք վագոնանոց գնացքըԱրքայազն Հարին Ուկրաինայում հանդիպել է վիրավորված զինծառայողներինԾեծկռտուք Հանրայինի եթերում (տեսանյութ)ԵՄ-ն կմասնակցի Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև բանակցություններին E5+ԵՄ ձևաչափով. ԼայենՉհայտարարված մշտադիտարկման այց է իրականացվել «Ձորակ» շուրջօրյա մասնագիտացված խնամքի կենտրոնԱվարտվել է ընտանեկան բռնության ենթարկելու վերաբերյալ քրեական վարույթի նախաքննությունըՄրցաշարը զրկվում է ինտրիգիցԷստոնիան մտադիր է փակել Ռուսաստանի հետ սահմանըԹաթարստանում գիշերը հարձակման է ենթարկվել Եվրոպայի խոշորագույն նավթաքիմիական համալիրներից մեկըՇենժեն քաղաքն այս շաբաթ կհայտնվի միջազգային ուշադրության կենտրոնումՀՀ քրեակատարողական համակարգում օտարերկրյա դատապարտյալների պահման պայմաններն ու իրականացվող բարեփոխումներըԳորիսի տարածաշրջանում, Մեղրիի լեռնանցքում ձյուն է տեղումՎթարային ջրանջատում` Գորիս քաղաքում Յեմենի կառավարական զորքերի հեռանալը հութիներին տալիս է ավելի մեծ վերահսկողություն Հայաստանի գիտական կենտրոնները` որպես զբոսաշրջային ուղղություններՊրագայում բողոքի ցույց են անցկացրել հանրային լրատվամիջոցների ֆինանսավորման փոփոխության դեմՀռոմի պապ Լևոն XIV-ն ավարտել է շրջագայությունը ՊերուումՀՀ ԱԺ առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի հերթական նիստ (տեսանյութ) 16.11.2026ESPN. Աշխարհի լավագույն ֆուտբոլիստների վարկանիշըՀայաստանի և Կամբոջայի վարչապետները քննարկել են երկու երկրների միջև համագործակցության ընդլայնման հարցերՆոյեմբերի 20-ից Սևանա լճում կարգելվի սիգի արդյունագործական որսը (տեսանյութ)ԱՄՆ-ում կիրակի օրը հազարավոր ավիաչվերթներ չեղարկվել կամ ուշացել ենԴատավորներ Մասիս Մելքոնյանի և Գևորգ Պողոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվելՊնոմպենում՝ Ֆրանկոֆոնիայի ավանում, բացվել է նաև Հայաստանի տաղավարը (տեսանյութ)Հայկ Մարտիրոսյանը 0.5։1.5 հաշվով է ավարտել հանդիպումը գրոսմաստեր Յան Նեպոմնյաշչիի հետՆիկոլ Փաշինյանը Պնոմպենում մասնակցում է Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության 20-րդ գագաթնաժողովին (տեսանյութ)Գործակարգավարական խորհրդակցություն. ուղիղ հեռարձակումՍպասվում են տեղումներ. օդի ջերմաստիճանը կնվազի 3-6 աստիճանովՄալիշկա գյուղի դպրոցում անցկացվել է հատուկ-տակտիկական ուսումնավարժություն․ ՓԾՀասանելի են կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի արագ տրամադրման ծառայությունները․ (տեսանյութ)Հայաստանի մի շարք հասցեներում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինենՀԷՑ-ում պատրաստվում են ձմռանըԿԸՀ-ն դիմելու է վարչական դատարանՄաուրիսիո Պոչետինոն՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի գլխավոր մարզիչ Աննա Վարդապետյանը մասնակցելու է Դատախազների միջազգային ասոցիացիայի գործադիր կոմիտեի նիստինՇաքիում հայտնված ադրբեջանցի զինծառայողի գործով նախաքննությունն ավարտվել էՊերեսը նախատեսում է վաճառել Ռեալի բաժնետոմսերի մի մասըԱրտակարգ դեպքի հետքերովՊԵԿ-ը պարզաբանում է տարածել (տեսանյութ)Ալիևը հայտարարել է գազի մատակարարումները մեծացնելու ծրագրերի մասինԻրանը կարող է հրթիռներով հարձակվել 1500 կմ հեռավորության վրա գտնվող թիրախների վրաՊատմական դռներ հուշադրամների շարք. ՍևանավանքԱԷՄԳ մտահոգված է Սպահանի օբյեկտ մուտք գործելու հնարավորության բացակայությամԵրևանի քրեական ոստիկանները ձերբակալել են սպանության փորձի մեղադրանքով հետախուզվողի (տեսանյութ)Էմմանուել Մակրոնը հորդորել է Արսեն Վենգերին պայքարել ՖԻՖԱ-ի նախագահի պաշտոնի համարԱֆղանստանում կանանց արգելված է սովորել բժշկական ուսումնական հաստատություններումՄոսկվայում ավտոմեքենայի պայթյուն է տեղի ունեցելՊատրաստվածություն, պատասխանատվություն և թիմային աշխատանք (տեսանյութ)
Հայաստան

Արտաքին պարտքը նվազել է բացառապես ԿԲ պարտքի կրճատման հաշվին. Ի՞նչ է տեղի ունեցել կառավարության պարտքի հետ

Նիկոլ Փաշինյանը հպարտանում է, որ իշխանափոխությունից հետո Հայաստանի արտաքին պարտքը նվազել է։ Չնայած կառավարության արտաքին պարտքն ամենևին էլ չի նվազել, գոնե մինչև այժմ հրապարակված տվյալներով, այնուհանդերձ, եթե նույնիսկ ընդունենք, որ այդպես է, դա դեռ չի նշանակում, թե բարելավվել է պարտքի կառավարումը։ Բացի այն, որ իշխանափոխությունից հետո ակտիվացել է ներքին պարտքի ներգրավումը, մյուս կողմից` արտաքին պարտքի ոլորտում տեղի են ունեցել զարգացումներ, որոնք ամենևին էլ ոգևորվելու առիթ չեն տալիս, գրում է 168.am-ը։

Պարտքի կառավարման արդյունավետությունը գնահատելու համար նախ պետք է հասկանալ, թե ինչի՞ հաշվին են տեղի ունեցել այդ փոփոխությունները։ Բայց մինչ դրան անդրադառնալը` արձանագրենք, որ կառավարությունն ըստ էության ձախողել է արտաքին պարտքի քաղաքականությունը` միաժամանակ լուրջ վնասներ հասցնելով երկրի տնտեսությանը։

«2019թ. օգոստոսին 2015-ից ի վեր առաջին անգամ արձանագրվել է արտաքին պետական պարտքի նվազման միտում»,- ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է վարչապետը:

Վերջերս էլ նման մի գրառում տեղադրել էր կառավարության ֆեյսբուքյան էջը` «2015թ. ի վեր առաջին անգամ արձանագրվել է արտաքին պետական պարտքի նվազման միտում։ 2019թ. հունիսի դրությամբ, վերջին 15 ամիսների ընթացքում Հայաստանի արտաքին պարտքը նվազել է 120 մլն դոլարով կամ 2,1 տոկոսով»։

Հիմա տեսնենք, թե ինչ է կատարվել իրականում։

Իշխանափոխությունից հետո Հայաստանի արտաքին պարտքն իսկապես նվազել է. այս տարվա հուլիսի վերջի դրությամբ այն կազմել է 5 մլրդ 414 մլն դոլար։ Անցած տարվա մայիսին արտաքին պարտքը 5 մլրդ 494 մլն դոլար էր։

Ստացվում է, որ իշխանափոխությունից հետո արտաքին պարտքը նվազել է 80 մլն դոլարով։ Բայց դա տեղի է ունեցել բացառապես Կենտրոնական բանկի պարտավորությունների կրճատման հաշվին։ ԿԲ պարտքն այդ ընթացքում նվազել է 83 մլն դոլարով` 596 միլիոնից հասնելով 513 մլն դոլարի։ Սրա հետ կառավարությունը որևէ կապ չունի և չէր կարող ունենալ։

Իշխանափոխությունից հետո կառավարության արտաքին պարտքն իրականում ոչ միայն չի նվազել, այլև մի փոքր ավելացել է։ Այս տարվա օգոստոսի 1-ի դրությամբ այն կազմել է 4 մլրդ 900 մլն դոլար։ Մինչդեռ, անցած տարվա մայիսի վերջին այն 4 մլրդ 897 մլն դոլար էր։ Այսինքն` շուրջ 3 միլիոնով քիչ։

Բայց սա չէ էականը։ Արտաքին պարտքն ինքնանպատակ չէ։ Դրանք համեմատաբար էժան գումարներ են, որոնք նպատակաուղղվում են տարբեր ծրագրերի իրականացմանը։

Կառավարության արտաքին պարտքի աճի դանդաղումը հենց այդ ծրագրերի չիրականացման հետևանք է։ Ինչ էլ ասի Նիկոլ Փաշինյանը, միևնույն է, դրա բացատրությունը մեկն է. այն տեղի է ունեցել առկա ֆինանսական միջոցների վատ կառավարման պատճառով և ներքին տնտեսության հաշվին։

Ի՞նչ է դա նշանակում։ Դա նշանակում է, որ երկիրն ամբողջ ծավալով չի ստացել դրսից նախատեսված ֆինանսական միջոցները, փոխարենը՝ ներքին տնտեսությունից հանել է գումարները` սպասարկելու արտաքին պարտքը։

Հիմա սա լա՞վ է, թե՞ վատ։

Պարտքի նվազումն առաջին հայացքից գուցե լավ է, բայց պետք է հասկանալ, թե դա ինչի՞ արդյունքում է տեղի ունեցել։ Արտաքին պարտքը ֆինանսական միջոցների փոխհոսք է, մի կողմից՝ ստացվում է, մյուս կողմից՝ մարվում։

Մինչ տնտեսությունը շրջանառու միջոցների լուրջ կարիք ունի, կառավարությունը սահմանափակել է այն համալրելու հնարավորությունը։ Ու դա արել է պետական բյուջեի եկամուտների ավելացման և ծախսերի թերակատարման պայմաններում, ինչն էլ ավելի է մեծացրել ճնշումը ներքին տնտեսության վրա։

Սրան որևէ հիմնավորում դժվար է տալ։ Պատահական չէ, որ մինչ ոչ տնտեսագետ Նիկոլ Փաշինյանը հպարտանում է արտաքին պարտքի նվազումով, տնտեսագետները բոլորովին այլ բան են ասում։ Ահա դրանցից մեկ-երկուսը։

Արտաքին պարտքի նվազումը նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը կատարյալ անհեթեթություն է համարում. «Աշխարհի տնտեսությունը գտնվում է ճգնաժամի մեջ, և դրա հիմնական պատճառն այն է, որ կարճաժամկետ և երկարաժամկետ արժեթղթերի մեջ մեծ անդունդ է գոյացել: Այսինքն՝ այսօր ԱՄՆ-ը, օրինակ, աշխարհին ձրի փող է առաջարկում, Շվեյցարիայի Կենտրոնական բանկը փող է առաջարկում մինուսով, այսինքն՝ փողն էլ է տալիս, տոկոսն էլ, միայն թե վերցրու: Դոլարային գործունեությունը ֆինանսական շուկայում հասել է աննախադեպ չափերի՝ 85 տոկոս աշխարհում, և այդ պարագայում ՀՀ կառավարության գլուխ գովելը, թե արտաքին պարտքը պակասեցրել է, համարում եմ կատարյալ անհեթեթություն, համարում եմ պրոֆեսիոնալիզմի բացակայություն, աշխարհում երբեք այսքան ձրի փող չի եղել»:

«Արտաքին պարտքի նվազումը չի նշանակում, որ սա որպես կառավարության հաջողություն պետք է որակել»,- այսպիսի տեսակետ էլ վերջերս հայտնել էր տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը։

Նա զարմանում է, որ կառավարությունը հպարտանում է արտաքին պարտքի կրճատումով։ Հատկապես որ, դա ուղեկցվել է բյուջեի ծախսերի թերակատարմամբ և մուտքերի ավելացմամբ։

Ու մինչ կառավարությունն ու վարչապետը հպարտանում են արտաքին պարտքի կրճատումով, վերջին շրջանում նկատվում է ներքին պարտքի բավական ակտիվ ավելացում։ Միայն հուլիսին կառավարությունը ներքին պարտքն ավելացրել է միանգամից 93 մլն դոլարով։

Ըստ այդմ, այն հասել է 1 մլրդ 570 մլն դոլարի։ Տարվա սկզբից ներքին պարտքն ավելացել է շուրջ 181 միլիոնով։

Միգուցե ներքին պարտքը նպաստավոր է տնտեսության ու ֆինանսական համակարգի համար, որովհետև գումարները վերադառնում են ներքին շուկա, բայց այն բավական ծանր բեռ է պետական բյուջեի վրա։ Ներքին միջավայրից ներգրավված գումարներն անհամեմատ ավելի թանկ փողեր են։ Ու երբ արտաքին ֆինանսական միջոցներով նախատեսված ծրագրերի չիրականացման կամ դանդաղ ընթացքի ու ժամանակացույցի շեղումների պատճառով արտաքին պարտքը նվազում է, իսկ ներքինը` ավելանում, դա դեռ պարտքի արդյունավետ կառավարում չէ։

Նշենք նաև, որ իշխանափոխությունից հետո կառավարության ներքին պարտքն ավելացել է ընդհանուր առմամբ 311 մլն դոլարով կամ ավելի քան 24 տոկոսով։

168.am