Բաքուն դիտարկում է ՀՀ-ի հետ սահմանին երկաթուղային ճյուղի վերականգնումը՝ ի պատասխան Թբիլիսիի սակագնային դեմարշի․ Minval

Վրաստանի առաջարկած մաքսատուրքերը արձագանք գտան ոչ միայն Ադրբեջանում, այլև հենց Վրաստանում. դրանք ստիպեցին Թբիլիսիի իշխանություններին արձագանքել և անել մի ժեստ, որը, հավանաբար, քաղաքականապես շահավետ էին համարում։ Հայտարարվել է, որ Վրաստանը «անվճար» ձևով կապահովի ադրբեջանական նավթամթերքի միանվագ տարանցումը դեպի Հայաստան։

Ինչպես Minval Politika-ին հայտնել են Բաքվի և Երևանի միջև քննարկումներին քաջատեղյակ աղբյուրները, Ադրբեջանն արդեն անցել է այլընտրանքային լոգիստիկ առանցք ձևավորելու սեփական հնարավորությունների գնահատմանը։ Խորհրդային տարիներին գոյություն է ունեցել երկաթուղային ճյուղ, որը միացնում էր Բաքուն Ղազախի հետ, իսկ այնուհետև գնում էր Իջևանի ուղղությամբ։ Այսօր Բաքուն դիտարկում է այդ հատվածը վերականգնելու հնարավորությունը՝ ներկայիս Ղազախից մինչև Հայաստանի հետ պայմանական սահմանը։

Նախնական գնահատումը, ըստ մեր տեղեկությունների, արդեն սկսվել է. ուսումնասիրվում են այն հատվածի հնարավոր վերականգնման տեխնիկական պարամետրերը, արժեքը և ժամկետները, որը թույլ կտա տարանցման մի մասը դուրս բերել վրացական կախվածությունից։ Այնուհետև բեռը կարող է հատել սահմանը ավտոմեքենաներով և ուղղվել դեպի Հայաստանի խորքը. լուծումը լիովին գործուն է ժամանակակից լոգիստիկայի տեսանկյունից։

Զուգահեռաբար ուսումնասիրվում է լիարժեք ավտոմոբիլային երթուղիների տարբերակը։ Երթուղիների պլանավորումը դեռևս վերջնականապես որոշված չէ. քննարկվում են այլընտրանքային միջանցքները և դրանց տնտեսական արդյունավետությունը։ Սակայն նման քննարկումների ի հայտ գալու փաստը խոսում է գլխավորի մասին. Ադրբեջանը դադարել է Վրաստանով տարանցումը ընկալել որպես միակ կամ անխուսափելի ճանապարհ։

Եվ դրանում կարևոր քաղաքական ազդակ է թաքնված։ Տարածաշրջանը փոխվում է շատ ավելի արագ, քան սովոր են մտածել շատ խաղացողներ։ Եվ եթե ինչ-որ մեկը կարծում է, որ ի վիճակի է Բաքվին կախյալ դրության մեջ դնել, ապա դա է գլխավոր սխալ հաշվարկը։ Ադրբեջանը բազմիցս ցույց է տվել, որ կարող է գերազանցել սպասումները շինարարության տեմպերի և նոր լոգիստիկ երթուղիների ստեղծման հարցում։ Բավական է հիշել վերջին օրինակը՝ Ղարաբաղի և նրա տրանսպորտային ենթակառուցվածքների աննախադեպ արագ վերականգնումը, որը չունի իր նմանը ժամանակակից հետկոնֆլիկտային աշխարհում։

Ժամանակակից Հարավային Կովկասում տարանցիկ մենաշնորհն այլևս չի կարող ծառայել որպես քաղաքական ճնշման գործիք, այն, ավելի շուտ, վերածվում է սեփական խոցելիության։ Հետևաբար, Թբիլիսիի փորձը՝ արհեստական արգելքների միջոցով վերականգնել ազդեցության լծակները, հակասում է ինչպես ժամանակի ոգուն, այնպես էլ հենց Վրաստանի երկարաժամկետ շահերին։

Այսօր Թբիլիսիի առջև կանգնած է պարզ ընտրություն՝ կա՛մ ինտեգրվել համագործակցության նոր տարածաշրջանային մոդելին, կա՛մ հետևել, թե ինչպես են ձևավորվում այնպիսի երթուղիներ, որոնցում նրա ներկայությունը դադարում է անհրաժեշտ լինել։ Պատմությունը ցույց է տալիս, որ այն պետությունները, որոնք ի զորու են ժամանակին ճանաչել փոփոխությունները, ամրապնդում են իրենց սուբյեկտայնությունը. նրանք, ովքեր կառչում են հին մեխանիզմներից, անխուսափելիորեն կորցնում են այն։

Հետևաբար, Վրաստանի արձագանքն այս ճգնաժամին կդառնա նրա քաղաքական հասունության ստուգում։ Բաքուն իր եզրակացություններն արդեն արել է։ Հիմա հերթը Թբիլիսիինն է՝ պատրա՞ստ է արդյոք դուրս գալ պահի շահի մարտավարության շրջանակներից և անցնել ռազմավարական գործընկերության։ Մենք ժամանակին Հայաստանն անվանում էինք տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական փակուղի։ Վրաստանը, իհարկե, նման դրության մեջ չի հայտնվի, բայց արդյո՞ք իշխանություններն իսկապես ցանկանում են, որ երկիրը դուրս մնա տարածաշրջանային առանցքային գործընթացներից։