Թուրքիայի ընդդիմության 10 կետանոց պահանջագիրն իշխանություններին եւ Էրդողանի արձագանքը

Թուրքիայի ընդդիմությունն «Արդարության քայլերթի» ավարտին կազմակերպված լայնամասշտաբ հանրահավաքի ժամանակ 10 կետանոց պահանջագիր է ներկայացրել երկրի իշխանություններին։

Ինչպես գրում է թուրքական demokrathaber.org կայքը, Թուրքիայի գլխավոր ընդդիմադիր ուժը համարվող Ժողովրդահանրապետական կուսակցության նախագահ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն Ստամբուլի Մալթեփե շրջանում հանրահավաքի 2.5 մլն մասնակիցների առաջ ընթերցել ու մեկնաբանել է իրենց բոլոր պահանջները։

Դրանք ներկայացնում ենք ստորև.

1. Մենք դատապարտում ենք 2016թ.-ի հուլիսի 15-ի ռազմական հեղաշրջման փորձը, այդ օրը մեր ժողովրդի ցույց տված դիմադրությունը մեր երկրի ժողովրդավարական հաղթանակն էր։ Մենք համոզված ենք, որ հեղաշրջման փորձի կազմակերպման համար մեղադրվող թուրք կրոնական քարոզիչ Ֆեթուլլահ Գյուլենի «Հիզմեթ» շարժման քաղաքական թևի բացահայտման գործընթացն արգելափակված է, և պահանջում ենք բացահայտել դա։

2. Նույն տարվա հուլիսի 20-ին արտակարգ դրության սահմանմամբ տեղի ունեցավ երկրորդ՝ իշխանությունների կողմից իրականացված հեղաշրջումը։ Մենք դրան ասում ենք «պալատական հեղաշրջում»։ Պահանջում ենք անհապաղ վերացնել արտակարգ դրության ռեժիմը։

3. Երկրի արդարադատությունը ենթարկել քաղաքական վերնախավի ճնշմանը՝ դավաճանություն է երկրի ժողովրդավարության նկատմամբ։

4. Արտակարգ դրության պայմաններում իրենց իրավունքներից զրկված բոլոր տուժածների իրավունքները պետք է վերականգնվեն։

5. Հուլիսի 15-ի հեղաշրջման փորձին ոչ մի առնչություն չունեցող, սակայն ընդդիմադիր հայացքներ ունենալու համար բազմաթիվ գիտնականներ և պետական աշխատողներ պետք է վերադառնան իրենց աշխատատեղեր, իսկ կալանավորված պատգամավորները պետք է ազատ արձակվեն։

6. Միայն իրենց մասնագիտական պարտականությունները կատարելու համար ձերբկալված ու բանտարկված լրագրողները պետք է անհապաղ ազատ արձակվեն։

7. Արտակարգ դրության ընթացքում իրականացված սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ հանրաքվեն անօրինական է, քանի որ նախընտրական քարոզչությունն իրականացվել է խոսքի ազատության ու ազատ բանավեճի արգելակման պայմաններում։

8. Խորհրդարանի նկատմամբ եղած ցանկացած ճնշում պետք է վերացվի, երկրում պետք է իշխի օրենքի գերակայությունը։

9. Պետք է միասնական կամք և հստակ գործողություններ ձեռնարկվեն ոչ միայն արդարադատության, այլև հասարակական տարբեր ոլորտներում առկա անարդարությունները վերացնելու՝ ահաբեկչության, գործազրկության, ուժի կիրառման պես մի շարք խնդիրների հաղթահարման համար։

10. Արդարությունը պետք է լինի իշխանությունների ոչ միայն ներքին, այլև արտաքին քաղաքականության հիմքը։

Հիշեցնենք, որ նախօրեին Թուրքիայում ավարտվել է երկրի ընդդիմության կազմակերպած «Արդարության քայլերթն» ընդդեմ երկրի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի բռնակալ քաղաքականության։ Ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապեական կուսակցության նախագահ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն իր կուսակիցների հետ շուրջ մեկ ամիս քայլել է ավելի քան 450 կմ և երթն ավարտել Ստամբուլի Մալթեփե շրջանում, որտեղ նրան դիմավորել են միլիոնավոր աջակիցներ։

Թուրքիայի ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապետական կուսակցության նախաձեռնած ու Անկարայից Ստամբուլ ձգված «Արդարության քայլերթը» տևել է ավելի քան 25 օր։

Քայլերթով երկրի գլխավոր ընդդիմադիր ուժը համարվող ժողովրդահանրապետականներն իրենց բողոքն են հայտնել կուսակցությունից պատգամավոր Էսին Բերբերօղլուի կալանավորման առնչությամբ, որին իշխանությունները մեղադրում են պետական գաղտնիքներ բացահայտելու և հանրայնացնելու համար և դատապարտել են 25 տարվա ազատազրկման:

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, մեկնաբանելով լայնամասշտաբ հանրահավաքն ու ընդդիմության պահանջները, հայտարարել է, որ դրանք արդարության հետ որևէ կապ չունեն, և հիշեցրել է Ժողովրդահանրապետական կուսակցության՝ իշխող կուսակցություն հանդիսանալու տարիներին Թուրքիայում տեղի ունեցած անարդարությունները։

«Միայն գլխաշոր կրելու համար թուրք կին պատգամավորին Մեջլիսից դուրս շպրտող ու քաղաքացիությունից զրկողը դուք չէի՞ք։ Ու սրանք հիմա արդարություն են պահանջում»,- ասել է Էրդողանը։

Նշենք, սակայն, որ Էրդողանի՝ «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությանը հարող քաղաքացիների շուրջ 10 տոկոսը հայտնել է, որ նույնպես աջակցում է ընդդիմության «Արդարության քայլերթին»։