Կարո Փայլանը մեկնաբանել է իր հետ կատարվածը

Թուրքիայի ընդդիմադիր Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության անդամ, Մեջլիսի հայազգի պատգամավոր Կարո Փայլանն առաջին անգամ մանրամասն գրի է առել շաբաթներ առաջ երկրի խորհրդարանում ազգայնականների կողմից կիրառված ճնշման և ցեղասպանություն եզրույթի կիրառման համար երեք նիստի մասնակցության իրավունքից զրկվելու միջադեպի մանրամասներն ու կիսել մտահոգությունները:

«Ակօս»-ում տպագրված հոդվածում Փայլանը հայտնել է, որ «նախանձում է», երբ տեսնում է, թե ինչպես է Գերմանիայի խորհրդարանը հարգում ոչ վաղ անցյալում Հիտլերի կողմից իրականացված ցեղասպանության զոհերի հիշատակը, և ծանր զգացումներ է ունեցել Բեռլին ուղևորության ժամանակ:

«Երեկվա հալածանքներին առերեսվել չկարողացող և այսօրվա հալածանքները ծայրաստիճան անտարբեր կերպով շարունակող մի երկրից էի գնում… Երկրիս համար տխրեցի, աչքերս խոնավացած գնացի այդ հանդիպմանը», - պատմում է Փայլանը:

Խոսելով աղմկահարույց ելույթի և դրան հաջորդած սկանդալի մասին՝ հայազգի պատգամավորը ևս մեկ անգամ շեշտել է, որ իր բուն նպատակն այդ օրը ցեղասպանության մասին բարձրաձայնելը չէր, այլ թուրք քաղաքական գործիչներին անընդմեջ կրկնվող և բռնության ու ցեղասպանությունների հանգեցնող ճակատագրական սխալների մասին հիշեցնելն ու դրանից հետ պահելը:

«Իմ մտադրությունն իրականում կանգնել ու այդ ամբիոնից ցեղասպանություն բառն ասելը չէր: Ես այդ ամբիոնից մեկ անգամ չէ, որ արտասանել եմ և՛ ցեղասպանություն, և՛ Հայոց ցեղասպանություն բառերը»,- նշել է Փայլանն ու հավելել, որ իրեն մտահոգողը սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ նախագիծն է ու դրա հնարավոր հետևանքները, որոնք տեսանելի եղան 20-րդ դարի սկզբում հայկական, հունական, ասորական ցեղասպանությունների ժամանակ:

«Առաջարկվող նոր Սահմանադրությունն «Ազգայնական շարժում» կուսակցության կողմից մեկնաբանվում է որպես «Թուրքի սահմանադրություն»: Սա ինձ վախեցնում է: Որովհետև այն ժամանակ էլ Թալեաթը, Էնվերն ու նրանց նմանները որոշեցին «Թուրքի սահմանադրություն» առաջ բերել. որոշ ազգերի ընդունեցին, ոմանց գոյությունը հաշվի չառան, ոմանց էլ ամբողջովին ոչնչացրին: Իրականում վախեցնողն այն է, որ Թուրքիան վճռականորեն գնում է այն ճանապարհով, որի վերաբերյալ սեփական պատմությունն անգամ ասում է «Զգույշ, չանես»: Մի շարք ընդդիմադիր գործիչներ, որոնց համարում եմ գաղափարակից ընկերներ, այդ ժամանակ ասացին. «Կարո՛, իրավացի ես, բայց հիմա ցեղասպանության ժամանա՞կն էր»։ Իհարկե, չզարմացա», - պատմել է Փայլանը և ևս մեկ անգամ հաստատել, որ էրդողանականները նրան ժամանակավորապես Մեջլիսից հեռացրին ազգայնականների ճնշման տակ:

««Ազգայնական շարժում» կուսակցության անդամներն իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության անդամներին սպառնացին, թե «Եթե Կարոյին դուրս չշպրտեք՝ սահմանադրական փոփոխությունների փաթեթի անցկացման հարցում չենք օգնի ձեզ»: Այսպիով՝ ես ենթարկվեցի ազգայնականների քաղաքական դատաստանին», - գրել է Փայլանը:

Հիշեցնենք, որ Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը երկրի խորհրդարան էր ներկայացրել սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ նախագիծը, որը ներառում է նաև կառավարման խորհրդարանական համակարգից նախագահականին անցում:
Ինչպես ավելի վաղ հայտնել է tert.am-ը՝ Կարո Փայլանը խորհրդարանում սահմանադրական փոփոխությունների վերաբերյալ նախագծի քննարկման ժամանակ նշել էր, որ Թուրքիայում Սահմանադրության առաջին օրինակը կազմվել է հայերի կողմից, և ընդգծել, որ երկիրն ընկղմվեց քաոսի մեջ այն բանից հետո, երբ իշխանությունները սկսեցին ներկայացնել միայն թուրքերի շահերից բխող Սահմանադրության օրինակներ, ինչպես և հիմա:

«Այդ քաոսային շրջանում մենք կորցրինք չորս ազգի՝ հայերին, հույներին, ասորիներին և հրեաներին, որոնք մեծ կոտորածների և ցեղասպանությունների հետևանքով այս հողերից կա՛մ աքսորվել են, կա՛մ տանջանքների են ենթարկվել», - ասել էր Փայլանը:

Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» և «Ազգայնական շարժում» կուսակցությունների պատգամավորներն ընդհատել էին հայազգի պատգամավորին` «դաշնակցականների ահաբեկչության» և «հայերի ապստամբությունների» մասին վանկարկումներով, ու բոյկոտել նրա ելույթը՝ սեղաններին զարկելով: Փայլանին քննադատել են նաև ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապետական կուսակցության ներկայացուցիչները: