Ինչպես է հատկապես նիկոտինն ազդում ուղեղի վրա

Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի գիտնականները որոշել են պարզել, թե ինչպես է հատկապես նիկոտինն ազդում նյարդային բջջի վրա։

Ինչպես հայտնի է, նիկոտինը, ի տարբերություն շատ այլ նյութերի, ընդունակ է թափանցել ուղեղի մեջ՝ անցնելով հեմատոէնցեֆալիկ արգելքի միջով։ Նիկոտինը նեյրոնների մակերեւույթին բախվում է nACh-r ռեցեպտորների հետ։ Երբ այն կապվում է այդ ռեցեպտորների հետ, մարդու մոտ թեթեւ էյֆորիայի զգացում է առաջանում։

Սակայն ի՞նչ է տեղի ունենում նիկոտինի հետ արդեն նեյրոնի ներսում։ Մինչեւ վերջերս դա անհայտ էր։ Այժմ գիտնականներին հաջողվել է հասկանալ, որ դա տեղի է ունենում երկու սպիտակուցների արհեստական համակարգի շնորհիվ։ Մի սպիտակուցը կապվել է նիկոտինի հետ եւ փոխել ձեւը՝ ակտիվացնելով մյուսին՝ ֆլուորեսցենային սպիտակուցին։ Այսպիսով, հայտնվել է լուսավորվող մարկեր, որը թույլ է տվել տեսնել նիկոտինի բաշխումը բջիջներում։

Պարզվել է, որ բջջի հետ շփումից մի քանի վայրկյան անց նիկոտինը թափանցել է ներս եւ հայտնվել էնդոպլազմատիկ ցանցում։ Այդ կառույցում ծնվում են նոր սպիտակուցներ, սակայն դրանց «պահպանման ժամկետը» կրճատվում է նիկոտինի պատճառով։

Ռեցեպտորները սկսել են ակտիվորեն տեղաշարժվել բջջային մեմբրանում։ Այսպես էլ ծնվում է արատավոր շրջանը՝ որքան շատ է մարդը ծխում, այնքան շատ են նրա մոտ նիկոտինային ռեցեպտորներ առաջանում՝ հիմք դնելով նիկոտինային կախվածությանը։