Աղտոտված օդ Երևանում․ ինչու՞

Վերջին շրջանում նկատելի է Երևանում օդի աղտոտվածության բարձրացում առողջության համար թույլատրելի մակարդակից ավելի։ Նախօրեին դրան անդրադարձ էր կատարել նաև քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը։

Այսօր մի շարք գերատեսչությունների ներկայացուցիչներ հրավիրված ասուլիսում խոսեցին պատճառների մասին և թե ինչպես են պատրաստվում կանխարգելել իրավիճակը։

Բանախոսներից «հիդրոօդերևաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն»-ի  ղեկավարի տեղակալ Գայանե Շահնազարյանը ներկայացրեց իրենց կենտրոն ՊՈԱԿ ի տվյալները՝ թե ինչ չափերով է գերազանցել օդի աղտոտվածության մակարդակը թույլատրելի կոնցենտրացիայից։ Ըստ այդ տվյալների, Երևանում ամենից աղտոտված օդը Կենտրոն վարչական շրջանում է։ Նոյեմբերի 21-ին Կենտրոն վարչական շրջանում մթնոլորտային օդը սահմանային  թույլատրելիից աղտոտված է եղել 4 անգամ ավել։ Մյուս վարչական շրջաններում աղտոտվածության մակարդակի գերազանցումը համեմատաբար մեղմ է եղել՝ Արաբկիրում օրինակ վերջին օրերին օդը աղտոտված է եղել  նորմայից 1․1-ից մինչև 1․6 անգամ ավելի,  Իսկ Շենգավիթում միայն նոյեմբերի 25-ին 1․2 անգամ։

Ըստ բանախոսների, Երևանում նման երևույթների ի հայտ գալը պայմանավորված է տարբեր՝ մարդածին և բնական պատճառներով։

Շահնազարյանի պնդմամբ նաև պատճառներից է վերջին օրերին անտիցիկլոնի առկայությունը՝ ինչի պատճառով դադարել են քամիները,  իսկ դա իր հերթին հանգեցրել է օդի տեղաշարժի կանգնման և օդի աղտոտվածության կուտակման․ «այդ օդային հոսանքների կանգը նաև իր հերթին բերում է Արարատյան գոգավորությունում օդային հոսանքների ճանապարհի փակման և չի թողնում, որ Երևանում օդը տեղաշարժվի»,- բացատրում է մասնագետը և ընդգծում, որ  նաև օդերևութաբանական այս երևույթն է պատճառ  հանդիսանում օդի աղտոտվածության մակարդակի բարձրացման։ Դրան ավելանում են արտանետվող փոշին և գազերը կուտակվելով նույն հատվածում։ Տիկին Շահնազարյանի մեկնաբանմամբ սա նորություն չէ և բնորոշ է Արարատյան գոգավորությանը՝ քանի որ այս ժամանահատվածում օդի ջերմաստիճանը կտրուկ նվազում է, հատկապես գիշերային ժամերին, որը նպաստում է սառը օդային զանգվածների կուտակմանը։ Ըստ տիկին Շահնազարյանի, պայմանավորված աշխարհագրական դիրքով և մթնոլորտային երևույթներով նման պրոցես շարունակաբար դիտվում է Արարատյան դաշտում և Երևան քաղաքում։ 

Երևանի քաղաքապետարանի բնապահպանության վարչության պետ Սիրարփի Հայկազյանի դիտարկմամբ ամռանը ցուցանիշներն ավելի բարվոք են։  Ավելի շատ իրավիճակը սրվում է աշնան ուշ ամիսներին և ձմռանը։  Պաշտոնյայի մատնանշմամբ, պատճառները բազմազան են՝ մեքենաների աճող թիվը, հանքերի տեղակայումը։  Ըստ պաշտոնյայի, իրավիճակի սրմանը նպաստում է նաև Երևանի շարունակական աճը և շինարարությունները՝ ինչի հետևանքով արդեն տևական ժամանակ ձմռան ամիսներին լինում է փոշու շերտ։

Ըստ Հայկազյանի, իրենք բազմաթիվ և բազմապրոֆիլ քայլերով առաջ են գնում տարբեր ոլորտներով՝ Դավթաշենում ֆրանսիացի գործընկերների հետ գործարկել են օրգանական թափոնների հավաքման տասնհինգ կետեր։  Իրականացրել են կանաչ տարածքների ընդլայնում մոտ 58 հեկտարով։ Նուբարաշենի աղբավայրի հարակից տարածքում մեկանարկել են նոր անտառի հիմնման աշխատանքներ։ Առաջիկայում պլանավորում են Դալմայի տարածքում մոտ 230 հեկտարի վրա անտառ պուրակի հիմնում։ 
Քաղաքապետի հանձնարարականով մինչև գարուն պետք է մշակվի և Երևանի գլխավոր հատակագծում ինտեգրվի օդային միջանցքների գաղափարը՝ որոնք կապահովեն Երևանում օդափոխությունը։ Քաղաքապետարանից նաև որոշակի արտոնություններ են տրվում էլեկտրական ավտոմոբիլներին նպատակ ունենալով քչացնել մեքենաների արտանետումները։ Նաև տրանսպորտը առաջիկայում համալրվելու է էլեկտրական շարժակազմով։