1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 19 սեպտեմբերի 2019թ., 00:00
Բուրջ Խալիֆան առաջին անգամ կլուսավորվի Հայաստանի դրոշի գույներով Թուրք հայտնի դերասանը խոշոր գումար է վճարել հայ նկարչի կտավները ձեռք բերելու համար Ոմանք, առանց նրբությունների մեջ խորանալու, հատուկ մշակված խայծը կուլ են տալիս Վարչապետի պահվա՞ծք է խռովելը. զոհված զինծառայողների հարազատները դժգոհ են Փաշինյանի հետ հանդիպումից Կապահովվի յուրաքանչյուր երեխայի սահուն անցումը դպրոցական համակարգ․ Արայիկ Հարությունյան Անաստասիա Զավորոտնյուկը գիտակցության է եկել Արարատյան դաշտում 97 հոր կկոնսերվացվի, իսկ 8-ը՝ կփակվի. գործադիրը դրա համար 38 մլն դրամ հատկացրեց Պոմպեոն բացատրել է, թե ինչու ամերիկյան Patriot համակարգերը չեն կարողացել պաշտպանել Սաուդյան Արաբիայի նավթային օբյեկտները Այնքան մեծ էր այդ ցանկը, որ մտածեցի՝իմ անունն էլ կարող է գտնեմ. Մակունցը՝ հնարավոր հրաժարականների մասին Թուրքիայի քիմիական գործարաններից մեկում հզոր պայթյուն է տեղի ունեցել (տեսանյութ) Իրանի դեմ պատերազմը «ծայրահեղ տարբերակ» է․ Թրամփ Իրա նման 100-ն էլ լինի, չենք թողնելու. Սուրեն Պապիկյանը չկարողացավ մտնել Կառավարություն ՆԱՍԱ-ն հայտնել է, որ Լուսնի վրա 2024 թվականին վայրէջք կատարելու ամերիկյան ծրագիրը կարող է չիրականացվել սահմանված ժամկետներում ԱՄՆ-ը ծրագրում է ստեղծել կոալիցիա Իրանի դեմ ՄԱԿ-ի միջոցով Զիդան․ Բոլորս ենք մեղավոր, ՊՍԺ-ն ամեն ինչում գերազանցեց մեզ Ջենիֆեր Էնիսթոնը բացահայտել է, թե ինչ փոփոխությունների է դիմել նախքան «Ընկերները» սերիալում հայտնվելը Կրակոցներ՝ Վանաձորում Աննախադեպ զորավարժություն, որոշակի զորակոչային գործընթացներ են տեղի ունենալու. վարչապետ Հայերն ու եզդիները Եկատերինբուրգում զանգվածային ծեծկռտուք են սարքել Արթուր Վանեցյանը՝ իր և Գագիկ Ծառուկյանի հանդիպման վերաբերյալ լուրերի մասին Օրվա կադր. ԱԺ բակում Նոր Հայաստանի հեղափոխական արժեքները վտանգվում են Հրապարակվել է Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու մասին նախագիծը Նիկոլ Փաշինյանը զրուցում է Կառավարության շենքի մոտ բողոքի ակցիա իրականացնող զոհված զինծառայողների հարազատների հետ (տեսանյութ) Կառավարությունում քննարկում են Ադրբեջանի առաջարկը Ի՞նչ խորհուրդներ է տալու Վալերի Օսիպյանը վարչապետին. Վլադիմիր Կարապետյանի մեկնաբանությունը Ձերբակալվել է ԱԺ աշխատակազմի Վարչատնտեսական վարչության մատակարարման բաժնի պետը Հոգնել եմ անհասկանալի պահանջներից. Հաղորդավար Ժակը հեռանում է «Հ1-ից» Առերեսվել այն հայտարարությանը, որ արեց Վանեցյանը, կարծում եմ՝ մի քիչ անսպասելի էր վարչապետի համար. խոսնակ Ձերբակալվել է Հրայր Թովմասյանի սանիկը Կառավարությունը որոշեց. Հայաստանն Իսրայելում դեսպանություն կբացի. «Վայրը հստակ է» «Այս մասշտաբի չենք ունեցել». սեպտեմբերի 24-ից հոկտեմբերի 5-ը ՀՀ-ում ռազմավարական զորավարժություններ կլինեն Բրեքզիթի դեպքում Շոտլանդիան մտադիր է մնալ Եվրամիության կազմում Հարբած մոդելը կերպարանք է ընդունել մերկ եւ կողոպտել է զինվորականի Մեկ գործով պայմանավորված լուրջ ճնշումներ են գործադրվում դատական համակարգի նկատմամբ. փաստաբան Ձերբակալվել է «Վանաձոր» ՔԿՀ նախկին պետը ԱՄՆ-ի կոնգրեսականները Հայաստան այցի շրջանակներում որոշել են այցելել նաև Արցախ Իշխանությունները ՍԴ-ի նկատմամբ գործող քաղաքական ուժի վերահսկողությունն են ցանկանում տարածել Բոլթոնը խիստ քննադատության է ենթարկել Թրամփի արտաքին քաղաքականությունը Աշխարհի գավաթ․ Լեւոն Արոնյանը սկսում է պայքարը 1/8 եզրափակիչում Բաքվի առաջարկը գերիների փոխանակման մասին անհեթեթության եւ ցինիկության գագաթն է. Ստեփանակերտ Գիտնականներն իմացել են, թե ինչպես են շպարվել կանայք Բրիտանիայում Հռոմեական կայսրության ժամանակներում Սկզբում դու բռնում ես, հետո քեզ են բռնում Փաշինյանի հույսը անգրագետ պողոսներն են «Օ՜, սուրբ անիմացություն» արտահայտությունն այս դեպքի համար է «Ռոման» Մխիթարյանի հետ մեկնարկում է Եվրոպայի լիգայում․ Օրվա հանդիպումները Ինչ է «հայտնաբերվել» Հրայր Թովմասյանի դեմ կոմպրոմատների զինանոցում Խոհեր Մարկոս Ավրելիուսի, Նիկոլ «Գիտնականի» եւ մյուսների մասին ԱԱԾ մամուլի կենտրոնի պետն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից․ նա նշանակվել էր 8 օր առաջ Որոշում եմ կայացրել ԱԱԾ տնօրենի և ոստիկանապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարներ նշանակել. Փաշինյան (տեսանյութ) «Լիդիան Արմենիա»-ն նշել է, որ Արփա գետի վրա բացասական ազդեցություն չի լինելու, բայց այդ պնդումը խախտվել է․ ՀԲՃ Օդի ջերմաստիճանը սեպտեմբերի 22-23-ը աստիճանաբար կնվազի 9-11 աստիճանով Ինչո՞ւ էր այդքան շտապում Նիկոլ Փաշինյանը. բյուջեի եկամուտների աճն այլևս այնպիսին չէ, ինչպիսին մեկ ամիս առաջ էր Ադրբեջանն առաջարկում է հայ գերիներին փոխանակել ադրբեջանցի դիվերսանտների հետ Ռումինիայի Սենատն ընդունել է հոկտեմբերի 12-ը Հայոց լեզվի, այբուբենի եւ մշակույթի օր հռչակելու նախագիծ Ընթացիկ լրահոսն ու հնարավոր աղետը Դատախազից պահանջում են անհապաղ դադարեցնել Վլադիմիր Գասպարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը Արթուր Վանեցյանի վարկանիշն ավելի բարձր է, քան Նիկոլ Փաշինյանինը. (լուսանկար) Վլադիմիր Վարդանյանի առջեւ խնդիր են դրել. եթե կարողանա հասնել ՍԴ դատավորների հրաժարականին, նախարար կնշանակվի Ինչու են կոծկում մարտի 1-ը Որոշում եմ կայացրել ԱԱԾ տնօրենի և ոստիկանապետի ժամանակավոր պաշտոնակատարներ նշանակել. Փաշինյան Ինչպես են պատասխանել նախարարներն իրեն մոտալուտ հրաժարականների մասին հարցին Ծառայողական պարտականությունների կատարման ժամանակ զոհված զինծառայողների ընտանիքները այս պահին հավաքվել են Կառավարության առջև (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանի ճակատագիրը որոշելու է հայ ժողովուրդը. Իգոր Կորոտչենկո Կառավարության նիստի օրակարգում 33 հարց է, որից 2-ը՝ գաղտնի (ուղիղ) Առաջիկայում կձերբակալեն Գագիկ Բեգլարյանին ՃՈ պետը գոհ է «գործ տալու օրինագիծ» որակված նախագծից Փխրուն իրա­վի­ճակ՝ ՔՊ-ում. ցանկացած պահի իշխող ուժի ներսում կարող են ցնցումներ լինել Այսինքն, իրավապահ համակարգը պետք է ենթարկվի Նոր Հայաստանի ցուցումներին, այլ ոչ թե օրենքներին Վարչապետն ուժայինների ղեկավարներին դիտում է որպես հիմնական մրցակիցներ «Մուլտի Գրուպ» կոնցեռնի տնօրեն Սեդրակ Առուստամյանին՝ ԲՀԿ պատգամավորի հորը, մեղադրանք է առաջադրվել Դամբանական. թավշյա իշխանությունը հեռանում է առանց ընդդիմության զգալի ճնշման, իր իսկ ստեղծած արհեստական օրակարգն իրեն կերավ Օսիպյանի հրաժարականը «սպասված», բայց անակնկալ է եղել. նա պետք է հոկտեմբերին մեկներ ԱՄՆ ԱԱԾ-ն և ոստիկանությունը դառնում են վարչապետի ձեռքի գործիքներ իր քաղաքական հարցերը լուծելու համար Նիկոլ,սխալ կուպե ես նստել «Էլ ես չեմ դիմանում». Ռուստամ Բադասյանը տասնյակից ավելի դատավորների դեմ կարգապահական վարույթ է սկսել Ռուսական նոր բազա՝ Հայաստանում Պուտինը մերժել է երկկողմ հանդիպման Փաշինյանի առաջարկը ԱԱԾ-ն Լեւոն Կարապետյանին ազատ է արձակել․ գործը քննելու է Հրաչյա Հարությունյանի՝ «Կրակեմ Հրաչի» որդին Հրաժարականների շղթան շարունակվելու է. հինգ պաշտոնյայի անուն է նշվում
Հարցում

Վահե Հովհաննիսյան. Կա մի բան, որը բոլորիս կմիավորի

Ստացվել է այնպես, որ այսօր ցանկացած հարց հասարակությունը բաժանում է ճամբարների՝ թշնամանքի ու ագրեսիվության եզրին։ Ամուլսարը, կոնվենցիան, դատավարությունները, Արցախը, մարտի 1-ը, Երևանի աղբը և այլն։ Գնալով ցանկը մեծանալու է։ Սա կայուն տեսակետներ չունեցող իշխանության, ինչպես նաև՝ տարի ու կես առաջ սկիզբ դրված ներքին պառակտման ու ներքին թշնամանքի մթնոլորտի ուղիղ արդյունքն է։ Պետության ամենակարևոր սենյակներում մշակվող սխալների հետևանքները սովորաբար պարզ և ուղիղ ազդեցություն են թողնում հասարակությունների վրա։

Ուրիշ բարդ մեխանիզմներ փնտրել պետք չէ։ Եթերից եթեր գնացող հանրային ակտիվ անվանացանկերը անում են նույնը՝ բզկտել, բարիկադավորել, բաժանել։ Ավելորդ է քննարկել, թե ինչի կհանգեցնի այս ամենը։ Գիտակից շերտերը սա արդեն մի քանի ամիս է՝ հասկացել են։ Ինչ վերաբերում է նվազ գիտակից շերտերին, ապա նրանք նման բաները հասկանում են սովորաբար երկու դեպքում՝ ա/ երբ համբերատար և հարգալից բացատրում ես ու ցույց ես տալիս այլընտրանքը, բ/ երբ իրական կյանքը այնպիսի շոկ է ձևակերպում, որից նրա ինքնապաշտպանական բնազդները արթնանում են։

Մի անզգույշ և թերևս ոչ միտումնավոր ձևակերպմամբ ժամանակակից հայ հասարակության մի զգալի հատվածին տրվեց «Պողոս» բնորոշումը։ Այնքան սահուն այս ձևակերպումը մտավ շրջանառություն և այնքան բնական այն ընկալվեց, կարծես՝ հասարակությունը հենց նման մի բանի էր սպասում։ Եթե նույնիսկ դա այդպես է, ապա էլի խիստ իռացիոնալ սպասում է։ Պողոսը անսպասելիորեն ակտիվացած ցածր իրավագիտակցությամբ քաղաքացին չէ, կամ այդ խավը չէ. նույնիսկ եթե մի փուլ էլ նա լինի դոմինանտ։ Սա մեր հասարակությամ մասն է, որը փաստ է, ու որը պետք է ընդունել ու որի հետ պետք է աշխատել։ Պետության համար շատ ավելի վտանգավոր է, երբ «Պողոսի» է վերածվում վերնախավը՝ քաղաքական- դատաիրավական-մշակութային- գործարար և այլն։ «Պողոսը» ոչ մի կապ չունի սոցիալական վիճակի հետ, որովհետև մենք ունենք հարուստ պողոսներ, և կապ չունի կրթական ցենզի հետ, որովհետև մենք ունենք բավականին լավ կրթությամբ՝ պողոս քաղաքացիներ։ Մենք ունենք մտավորական պողոսներ, որոնց վնասը շատ ավելի մեծ է, քան չորսամյա կրթությամբ որևէ քաղաքացու։

Ինչու՞ եմ ես սա ասում՝ ցույց տալու համար, որ այսօրվա ներհասարակական բզկտվածությունը շատ բազմաշերտ է, ամեն ինչ խառնվել է իրար, և չեն գործում պետություն ունեցող հասարակություններին բնորոշ նորմերը։ Սա լուրջ պրոբլեմ է։

Այսպես երկար չի կարող մնալ

Հիմա հարցին նայենք հակառակ տեսանկյունից՝ ավելի կիրառական կողմից։ Բզկտվածությունը հասկացանք, սերմանվող նեքին թշնամանքը հասկացանք. իսկ ի՞նչը կկարողանա համախմբել հասարակությանը։ Կա՞ արդյոք նման գաղափար, թե՞ դա ուտոպիա է։ Վստահ եմ, որ կա. եթե հանում ենք արտաքին թշնամու ագրեսիան, որի պարագայում գործելու է լրիվ այլ տրամաբանություն, ապա կա մեկ գաղափար, որը ունի կոնսոլիդացնող վճռորոշ ռեսուրս։ Դա «սոլիդ» իշխանության գաղափարն է։

Սոլիդը քաղաքագիտական ձևակերպում չէ, այն չի ենթարկվում հայտնի տարաբաժանումներին։ Սոլիդը նույնիսկ չի ենթադրում այս կամ այն կարևոր խնդրի շուրջ տեսակետների համընկնում։ Այսօրվա Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է տեղավորվում դասական քաղաքական ձևակերպումներում։ Սա իսկապես պատահական վիճակ է՝ էքսպերիմենտալ իրականություն։ Ենթադրաբար՝ լուծումներն էլ են լինելու ոչ ստանդարտ։

Հետզհետե՝ հասարակության շատ ավելի մեծ շերտեր են գիտակցելու, որ «լայվահեն» իշխանությունը վտանգավոր է։ Բայց սա դեռևս չի ենթադրում, որ կա քաղաքական լուծում։ Քաղաքական ուժերի այսօրվա պայմաններում իսկապես չի երևում նման լուծում։
Իշխանության մեջ կան մարդիկ, որոնք արդեն իսկ հասկանում են, որ սա հեռանկար չունեցող վիճակ է։ Խորհրդարանական մեծամասնութան մեջ կան մարդիկ, որոնք շատ լավ հասկանում են, որ այս դատարկությունը վատ բանի է հանգեցնելու, և այդ մարդկանց թիվը գնալով մեծանալու է։ Իշխանությունից դուրս՝ հանրային կյանքում, կան զգալի թվով մարդիկ, ովքեր փայլուն հասկանում են անհնարինությունը՝ վերադառնալ անցյալի մոդելներին, բայց նույնքան էլ լավ հասկանում են, թե ուր է տանելու այսօրվա իշխանական որակը։

Ի՞նչը կարող է միավորել տարբեր հայացքներ, քաղաքական նախասիրություններ ունեցողներին, տարբեր սերունդներին և տարբեր կրթական ու սոցիալական ցենզ ունեցողներին. դա սոլիդ իշխանության գաղափարն է, պահանջը։

Ի՞նչ խնդիրներ է դրվելու ապագա «սոլիդ իշխանության» առաջ. կանգնեցնել գահավիժումը, կանգնեցնել ներհասարակական թշնամանքն ու բաժանումը, կանգնեցնել դատաիրավական բեսպրեդելը, գտնել ներքին համերաշխության բանաձևերը, կտրուկ ամրացնել Հայաստան-Արցախ անվտանգության համակարգը, վերացնել երկիմաստությունները Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում և վերականգնել վստահության անհրաժեշտ մակարդակը, հստակեցնել հարաբերությունների մակարդակը ԵՄ և ԱՄՆ-ի հետ, առողջացնել քաղաքական համակարգը, այդ թվում՝ մի շարք օրենքների ընդունումով, պատրաստվել խաղաղ, ազատ ընտրությունների։

Ինչ կլինի եթե ուշանա սոլիդ իշխանության ձևավորումը

Գործող իշխանության պատկերացումների պարզունակությունը և մոլեգնող անլրջության համաճարակը մտնում է բոլորի տները, հիմնարկները, բակերը, ամեն միկրոսոցիում։ Մի քիչ արագ, մի քիչ դանդաղ, բայց գործընթացն արդեն անդառնալի է։ Այդ պարզունակությունը և անլրջությունը կազմալուծում է և ավելի է կազմալուծելու կենսագործունեության բոլոր համակարգերը։ Բոլոր միջավայրերում լինելու է սողացող քայքայում։ Այսօր աղբն ու ճանապարհային երթևեկությունը դարձել են պատուհաս, վաղը այդպես է լինելու բոլոր ոլորտներում։ Էներգետիկ վթարը Երևանում դրա ամենասուր նախազգուշացումն էր. հասարակությանը ոչ ոք չպատասխանեց՝ կա՞ր, արդյոք, իրական վտանգ ատոմակայանի համար, և կա՞ արդյոք 100 տոկոսանոց երաշխիք, որ երկրորդ անգամ նման բան կբացառվի։ Ես սա ասում եմ նկարագրելու համար, թե ինչ անսահման ռիսկ է պետության կենսագործունեության ոլորտների կազմալուծումը։

Եթե սոլիդ իշխանության ձևավորման փուլը երկարեց, և այսօրվա իշխանության սոլիդ շրջանակները և իշխանությունից դուրս գտնվող սոլիդ շրջանակները չգտան տարբերակը՝ միասնական սոլիդ իշխանության ձևավորման, ապա Հայաստանին որոշ ժամանակ անց ոչինչ չի մնում, քան «ուժեղ ձեռքի իշխանությունը»։ Կազմաքանդումը լինելու է այնքան խորը, և ներքին ու արտաքին ռիսկերը լինելու են այնքան ռեալ, որ հասարակության բոլոր շերտերի կոնսոլիդացված պահանջն է լինելու «ուժեղ ձեռքը»։ Ձեռք, որը ստիպված է լինելու միառժամանակ սառեցնելու ժողովրդավարական նորմերը՝ կասեցնելու համար թշնամու հարձակումը, տնտեսության կոլապսը, ներքին ընդհարումները և այլն։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan