1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 14 նոյեմբերի 2019թ., 00:00
Չինաստանը պատրաստվում է առաքելություն ուղարկել Մարս 2020-ին Ժաննա Ֆրիսկեի քույրը նիհարել է եւ բիկինիով ցույց տվել կազմվածքը Թուրքիան «Իսլամական պետության» 8 գրոհայինների արտաքսում է Գերմանիա և Մեծ Բրիտանիա Ռոք երաժիշտ Ռոդ Սթյուարտը ներկայացրել է իր նախագծած երկաթուղու մոդելը, որի վրա աշխատել է ավելի քան 26 տարի Որքան արժե համաշխարհային աստղերի հետ հանդիպումը Ռուսաստանը ցավակցություն է հայտնել Սիրիայում հայ հոգևորականների սպանության կապակցությամբ Լոբոդան լոգանքից հետո. հետեւորդները հիացած են Դու լեռների արծիվ չես, այլ լեռների ոչխար Ռուսաստանում սպանված թաիլանդական բռնցքամարտի աշխարհի եռակի չեմպիոնը կասկածվում էր օրենքով գող «Մասիվցի Անդիկի» սպանությունը «պատվիրելու մեջ» (տեսանյութ) Նոր մանրամասներ. Ալիկ Պետրոսյանն ազատ արձակվեց Ռոբերտ Մենենդեսը կոչ է արել անմիջապես ընդունել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևը Քոչարյանին անվերջ բանտում պահել. ահա՛ Փաշինյանի նպատակը. Հայկ Ալումյան Ինչո՞ւ դեմագոգիկ պոպուլիզմը կարողացավ իշխանություն գալ Հայաստանում Կոչ ենք անում հայրենի մտավորականներին՝ սատարել երիտասարդներին. մշակույթի գործիչները հայտարարություն են տարածել Արա Վարդանյանի գործով դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ ԱՄՆ–ի հետ Հայաստանի ռազմավարական երկխոսությունն արդեն որոշակի արդյունքներ է տալիս.Փաշինյան Հերթական «կաշառքի» փորձը՝ ՍԴ-ին Քննչական մարմինները զբաղվում են Արմավիրոում հայկական եկեղեցու տարածքում տեղի ունեցած միջադեպով Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը դիմել է արդարադատության նախարարին Ինչպես ենք տնօրինում Սևանա լճի ջուրը Ռուսաստանը ռազմաբազա է հիմնում Սիրիայում ՀՔԾ-ն Հրայր Թովմասյանի սանիկին կալանավորելու նոր հիմքեր է փնտրում Ինչպես և որտեղ են նշում Մարիամ Փաշինյանի ծննդյան օրը (լուսանկարներ) ՀՔԾ-ն ձերբակալել է Ալիկ Պետրոսյանին եւ նրա որդուն Միխայիլ Շուֆուտինսկին հայտնել է՝ երբ տեղի կունենա իր հարսանիքը Վրաստանի խորհրդարանը տապալեց համամասնական ընտրակարգին անցնելու օրինագիծը ՌԴ ԱԳ փոխնախարարը հայտարարել է աշխարհում ԵՏՄ գրավչության աճի մասին Թերապեւտ-շները կօգնեն ԱՄՆ կոնգրեսականներին ազատվել սթրեսից իմփիչմենթի ժամանակ Անաստասիա Զավորոտնյուկի մորը կարող են ձերբակալել. ԶԼՄ Բրիտանացի գիտնականները պարզել են մեկ տարում մարդկության անհետացման հավանականությունը Գերմանիայում ադրբեջանցի քաղաքական էմիգրանտներ են ձերբակալվել Քուվեյթի վարչապետը հրաժարական է ներկայացրել ԶՈՒ-ում մարտավարամասնագիտական զորավարժություն եւ վարժանքներ են անցկացվել Մարիամ Փաշինյանը փչում է 21–ամյակի ծննդյան տորթի մոմը (տեսանյութ) Ֆրանսիան չի կարող շարունակել ձեւացնել, թե ՆԱՏՕ-ում ամեն բան կարգին է. վարչապետ «Բոլոր փարիզեցիներից դուստրս, չգիտես՝ ինչու, հայի ընտրեց». «հայ պապիկ» Դմիտրի Դիբրովը 60 տարեկան է Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն էժանացել է Կմշակվի ուսուցիչների վերապատրաստման առցանց համակարգ. ԿԳՄՍՆ Ֆրանսիայի հարավ-արեւելքում հայտարարվել է տագնապի նարնջագույն մակարդակ վատ եղանակի պատճառով Արսեն Բաբայանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքական հետապնդումն աննախադեպ էր. իրավաբանությունն այս մակարդակին երբեք չէր իջեցվել. Երվանդ Վարոսյան Աղետի գոտու 227 ընտանիքի բնակարանային խնդիրները կլուծվեն բնակարանների գնման վկայագրեր տրամադրելու միջոցով «Այն, որ հայկական կնիքն այստեղ ոչ մի լավ բան չի խոստանում, արդեն պարզ էր». անձնագրում առկա հայկական կնիքի պատճառով ռուս լրագրողը մնացել է ադրբեջանական անցակետում Ռուսաստանում ուսանողը կրակել եւ սպանել է սովորողներից առնվազն մեկին Կառավարությունը հատուկ ուշադրություն կհատկացնի զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացմանը. նախարար Կոռուպցիոն չարաշահումներ «Հայանտառ» և «Դիլիջան ազգային պարկ» ՊՈԱԿ-ների անտառապահների կողմից «Կարծում էի՝ բոլորը կողմ կլինեն». Օրինագծի տապալումը Արարատ Միրզոյանի համար անակնկալ է եղել ՀՀ-ից իրականացվող թռիչքների 8 նոր ուղղություն կավելանա. Տաթևիկ Ռևազյան Փաշինյանը խոսեց անկանխիկ դրամաշրջանառությամբ մուրացկանների մասին «Սպայկայի» բորբոսով պանիրը կրկին ուղարկվեց ՌԴ Մեր ճանապարհը դժվար է, հաղթանակը` մոտ. Նարեկ Մութաֆյան Ինչ անել բռնապոպուլիզմի դեմ. սկիզբը. Միքայել Մինասյան Վենետիկին, այդ թվում Սուրբ Ղազար կղզուն պատուհասած աղետալի ջրհեղեղի հետևանքները՝ ֆոտոշարքով Գևորգ Կոստանյանը չի մեկնաբանում Սեդա Սաֆարյանի ու Անդրանիկ Քոչարյանի հայտարարությունները Արա Բաբլոյանին հավանաբար չեն կալանավորել, քանի-որ նա ավելի շատ հեղինակություն ունի. Ա. Բաբայան ՀՀ ԶՈՒ պատվիրակությունը մասնակցում է ԱՊՀ շրջանակում անցկացվող նիստին Նիկոլ Փաշինյանը կմեկնի Իտալիա Կառավարությունը Հայաստանը դրեց նոր պարտքի տակ ՀՀ ԱԳՆ-ն ո՛չ հաստատում, ո՛չ հերքում է լրագրողների՝ Բաքու այցի մասին տեղեկությունը Գիտնականները պարզել են, թե երբ է մարդու մոտ առաջանում արդարության զգացողություն «Խաղաղ պատերազմ» երիտասարդական աշխատաժողովը․ ուղիղ Կլինե՞ն արդյոք նավթավերամշակման գործարաններ Հայաստանում. նախարարի պարզաբանումը «Պատերազմն ավարտված է։ Եթե դու ուզում ես դա». Յոկո Օնոն հայերենով պաստառ է հրապարակել Պարզվում է՝ Նեղոս գետը 6 անգամ ավելի հին է, քան կարծում էին Հոնկոնգում կաթվածահար է հանրային տրանսպորտը, չեն աշխատում շատ կրթօջախներ Ինձ համարում եմ ոչ թե քաղբանտարկյալ, այլ պատանդ. Արսեն Բաբայան «Դա կլինի ավիափոխադրումների ոլորտում հեղափոխություն». Վարչապետը՝ «օդի տուրքը» հանելու մասին Նոյեմբերի 17-ին հայաստանցի լրագրողներ են այցելելու Ադրբեջան, պնդում է «Թուրան»-ը Երևանի թիվ 116 դպրոցի բակում դասի ժամին կրակոցներ են հնչել Այլասերվածության թիվ մեկ քարոզիչը Հայաստանում Նիկոլ Փաշինյանն է Հայաստանում վերջին տարիներին զուտ ներդրումները ՀՆԱ-ի հանդեպ կազմել են 17-18 տոկոս. նախարար ՍԴ դատավորների վաղ կենսաթոշակի անցնելու աղմկահարույց նախագիծն ընդունվեց Ավելի քան 325 մլն դրամ՝ ամանորյա տոնական միջոցառումները կազմակերպելու համար Կհամարեմ, որ հեղափոխությունը տեղի է ունեցել, երբ կազատվենք ժանգոտ «բուտկաներից» եւ մեքենաների «ռամաներից» Փաշինյանն վարձահատույց է լինում իրեն իշխանության բերած մարգինալ փոքրամասնություններին. Ղազինյան Շառլ Ազնավուրի դուստրն ընտանիքի առօրյայից տեսանյութ է հրապարակել (տեսանյութ) Կրակոցներ Էջմիածնում. վիրավորում ստացած 27-ամյա երիտասարդը վիրահատվում է Աթոռ՝ Արայիկ Հարությունյանի համար (տեսանյութ) Արցախի հարցում բուռն, չերևացող գործընթաց է գնում. Լարիսա Ալավերդյան (տեսանյութ) Թայլանդի բռնցաքամարտի եռակի չեմպիոն Աշոտ Բոլյանին սպանել են Մոսկվայում (տեսանյութ) Եվրո-2020․ Օրվա հանդիպումները
Հարցում

Վահե Հովհաննիսյան. Կա մի բան, որը բոլորիս կմիավորի

Ստացվել է այնպես, որ այսօր ցանկացած հարց հասարակությունը բաժանում է ճամբարների՝ թշնամանքի ու ագրեսիվության եզրին։ Ամուլսարը, կոնվենցիան, դատավարությունները, Արցախը, մարտի 1-ը, Երևանի աղբը և այլն։ Գնալով ցանկը մեծանալու է։ Սա կայուն տեսակետներ չունեցող իշխանության, ինչպես նաև՝ տարի ու կես առաջ սկիզբ դրված ներքին պառակտման ու ներքին թշնամանքի մթնոլորտի ուղիղ արդյունքն է։ Պետության ամենակարևոր սենյակներում մշակվող սխալների հետևանքները սովորաբար պարզ և ուղիղ ազդեցություն են թողնում հասարակությունների վրա։

Ուրիշ բարդ մեխանիզմներ փնտրել պետք չէ։ Եթերից եթեր գնացող հանրային ակտիվ անվանացանկերը անում են նույնը՝ բզկտել, բարիկադավորել, բաժանել։ Ավելորդ է քննարկել, թե ինչի կհանգեցնի այս ամենը։ Գիտակից շերտերը սա արդեն մի քանի ամիս է՝ հասկացել են։ Ինչ վերաբերում է նվազ գիտակից շերտերին, ապա նրանք նման բաները հասկանում են սովորաբար երկու դեպքում՝ ա/ երբ համբերատար և հարգալից բացատրում ես ու ցույց ես տալիս այլընտրանքը, բ/ երբ իրական կյանքը այնպիսի շոկ է ձևակերպում, որից նրա ինքնապաշտպանական բնազդները արթնանում են։

Մի անզգույշ և թերևս ոչ միտումնավոր ձևակերպմամբ ժամանակակից հայ հասարակության մի զգալի հատվածին տրվեց «Պողոս» բնորոշումը։ Այնքան սահուն այս ձևակերպումը մտավ շրջանառություն և այնքան բնական այն ընկալվեց, կարծես՝ հասարակությունը հենց նման մի բանի էր սպասում։ Եթե նույնիսկ դա այդպես է, ապա էլի խիստ իռացիոնալ սպասում է։ Պողոսը անսպասելիորեն ակտիվացած ցածր իրավագիտակցությամբ քաղաքացին չէ, կամ այդ խավը չէ. նույնիսկ եթե մի փուլ էլ նա լինի դոմինանտ։ Սա մեր հասարակությամ մասն է, որը փաստ է, ու որը պետք է ընդունել ու որի հետ պետք է աշխատել։ Պետության համար շատ ավելի վտանգավոր է, երբ «Պողոսի» է վերածվում վերնախավը՝ քաղաքական- դատաիրավական-մշակութային- գործարար և այլն։ «Պողոսը» ոչ մի կապ չունի սոցիալական վիճակի հետ, որովհետև մենք ունենք հարուստ պողոսներ, և կապ չունի կրթական ցենզի հետ, որովհետև մենք ունենք բավականին լավ կրթությամբ՝ պողոս քաղաքացիներ։ Մենք ունենք մտավորական պողոսներ, որոնց վնասը շատ ավելի մեծ է, քան չորսամյա կրթությամբ որևէ քաղաքացու։

Ինչու՞ եմ ես սա ասում՝ ցույց տալու համար, որ այսօրվա ներհասարակական բզկտվածությունը շատ բազմաշերտ է, ամեն ինչ խառնվել է իրար, և չեն գործում պետություն ունեցող հասարակություններին բնորոշ նորմերը։ Սա լուրջ պրոբլեմ է։

Այսպես երկար չի կարող մնալ

Հիմա հարցին նայենք հակառակ տեսանկյունից՝ ավելի կիրառական կողմից։ Բզկտվածությունը հասկացանք, սերմանվող նեքին թշնամանքը հասկացանք. իսկ ի՞նչը կկարողանա համախմբել հասարակությանը։ Կա՞ արդյոք նման գաղափար, թե՞ դա ուտոպիա է։ Վստահ եմ, որ կա. եթե հանում ենք արտաքին թշնամու ագրեսիան, որի պարագայում գործելու է լրիվ այլ տրամաբանություն, ապա կա մեկ գաղափար, որը ունի կոնսոլիդացնող վճռորոշ ռեսուրս։ Դա «սոլիդ» իշխանության գաղափարն է։

Սոլիդը քաղաքագիտական ձևակերպում չէ, այն չի ենթարկվում հայտնի տարաբաժանումներին։ Սոլիդը նույնիսկ չի ենթադրում այս կամ այն կարևոր խնդրի շուրջ տեսակետների համընկնում։ Այսօրվա Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է տեղավորվում դասական քաղաքական ձևակերպումներում։ Սա իսկապես պատահական վիճակ է՝ էքսպերիմենտալ իրականություն։ Ենթադրաբար՝ լուծումներն էլ են լինելու ոչ ստանդարտ։

Հետզհետե՝ հասարակության շատ ավելի մեծ շերտեր են գիտակցելու, որ «լայվահեն» իշխանությունը վտանգավոր է։ Բայց սա դեռևս չի ենթադրում, որ կա քաղաքական լուծում։ Քաղաքական ուժերի այսօրվա պայմաններում իսկապես չի երևում նման լուծում։
Իշխանության մեջ կան մարդիկ, որոնք արդեն իսկ հասկանում են, որ սա հեռանկար չունեցող վիճակ է։ Խորհրդարանական մեծամասնութան մեջ կան մարդիկ, որոնք շատ լավ հասկանում են, որ այս դատարկությունը վատ բանի է հանգեցնելու, և այդ մարդկանց թիվը գնալով մեծանալու է։ Իշխանությունից դուրս՝ հանրային կյանքում, կան զգալի թվով մարդիկ, ովքեր փայլուն հասկանում են անհնարինությունը՝ վերադառնալ անցյալի մոդելներին, բայց նույնքան էլ լավ հասկանում են, թե ուր է տանելու այսօրվա իշխանական որակը։

Ի՞նչը կարող է միավորել տարբեր հայացքներ, քաղաքական նախասիրություններ ունեցողներին, տարբեր սերունդներին և տարբեր կրթական ու սոցիալական ցենզ ունեցողներին. դա սոլիդ իշխանության գաղափարն է, պահանջը։

Ի՞նչ խնդիրներ է դրվելու ապագա «սոլիդ իշխանության» առաջ. կանգնեցնել գահավիժումը, կանգնեցնել ներհասարակական թշնամանքն ու բաժանումը, կանգնեցնել դատաիրավական բեսպրեդելը, գտնել ներքին համերաշխության բանաձևերը, կտրուկ ամրացնել Հայաստան-Արցախ անվտանգության համակարգը, վերացնել երկիմաստությունները Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում և վերականգնել վստահության անհրաժեշտ մակարդակը, հստակեցնել հարաբերությունների մակարդակը ԵՄ և ԱՄՆ-ի հետ, առողջացնել քաղաքական համակարգը, այդ թվում՝ մի շարք օրենքների ընդունումով, պատրաստվել խաղաղ, ազատ ընտրությունների։

Ինչ կլինի եթե ուշանա սոլիդ իշխանության ձևավորումը

Գործող իշխանության պատկերացումների պարզունակությունը և մոլեգնող անլրջության համաճարակը մտնում է բոլորի տները, հիմնարկները, բակերը, ամեն միկրոսոցիում։ Մի քիչ արագ, մի քիչ դանդաղ, բայց գործընթացն արդեն անդառնալի է։ Այդ պարզունակությունը և անլրջությունը կազմալուծում է և ավելի է կազմալուծելու կենսագործունեության բոլոր համակարգերը։ Բոլոր միջավայրերում լինելու է սողացող քայքայում։ Այսօր աղբն ու ճանապարհային երթևեկությունը դարձել են պատուհաս, վաղը այդպես է լինելու բոլոր ոլորտներում։ Էներգետիկ վթարը Երևանում դրա ամենասուր նախազգուշացումն էր. հասարակությանը ոչ ոք չպատասխանեց՝ կա՞ր, արդյոք, իրական վտանգ ատոմակայանի համար, և կա՞ արդյոք 100 տոկոսանոց երաշխիք, որ երկրորդ անգամ նման բան կբացառվի։ Ես սա ասում եմ նկարագրելու համար, թե ինչ անսահման ռիսկ է պետության կենսագործունեության ոլորտների կազմալուծումը։

Եթե սոլիդ իշխանության ձևավորման փուլը երկարեց, և այսօրվա իշխանության սոլիդ շրջանակները և իշխանությունից դուրս գտնվող սոլիդ շրջանակները չգտան տարբերակը՝ միասնական սոլիդ իշխանության ձևավորման, ապա Հայաստանին որոշ ժամանակ անց ոչինչ չի մնում, քան «ուժեղ ձեռքի իշխանությունը»։ Կազմաքանդումը լինելու է այնքան խորը, և ներքին ու արտաքին ռիսկերը լինելու են այնքան ռեալ, որ հասարակության բոլոր շերտերի կոնսոլիդացված պահանջն է լինելու «ուժեղ ձեռքը»։ Ձեռք, որը ստիպված է լինելու միառժամանակ սառեցնելու ժողովրդավարական նորմերը՝ կասեցնելու համար թշնամու հարձակումը, տնտեսության կոլապսը, ներքին ընդհարումները և այլն։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan