ՄԱԿ Գլխավոր վեհաժողովի հոբելյանական 75-րդ նստաշրջանի նախագահն է դարձել Թուրքիայի ներկայացուցիչը

Հունիսի 17-ին Թուրքիայի ներկայացուցիչ Վոլքան Բոզքըրն ընտրվել է ՄԱԿ Գլխավոր վեհաժողովի հոբելյանական 75-րդ նստաշրջանի նախագահ, որը սկսվելու է սեպտեմբերի 16-ին, փոխանցում է RG-ն:

Նախագահի ընտրության քվեարկությունը տեղի է ունեցել հունիսի 17-ին: Բոզքըրի թկնածությանն աջակցել են ՄԱԿ անդամ 178 երկրներ, 11-ը ձեռնպահ են մնացել, եւս երեք քվեաթերթիկ անվավեր է ճանաչվել:

Մինչեւ ՄԱԿ-ում Թուրքիայի ներկայացուցչի պաշտոնը զբաղեցնելը Վոլքան Բոզքըրը ղեկավարել էր Թուրքիայի խորհրդարանի միջազգային գործերով հանձնաժողովը, ինչպես նաեւ 2015-16 թվականներին եղել է Թուրքիայի Եվրամիության գործերով նախարարը եւ ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության հարցերով գլխավոր բանակցողը:

Զարմանալի ոչ մի բան չկա, որ այս տարի առաջադրվել է մեկ թեկնածու, հետաքրքիրն այն է, որ Թուրքիայի եւ Եվրոպայի հարաբերությունների լարվածության շրջանում հենց Թուրքիայի թեկնածուն է կոնսենսուսային աջակցություն ստացել Արեւմտյան Եվրոպայի խմբի եւ մյուսների շրջանակում:

Պատմականորեն ՄԱԿ-ում իշխանությունը կենտրոնացած է գլխավոր քարտուղարի եւ Անվտանգության խորհրդի 5 մշտական անդամների մոտ՝ ԱՄՆ, Չինաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա եւ Մեծ Բրիտանիա: Սակայն վերջին տարիներին ՄԱԿ անդամ պետությունները գլոբալ խնդիրների լուծման համար ավելի հաճախ են դիմում Գլխավոր վեհաժողովին:

Գլխավոր քարտուղարն այլեւս չի կարող վստահ լինել, որ իր առաջարկները աջակցություն կստանան, իսկ ԳՎ-ն երբեմն կարող է այնպիսի բանաձեւեր ընդունել, որոնք հակասում են ԱԽ շահերին: Ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունը զգալիորեն բարդացնում է ՄԱԿ-ում որոշումների ընդունման գործընթացը, քանի որ ԳՎ-ում գործողությունները պահանջում են ՄԱԿ 193 անդամ պետությունների շրջանում կոնսենսուսի հասնել:

ՄԱԿ ԳՎ նախագահը պաշտոնապես ավելի բարձր է գնահատվում, քան գլխավոր քարտուղարը, նրան պատիվ է տրվում պետության ղեկավարի մակարդակում, եթե աշխարհում դիվանագիտական այցեր է կատարում: Գործնականում նախագահը հիմնականում արարողակարգային դիրք է գրավում:

Չնայած անդամ պետություններն իրենց խնդիրների լուծման համար դեռեւս կարող են դիմել Գլխավոր վեհաժողովին, այն լիազորություններ չունի ԱԽ-ի նման, որի բանաձեւերը պարտադիր են բոլոր անդամ պետությունների համար: Գլխավոր վեհաժողովը, սակայն, ՄԱԿ հիմնական նորմատիվային մարմինն է, այն հաստատում է ՄԱԿ բյուջեն, նշանակում ավագ պաշտոնատար անձանց եւ ընդունում նոր անդամ պետությունների:

Հաշվի առնելով գլոբալ որոշումների ընդունման դժվարությունը ինչպես ներսում, այնպես էլ ՄԱԿ-ից դուրս, ողջամիտ փաստարկներ կան այն մասին, որ ԳՎ նախագահի պաշտոնը դառնա ավելի ակտիվ՝ ունակ լուծելու ՄԱԿ անդամ պետությունների առջեւ ծառացած որոշ միջազգային խնդիրներ: Սակայն ապագայում ցանկացած փոփոխություն՝ ուղղված նախագահի դերի ընդլայնմանը, հազիվ թե տեղի ունենա մինչեւ Բոզքըրի լիազորությունների ժամկետի ավարտը:

Բոզքըրը կարող է այս դիրքն օգտագործել ղեկավարելու համար այնպիսի կարեւոր միջազգային հիմնահարցեր, ինչպես՝ մարդու իրավունքները եւ միգրացիան, որոնց ուղղությամբ Թուրքիան իրեն վատ է երաշխավորել, բայց նա սահմանափակված կլինի ՄԱԿ տարբեր անդամների շրջանում կոնսենսուսի հասնելու անհրաժեշտությամբ: