Գիտնականները Հին Եգիպտոսում քաղցկեղի ուռուցքների՝ վիրահատական ճանապարհով հեռացման ապացույցներ են հայտնաբերել
Քաղցկեղը հաճախ դիտվում է որպես ժամանակակից դարաշրջանի հիվանդություն: Սակայն Հին Եգիպտոսի բժշկական տեքստերը վկայում են, որ հեռավոր ժամանակների դարմանողները քաջատեղյակ էին այդ հիվանդության մասին:
Այժմ ավելի քան 4000 տարեկան գանգից ստացված նոր տվյալները վկայել են, որ հին եգիպտացի բժիշկները, ըստ ամենայնի, փորձել են քաղցկեղի որոշ տեսակներ բուժել վիրահատական ճանապարհով:
Քեմբրիջի համալսարանի Դաքվորթ լաբորատորիայի հավաքածուում պահվող գանգը պատկանել է մի տղամարդու, որը մահվան պահին եղել է 30-ից 35 տարեկան:
Գիտնականները դեռևս 19-րդ դարի կեսից ուսումնասիրել են գանգի վնասված մակերեսը, ներառյալ բազմաթիվ ախտահարումներ, որոնք, ենթադրաբար, չարորակ ուռուցքներից վնասված ոսկրային հատվածներ են:
Հնագետները ենթադրում են, որ հավաքածուում 236 համարի տակ նշված գանգը հին աշխարհի չարորակ ուռուցքների հնագույն նմուշներից մեկն է, որը թվագրվում է Մեր թվարկությունից առաջ 2686-ից մինչև 2345 թվականներին:
Սակայն երբ գիտնականները թվային մանրադիտակի և համակարգչային տոմոգրաֆիայի (CT) սկանավորման միջոցով վերջերս ավելի մոտիկից են ուսումնասիրել ուռուցքի սպիները, ուռուցքների շուրջ կտրված հետքեր են գտել, ինչը ենթադրում էր, որ ուռուցքները հեռացնելու համար օգտագործվել են սուր մետաղական գործիքներ: Գիտնականներն իրենց բացահայտումների մասին գրել են Frontiers in Medicine գիտական հանդեսում:
«Սա առաջին դեպքն էր, երբ մարդկությունը վիրաբուժական ճանապարհով բախվել է այն երևույթին, ինչ մենք այսօր «քաղցկեղ» ենք անվանում», - պատմում է Իսպանիայի Կորունյե Սանտյագո դե Կոմպոստելայի համալսարանի պատմության բաժնի պրոֆեսոր հետազոտության ավագ հեղինակ Էդգարդ Կամարոսը:
«Սակայն հայտնի չէ՝ արդյոք բուժողները փորձել են հեռացնել ուռուցքները, երբ հիվանդը դեռ ո՞ղջ էր, թե՞ ուռուցքները հեռացվել են նրա մահից հետո՝ վերլուծության նպատակով»,-նշել է Կամարոսը:


















































Այսօրվանից սկսած սպառման համակարգը բաշխման ցանցին միացման նոր դիմում ներկայացնելիս կգործեն արդեն նվա...
Թրամփի հետ ընթրիքին հնարավոր է եղել մասնակցել առանց ստուգումներ անցնելու WSJ
Հունիսի 7-ը Մեր 2-րդ Անկախության Հանրաքվեն Է
Լրատվամիջոցների ու լրագրողների իրավունքների խախտումների թիվը նվազել է
Կենսաչափական անձնագրերը քաղաքացիներին հասանելի կլինեն 2026 թվականի աշնանը
90-ականներից բնակարան ստանալու հերթացուցակում ընդգրկված ՊՆ ծառայողները առաջիկա 4 տարում կլուծեն բնակ...
Մեր նպատակն է, որ ՀՀ սահմանի բոլոր հատվածները լինեն սահմանապահ զորքերի պատասխանատվության ներքո
Պարի միջազգային օր․ Երևանի կենտրոնում կանցկացվի «Արի՛, պարի՛» խորագրով միջոցառումների շարք․ միացե՛ք ...
Աջափնյակում ընթանում են նոր՝ «Արև Արենա» կենտրոնի բացօթյա համերգասրահի ստեղծման աշխատանքները
«Տաշիր Պիցցա»-ում աշխատակիցների են ազատել՝ «Ուժեղ Հայաստան»-ի հանրահավաքին չմասնակցելու համար