Ամերիկացի գիտնականները բացահայտել են կլինիկական մահվան ժամանակ տեսիլքների նեյրոֆիզիոլոգիական պատճառը

Կլինիկական մահվան վիճակում գտնվող մարդկանց մահվան տեսիլքները կապված են այն փաստի հետ, որ այս պահին նրանց ուղեղը անցնում է հատուկ վիճակի, որը բնութագրերով շատ մոտ է գիտակցությանը: Այս մասին հայտնում է Միչիգանի պետական համալսարանի (MSU) մամուլի ծառայությունը։

Շատ մարդիկ, որոնք վիրահատությունների ընթացքում կամ այլ պատճառներով կլինիկական մահ են տարել, պատմում են, որ մահամերձ վիճակում նրանք դուրս են եկել իրենց մարմնի սահմաններից, թռչել են անվերջ թունելով եւ լույս տեսել: Պատմությունների նման բնույթը վաղուց գիտնականներին ստիպում է փնտրել նման սենսացիաների առաջացման նեյրոֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ։

Շատ հետազոտողներ ենթադրում են, որ մահվան տեսիլքները կապված են այն բանի հետ, որ ուղեղը գլյուկոզայի եւ թթվածնի լուրջ պակաս ունի: Սա միաժամանակ հանգեցնում է նրա գործունեության ընդհանուր մակարդակի նվազմանը, ինչպես նաեւ մեծ թվով քաոսային ազդակների արտադրությանը, որոնք առաջացնում են այն հալյուցինացիաները, որոնք մարդիկ տեսնում են կլինիկական մահվան վիճակում։

Ամերիկացի նյարդաֆիզիոլոգների մի խումբ՝ MSU-ի դոցենտ Ջիմո Բորջիգինի ղեկավարությամբ, հայտնաբերել են առաջին ապացույցներն այն մասին, որ կլինիկական մահվան սկիզբը ուղեկցվում է ոչ թե ոչնչացմամբ, այլ ուղեղի համակարգված գործունեության ուժեղացմամբ: Բորջիգինն ու նրա գործընկերները պարզել են, որ այս վիճակն իր բնութագրերով շատ նման է այն բանին, թե ինչպես է աշխատում մարդու նյարդային համակարգը այն ժամանակ, երբ նա գիտակից է:

Հետազոտողները նման եզրակացության են եկել այն դիտարկումների ընթացքում, թե ինչպես է փոխվել չորս հիվանդների ուղեղի աշխատանքը, որոնք մի քանի տարի առաջ սրտի նոպայի հետեւանքով կոմայի մեջ էին հայտնվել: Բժիշկների բոլոր ջանքերը՝ նրանց կյանք վերադարձնելու ուղղությամբ, հաջողությամբ չեն պսակվել, ինչի արդյունքում այդ հիվանդների հարազատները որոշել են նրանց անջատել թոքերի արհեստական օդափոխության համակարգից։

Գիտնականները այդ հիվանդների գլխին միացրել են էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիայի համակարգը եւ առաջին անգամ հետեւել են, թե ինչպես է փոխվում ուղեղի ակտիվությունը մարդու կյանքի վերջին պահերին։ Բորջիգինի եւ նրա գործընկերների կողմից կատարված չափումները անսպասելիորեն ցույց են տվել, որ ուղեղի մահը ուղեկցվում է նրա գամմա-ակտիվության կտրուկ աճով, ուղեղի ժամանակավոր, պարիետալ եւ ծոծրակային շրջաններում 25-150 Հց հաճախականությամբ նեյրոնների կոլեկտիվ տատանումների ինտենսիվության աճով:

Գամմա ալիքները սովորաբար արտադրվում են ուղեղի կողմից այն ժամանակներում, երբ այն գիտակից է: Ուստի գիտնականները կարծում են, որ մահացող ուղեղում իրենց նմանակների գոյությունը խոսում է այն բանի օգտին, որ կլինիկական մահվան վիճակում գտնվող մարդկանց մոտ մահամերձ տեսիլքները առաջանում են նրանց ուղեղի գիտակցության մոտ գտնվող վիճակի անցումից: Հետագա փորձերն ու դիտարկումները, ինչպես հույս ունեն Բորջիգինը եւ նրա գործընկերները, կօգնեն նրանց հաստատել այս գաղափարը: