USCIRF-ն արձանագրում է Ղարաբաղի հայկական ժառանգության հանդեպ Ադրբեջանի իրագործած վանդալիզմը

Միջազգային կորնական ազատության ԱՄՆ հանձնաժողովը (USCIRF) արձանագրում է Ղարաբաղի հայկական ժառանգության հանդեպ Ադրբեջանի իրագործած վանդալիզմը:

Զեկույցում նշվում է, որ վերջին տարիներին Ադրբեջանում գրանցվել են դավանանքի ազատության համար պայմանների որոշ փոփոխություններ՝ կրոնական համայնքների վրա իրավապահ մարմինների ռեյդերի դադարեցում եւ, ինչպես հաղորդվում է, կրոնական շատ ակտիվիստների ներում:

Այդուհանդերձ, Ադրբեջանում դավանանքի ազատությունը շարունակում է խստորեն սահմանափակվել խնդրահարույց օրենսդրությամբ, մասնավորապես, երկրի «Դավանանքի ազատության մասին» 2009 թվականի օրենքով, եւ կառավարությունը այն ​​վերանայելու հատուկ շահագրգռություն չի ցուցաբերում:

Զեկույցում նաեւ մանրամաս նկարագրված են շատ խոչընդոտները, որոնք ստեղծվում են կրոնական համայնքների պարտադիր գրանցմամբ եւ այլ սահմանափակումներով, կրոնական ակտիվիստների հետապնդումների շարունակմամբ եւ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ վերսկսված հակամարտության համատեքստում վերջերս կատարված խախտումներով:

«2020 թվականի սեպտեմբերին Հայասատանի եւ Ադրբեջանի միջեւ վերսկսվեց զինված հականարտությունը Լեռնային Ղարաբաղի եւ հարակից տարածքների շուրջ: Հոկտեմբերին ծավալված մարտական գործողությունների ժամանակ Հայաստանն Ադրբեջանին մեղադրեց Շուշի քաղաքի Ղազանչեչոց եկեղեցու նպատակաուղղված հերտակոծության մեջ: Եղած տեղեկություններով՝ եկեղեցուն երկու անգամ հասցվել են բարձրճշգրտության հրթիռային հարվածներ, որի հետեւանքով լրջորեն վնասվել է շենքի տանիքը եւ ինտերիերը: Human Rights Watch կազմակերպությունը դեկտեմբերին հանգել է այն եզրակացության, որ հարձակումնը կանխամտածված էր եւ իրենից ներկայացնում է ռազմական հանցագործություն, որը պետք է հետաքննել եւ պատասխանատվության ենթարկել: Ադրբեջանը հայտարարել է, որ հայկական ուժերը եւս հրթիռակոծության հետեւանքով կրոնական օբյեկտներ են վնասել:

Նոյեմբերի սկզբին հրադադարի մասին հայտարարությունը ռազմական առումով ամրագրեց Ադրբեջանի տարածքային նվաճումները եւ ժամկետներ սահմանեց Ադրբեջանին լրացուցիչ տարածքներ փոխանցելու համար, ինչը մտահոգություն առաջացրեց տարածաշրջանում տարբեր եկեղեցիների, վանքերի, գերեզմանների եւ այլ կրոնական ու մշակութային օբյեկտների պաշտպանության վերաբերյալ:

Հաղորդվում է, որ Ադրբեջանի նախագահ Ալիեւը հավաստիացրել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին, որ երկիրը կպաշտպանի այս շրջաններում քրիստոնեական եկեղեցիները, սակայն որոշ վայրեր, ինչպես Հադրութի հայկական եկեղեցուն կից գերեզմանատունը, արդեն վանդալիզմի են ենթարկվել: Նոյեմբերի վերջին ՄԱԿ-ի կրթության, գիտության եւ մշակույթի հարցերով կազմակերպությունը կրկնել է այդ տարածքում գտնվող ժառանգության օբյեկտների պաշտպանության կոչը եւ առաջարկել նախնական դաշտային առաքելություն ուղարկել`այդպիսի օբյեկտների գույքագրում իրականացնելու համար` «որպես տարածաշրջանի ժառանգության արդյունավետ պաշտպանության նախապայման»,- նշված է զեկույցում:

Հիշեցնենք, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն դեռեւս չի ստացել Ադրբեջանի կողմից օկուպացված տարածքներին հասանելիություն: