Այսօր՝ 21 փետրվարի 2020թ., 00:00
Ո՞ւր են ֆեմինիստները. բոյկոտը՝ որպես աջակցություն ՍԴ կին դատավորներին․ կարծիք «Դենիս» փոթորկի հետևանքով հեղեղվել է Ջորջ և Ամալ Քլունիների` 12 մլն դոլար արժողությամբ շքեղ առանձնատունը (լուսանկարներ) Միացյալ Նահանգներն ընդլայնել է պատժամիջոցներն Իրանի դեմ Լարսի ճանապարհը բաց է միայն մարդատար մեքենաների համար. ռուսական կողմում կուտակված է 335 բեռնատար Կենդանասերները հակված են ահաբեկիչ դառնալ. Սկանդալային զեկույց Թուրքիայում Պուտինը, Մակրոնը եւ Մերկելը քննարկել են իրավիճակը Իդլիբում Հ1-ին «դըզել ա՞» Սիրիացի զինվորականները գրոհայիններին պատկանող ստորգետնյա քաղաք-ռազմաբազա են հայտնաբերել Հալեպի մոտակայքում (տեսանյութ) Թուրքիան չեղարկել է վիզային ռեժիմը 6 եվրոպական երկրի համար Քաղաքացիները չպետք է մասնակցեն հակաօրինական և վտանգավոր հետևանքներով լի այս հանրաքվեին. ԱԺՄ Ադրբեջանական կողմը փոփոխություններ է անում վրաց-ադրբեջանական սահմանին (լուսանկարներ) «Սա ի՞նչ երկիր է, որ ես ներդնեմ. անընդհատ ասֆալտին փռել, պատերին ծեփել»,- նախկին վարչապետ Անդրանիկ Քոչարյանը պետք է հրաժարական տա Մյունխենի զրույցը ինձ վախեցրեց․կարծում եմ՝ Փաշինյանը օգնության կարիք ունի Ղարաբաղի հարցում. Հրանտ Բագրատյան Անիմաստ, անբովանդակ փառատոններից Հայաստանն աչք չի բացում «Շերեմետևո» օդանավակայանում ձերբակալել են չվերթի ժամանակ ուղևորներից մեկից 40 000 դոլար գողացած հայ ամուսիններին «Քաղաքացիները չպետք է մասնակցեն հակաօրինական եւ վտանգավոր հետեւանքներով լի այս հանրաքվեին». ԱԺՄ «Ոչ»-ի շտաբի նպատակը հանրաքվեի գործընթացը վերահսկելն է. Գոհար Մելոյան Դպրոցների համատարած ՔՊ-ականացում Վարդենյաց լեռնանցքը բեռնատարների համար փակ է. երեք մարզեր թաղված են մառախուղի մեջ Իրանում մեկնարկել են խորհրդարանական ընտրությունները Որքան հեշտ է ամերիկաներից սիրել հայրենիքը Մշակող արդյունաբերությունն աճել է 12%-ով․ Նիկոլ Փաշինյան 65,86 մլն դոլարի ներհոսք․ Հայաստան եկող տրանսֆերտների չափը մեծ թափով շարունակում է աճել Ասում են՝ հեղափոխությունը նոր արժեքներ է բերել, չկա նման բան․ Շանթ Հարությունյան (տեսանյութ) Տնտեսական հարաբերությունների զարգացման համար եղած օրենսդրությունը չի բավարարում. ՀՀ-ում չեն խրախուսում տեղական արտադրողին. Սերգեյ Բագրատյան Փաշինյանը ապրիլի 5-ին կրկին ծայրահեղությունների կդիմի Երեկ բանտից ազատ արձակված Վանո Մերաբիշվիլին հայտարարել է, որ վարչապետի պաշտոնում աշխատած մարդը չի աշխատի որպես նախարար Իշխանությունն ուզում է ունենալ ՍԴ, որ ինչ փաստաթուղթ էլ ներկայացնեն, հաստատվի. Հրանտ Բագրատյան Սահմանադրության հոդված 2-ի «Իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին» արտահայտությունը չպետք է մեխանիկորեն հասկանալ Անզգույշ բառն ու «դանոսչիկները». միմյանց վրա «գործ տալը անպատկերացնելի չափերի է հասել Ազատումների ալիքը հասավ ՊԲ․ ովքե՞ր կարող են ազատվել իրենց պաշտոններից Ռուսաստանը հերքել է վրացական կայքերի նկատմամբ կիբեռհարձակումների մասին մեղադրանքը Մայրենի լեզվի միջազգային օր «Ծախսատար նախագահը». Գեւորգ Պետրոսյան Արդարադատության դեմ ոտնձգությունների առաջատարներից մեկը Սասուն Խաչատրյանն է Թբիլիսին պնդում է՝ Մոսկվան կիբեր հարձակում է իրականացրել կառավարական կայքերի դեմ «Շատ բարիդրացիական ցտեսություն եմ ասել»․ Ալիկ Սարգսյանը՝ ՀՀԿ-ն լքելուց հետո ընկճված է «Դուխով» նորամուծություն՝ հայկական եթերում Փաշինյանը չի տիրապետում ու ցանկություն էլ չունի խորանալու Արցախի խնդրի մեջ, իրեն ՍԴ հարցը հարյուրապատիկ ավելի շատ է հետաքրքրում Արցախում բողոքի ակցիայի մասնակիցներ են բերման ենթարկվել (տեսանյութ) Ծխելու դեմ օրենքն «Իմ քայլում» «կռիվ է գցել». նախարար Թորոսյանի պատիվը գետնով են տալիս Պատրա՞ստ եք արդյոք Նիկոլ Փաշինյանը Արցախի հարցով նույնպես հանրաքվե անցկացնել. Ավետիք Չալաբյան Նոր իշխանությունները լեգիտիմության առաջին կորուստն ունեցան 2019-ի մայիսին. Ավետիք Իշխանյան Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը չի՞ մասնակցի հանրաքվեին. Նա պայմանվորվել է Փաշինյանի հետ «Էվոլյուցիա». Անցումային արդարադատություն, վեթինգ, «վնգստացող» դատավորներ, իսկ վերջում՝ ՍԴ անցանկալի անդամներ Վտանգավոր «արդարացում». Պետբյուջեից գողացված գումարներն էլ են այս կամ այն ձեւով մտնում տնտեսություն Ի՞նչ հարցեր են ներառված Հայաստան-Արցախ ԱԽ համատեղ նիստում. հնարավոր է ռիսկային` լարված վիճակ լինի Բացատրական աշխատանք թափառող շների հետ Կադրային առեղծվածներ. Ինչո՞վ է Արթուր Դավթյանն ավելի լավ կադր, քան Արփինե Հովհաննիսյանը Սամվել Ալեքսանյանն ակտիվացե՞լ է. նա փոխել է «տակտիկան» Լուրջ հարցազրույցի ձեւաչափը քոնը չի, քոնը ղժղժան քարոզարշավն է․ Արմեն Աշոտյանը՝ վարչապետի հարցազրույցի մասին Մի «նախկին» կազմակերպում է գործընթաց, որպեսզի հեռացնի մյուս «նախկինին». Ո՞րն է տարբերությունը Սերժ Սարգսյանի նշանակած կադրը կքննի նրա գործը. դատավորն ինքնաբացարկ կհայտնի՞ Կան մարդիկ, որոնք այլ լեզու չեն հասկանում, նրանց խորհուրդ եմ տալիս ջութակ նվագել սովորել․ ՀՀ վարչապետ Գերմանիայում զինված հարձակման հետևանքով 5 թուրք է զոհվել «Մախաթը պարկում չի մնա». 6-րդ վարչությունը քաղաքապետարանում է. թելերը տանում են դեպի քաղաքապետ Երբ բանակում ֆինանսական միջոցները շատանում են, շատանում են նաև, այսպես ասած, «բազարները»․ Փաշինյանը՝ զոհերի մասին 2019թ. տնտեսությունն աճել է 4 տոկոս՝ Փաշինյանը կարգադրել է, որ գրեն 8 տոկոս, ցանկացած հարց վարչապետը վերածում է բլեֆի. Հրանտ Բագրատյան (տեսանյութ) Իշխանությունները լվացել են ձեռները ԵՊՀ-ից. Նախարարի եւ Հովհաննիսյանի միջեւ «սեւ կատու» է անցել ՀՀ նախկին իշխանության ներկայացուցիչները մտահոգված են ռուսաստանյան ազատումներից. նոր «չիստկա» է սկսվում Եվս մի փաստ Սուրեն Պապիկյանի կյանքից. ի՞նչ կապ նա ունի «Ֆլեշի Բարսեղի» հետ Մյունխենում Ալիևի հետ քննարկումը ունի շրջադարձային նշանակություն․ Նիկոլ Փաշինյան Ադրբեջանում հերթական հակահայկական վանդալիզմն է տեղի ունեցել․ ոչնչացվել են հայկական ապրանքներ Առողջապահության նախարարին ուղարկել էր Սերժ Սարգսյանը․ աղմկահարույց նախաքննական ցուցմունք՝ Հայկ Սարգսյանի գործով Նախարարի դատվածության վերաբերյալ տեղեկությունը փակ ինֆորմացիա չէ «Լիդիանին» տրվել է ջրօգտագործման թույլտվություն Անդրանիկ Քոչարյանի որդին՝ բանակում չծառայելու մասին (տեսանյութ) Ինչ-որ ուժ ՀՔԾ-ի «գլխին սարքում է», հատուկ ամեն ինչ անում է, որ այդ կառույցը վերջնական վարկաբեկվի Ու այս մարդիկ պնդում են, թե չեն կատարում քաղաքական հանձնարարություններ Արքայազն Հարրին եւ Մեգան Մարքլը մարտի 31-ին կդադարեն կատարել թագավորական պարտականությունները Արփինե Հովհաննիսյանն ամուսնանում է․ մանրամասներ՝ սպասվող հարսանիքից Հնդկացիներ, նավթ. հայտնի են դարձել Մարտին Սկորսեզեի նոր ֆիլմի սյուժեի մանրամասները «Բնակարանի ջեռուցման համար չի օգտագործվի ոչ գազ, ոչ էլէներգիա. Իսկ ծախսը կրկնակի կկրճատվի». Փաշինյան Ռուսաստանն ու Թուրքիան քննարկում են Իդլիբում համատեղ պարեկություն իրականացնելու հարցը Դպրոցներում աշակերտների գիտելիքների մակարդակը 2019-ին բարձրացել է. ՀՀ կրթության տեսչական մարմին «Կենդանաբանական այգին՝ տուբերկուլոզի օջախ». ՍԱՏՄ վարչության պետը հարցեր է բարձրացնում Wildberries-ի սեփականատեր Տատյանա Բակալչուկը ՌԴ-ի ամենահարուստ կինն է դարձել` ըստ Forbes-ի ՍԴ-ն Վահե Գրիգորյանի անձնական «դուքյանը» չէ. Գագիկ Համբարյան Մակրոնն արգելում է թուրք և ալժիրցի իմամների մուտքը Ֆրանսիա
Հարցում

Պոպուլիզմն աշխարհում և Հայաստանում. ինչպես պայքարել

Politeconomy.org-ը գրում է․

«Հասկանալու համար, թե երբ և ինչ պատճառով է առաջացել այս երևույթը, անրադառնանք պատմությանը:

Դեռ Հին Հռոմում՝ մեր թվարկությունից առաջ 2-րդ դարում, գոյություն ուներ, այսպես կոչված, «պոպուլյարների» շարժում, որը հետապնդում էր պլեբեյների շահերի ներկայացում՝ հակադրվելով «օպտիմատներին», որոնք պաշտպանում էին, այսպես կոչված, «նոբիլիտետի» շահերը: Վերջինս իրենից ներկայացնում էր պատրիցիաներից բաղկացած տարբեր խմբերի միավորում, որտեղ գերակա էին բացառապես պատրիցիաների շահերը:

Այն ժամանակ էլ կային պոպուլիստների առաջնորդներ, օրինակ՝ ժողովրդական տրիբուն Ապուլեյ Սատուրնինը, ովքեր ամբոխի առջև ճառեր էին արտասանում և պահանջում սահմանափակել պատրիցիաների իրավունքները: Հետագայում աշխարհը զարգանում էր, պոպուլիզմի ձևերն էին փոփոխվում, սակայն ոչ նրա բովանդակությունը:

Սովորաբար, պոպուլիզմը լինում է երկու տեսակի՝ սոցիալական բնույթի և ազգայնական: Երկու դեպքում էլ պոպուլիստների հիմնական հենարանները երկուսն են։ Առաջինը՝ թշնամու կերպար ձևավորելն է, որպեսզի դրա հակադրման շուրջ հեշտ լինի համախմբել ամբոխին, և երկրորդը՝ նոր կյանքի սպասումներ առաջացնելը: Եվ կարևոր է, որ այդ սպասումը համոզիչ լինի ու մոտ ապագային չառնչվի:

Իսկ պոպուլիստների կողմից առաջարկվող խնդիրների լուծման ձևը նույնպես պիտի շատ հասարակ լինի, որ հասկանալի լինի նույնիսկ հանրության ամենաթերզարգացած խավի համար:

Այդ իմաստով, պոպուլիզմով էին տառապում և՛ ֆրանսիացի հեղափոխականները, և՛ ռուս նարոդնիկները, և՛ ամերիկացի հանրապետականները:

Դասական պոպուլիզմի օրինակ էին ռուս բոլշևիկները, ովքեր 1917-ին մարդկանց ամենահեշտ լուծումն էին առաջարկում՝ «հողը՝ գյուղացուն, գործարանները՝ բանվորներին»: Բնականաբար, բոլշևիկ պոպուլիստները պիտի ունենային թշնամի, որպեսզի կարողանային համախմբել պլեբսին: Դրանք հանրության ունևոր խավերն էին՝ այսպես կոչված, բուրժուական դասակարգը: Այդ դասակարգի ոչնչացումից հետո, երբ 30-ական թվականներին սկսվեց սով, պոպուլիստ-իշխանությունը հորինեց «նոր դասակարգային թշնամիներ»՝ ի դեմս նախկին իրենց գործընկերների: Արդյունքում, միայն անցյալ դարի 30-ական թվականներին սպանվեց ավելի քան 1.5 միլիոն «հակահեղափոխական», իսկ մեկ տասնյակ միլիոնից ավելի մարդ «համտեսեց» գուլագի զրկանքները: Պոպուլիստական իշխանության համար ներքին թշնամիներին վերացնելը քիչ էր: Պարզվում է՝ որպեսզի այդ իշխանությունը գոյատևեր, հռչակվեց այն թեզը, թե բարժուական դասակարգը պետք է վերանա ողջ աշխարհով մեկ, որպեսզի կոմունիզմը հաղթանակ տանի ողջ աշխարհում: Միայն այդ դեպքում մարդիկ կհասնեն իրենց երազանքներին:

Բնականաբար, բոլշևիկյան պոպուլիզմի դեմ Արևմուտքը փորձում էր դիմադրել բոլոր միջոցներով: Գլխավորը՝ մարդկանց աղքատությունը հաղթահարելն էր: Իսկ դրա համար անհրաժեշտ էին կապիտալիզմի բարեփոխման նոր ձևեր:

Անգլոսաքսոնական աշխարհում ծնվեց տնտեսական քեյնսական գաղափարախոսությունը, որի համաձայն՝ գլխավոր նպատակը պիտի լինի, այսպես կոչված, «բարեկեցիկ պետության» ստեղծումը: Սակայն 1929 թվականի համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը էապես փոխեց իրավիճակը: Մասնավորապես կենտրոնական եվրոպայի մի շարք երկրներում և Իսպանիայում առաջացել էր լրջագույն վտանգ, կրկնելու խորհրդային Ռուսաստանի փորձը: Ահա, թե ինչու տվյալ երկրների վերնախավերը բոլշևիկյան պոպուլիզմի դեմն առնելու համար ձևավորեցին ալտերնատիվ պոպուլիստական շարժումները՝ նացիզմն ու ֆաշիզմը: Պարզվեց, որ ֆաշիզմը կոմունիզմին հակադրելու ամենահեշտ միջոցն էր: Քանզի ֆաշիզմը կոմունիզմի պես նույնպես պոպուլիստական բնույթ ուներ: Եթե բոլշևիկների գլխավոր թշնամի հռչակվել էին հարուստները, ապա նացիստների գլխավոր թշնամի հռչակվել էին այլազգիները՝ հրեաների հետ միասին: Եթե ռուս բոլշևիկների նպատակն էր՝ ողջ աշխարհը դարձնել կոմունիստական, ապա նացիստների նպատակը ողջ աշխարով մեկ 3-րդ ռեյխի գերակայության գաղափարն էր: Ընդորում, թե՛ կոմունիստները, և թե՛ նացիստները շարքային քաղաքացիներին խոստանում էին երջանիկ և բարեկեցիկ ապագա: Կոմունիստները՝ հարուստներին կուլակաթափելու միջոցով, իսկ նացիստները՝ այլ ազգերին ստրուկ դարձնելու և նրանց հարստությունը վերցնելու միջոցով: Երկու դեպքում էլ, պոպուլիստներն ունեին սոցիալական հենարան՝ ի դեմս զոմբիացած հանրության:

Այսպիսով, պոպուլիզմը պարտություն է կրում այն դեպքում, երբ մի պոպուլիզմին հակադրվում է մեկ այլ պոպուլիզմ: Սակայն, վերջնարդյունքում պոպուլիզմը սկսում է կազմալուծվել այն դեպքում, երբ կամ սպասումների հանդեպ է վստահությունը պակասում, կամ էլ երբ տեսանելի թշնամին դադարեցնում է իր գոյությունը:

Հետագայում, երբ կոմունիստական պոպուլիզմն սկսեց անկում ապրել, ամերիկացիների ջանքերով պոպուլիզմի տարրեր մտցվեցին բոլոր տեսակի հակակոմունիստական և չափավոր ազգայնական շարժումներում:

Օրինակ՝ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո եկած բոլոր ազգային-դեմոկրատական շարժումները իրենց մեջ պարունակում էին պոպուլիստական որոշումներ:

1991-ին ռուսական դեմոկրատական շարժումը՝ Ելցինի գլխավորությամբ, եկավ իշխանության՝ հիմնվելով երեք հիմնական կետերի վրա՝

Առաջին՝ պայքարել կոմունիստական ռեժիմի դեմ

Երկրորդ՝ պայքարել կոռուպցիայի դեմ

Երրորդ՝ առաջարկել ռուս ժողովրդին «նոր լուսավոր կապիտալիստական ապագա»:

Մեզ մոտ ղարաբաղյան շարժման մեջ նույնպես կար պոպուլիզմի մեծ չափաբաժին: Օրինակ, որ «միայն ջերմուկով կարող ենք բարեկեցիկ կյանք ապահովել, եթե անկախ լինենք Մոսկվայից»:

Սակայն մեզ մոտ շարժման պոպուլիստական կոմպոնենտը արագ ավարտվեց երկու պատճառով: Նախ թշնամին՝ ԽՍՀՄ-ը վերացել էր, և երկրորդ՝ Հայաստանը հայտնվեց ծանր վիճակում, որի արդյունքում մարդկանց կենսամակարդակը անկում ապրեց մոտ 10 անգամ:

Հասկանալի պատճառով՝ շարժման գործիչների պոպուլիստական կոմպոնենտները վերացան, և նրանք դարձան էլիտիստական գործիչներ: Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, Վազգեն Մանուկյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը, Վազգեն Սարգսյանը, Սերժ Սարգսյանը և մյուս գործիչները արդեն իրենց մեսիջները ուղղում էին ոչ թե զանգվածներին, այլ իրենց շրջապատող էլիտաներին: Նրանք իրենց բնույթով շատ տարբեր գործիչներ էին և տարբեր արդյունքներ են արձանագրել: Սակայն մեկ բանով նրանք բոլորը դարձել էին իրար նման: Նրանք դադարել էին լինել պոպուլիստ գործիչներ, ինչպես որ 88-90 թվականներին էին:

Երվանդ Բոզոյան

website by Sargssyan