Ո՞ր վարակիչ հիվանդությունն, ըստ ամենայնի, կդառնա ամենամեծ խնդիրը 2025 թվականին

Բացի դրանից, Միհանը նշում է, որ կան նաև առաջնահերթ պաթոգենների ցանկեր, հատկապես այնպիսինները, որոնք դրանց բուժման համար սովորաբար օգտագործվող դեղամիջոցների, մասնավորապես՝ հակաբիոտիկների և հակավիրուսային միջոցների նկատմամբ կայունություն են ձևավորել:

Գիտնականները պետք է միաժամանակ մշտապես հետևեն հորիզոնին՝ հաջորդ հավանական խնդիրը որոնելիս: Չնայած դա կարող է լինել ցանկացած պաթոգեն, մեծ է հավանականությունը, որ որոշ խմբեր ավելին, քան մյուսները, արագ բռնկումներ, ներառյալ գրիպի վիրուսներ առաջացնեն:

Ըստ հոդվածի հեղինակի՝ գրիպի վիրուսներից մեկն այժմ լուրջ մտահոգություն է առաջացնում և 2025 թվականին լուրջ խնդիր դառնալու շեմին է։ Դա H5N1 ենթատեսակի գրիպի A վիրուսն է, որը երբեմն «թռչնագրիպ» են անվանում: Այդ վիրուսը տարածված է ինչպես վայրի, այնպես էլ ընտանի թռչունների շրջանում։ Այն միաժամանակ վերջերս վարակել է կաթնատու անասուններին ԱՄՆ մի քանի նահանգներում և հայտնաբերվել է Մոնղոլիայում ձիերի շրջանում:

Երբ թռչնագրիպի, կամ խոզի գրիպի դեպքերը սկսում են աճել, միշտ մտահոգություն կա, որ այն կարող է տարածվել մարդկանց վրա: Իրավամբ, թռչնագրիպն ի վիճակի է վարակելու մարդկանց, քանի որ 2024-ին ԱՄՆ-ում արդեն գրանցվել է 61 դեպք, հիմնականում ֆերմերային տնտեսությունների աշխատողներից վարակված անասունների հետ շփվելու արդյունքում, ինչպես նաև հում կաթ խմող մարդկանց շրջանում:

Նախորդ երկու տարիների համեմատ, երբ Ամերիկայում հիվանդության ընդամենը երկու դեպք էր գրանցվել, դա բավականին մեծ աճ է։ Մարդկային վարակներից մահացության 30 տոկոս ցուցանիշի հետ մեկտեղ թռչնագրիպն արագորեն հայտնվում է առողջապահության ոլորտի պաշտոնյաների առաջնահերթությունների ցանկի առաջին հորիզոնականում:

Բարեբախտաբար, H5N1 թռչնագրիպն, ըստ երևույթին, չի փոխանցվում մարդուց մարդու, ինչը զգալիորեն նվազեցնում է մարդկային համավարակի առաջացման հավանականությունը: Գրիպի վիրուսները պետք է միանան բջիջների արտաքին մասում սիալային ընկալիչներ կոչվող մոլեկուլային կառուցվածքներին, որպեսզի ներթափանցեն և սկսեն կրկնապատկումը:

Գրիպի վիրուսները, որոնք լավ են հարմարեցված մարդկանց, լավ են ճանաչում այդ ընկալիչները՝ թույլ տալով նրանց հեշտությամբ թափանցել մեր բջիջներ, ինչը հեշտացնում է մարդկանց միջև դրանց տարածումը: Մյուս կողմից, թռչնագրիպը լավ հարմարեցված է թռչնագրիպի սիալային ընկալիչներին և մարդկանց առնչվող որոշ անհամապատասխանություններ ունի: Այսպիսով, իր ներկայիս տեսքով H5N1-ը մարդկանց շրջանում չի կարող հեշտությամբ տարածվել։

Սակայն վերջերս անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ գրիպի գենոմի մեկ մուտացիան կարող է H5N1-ը դարձնել մարդուց մարդուն տարածվելու հնարավորություն՝ պոտենցիալ համավարակի բռնկմամբ:

Եթե ​​թռչնագրիպի այս շտամը փոխվի և սկսի տարածվել մարդուց մարդուն, կառավարությունները պետք է արագ գործեն՝ դրա տարածումը վերահսկելու համար: Ամբողջ աշխարհում հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնները մշակել են թռչնագրիպի և այլ հիվանդությունների դեմ համավարակի պատրաստության պլաններ, որոնք կարող են ի հայտ գալ հորիզոնում:

Օրինակ՝ Մեծ Բրիտանիան գնել է H5 պատվաստանյութի 5 միլիոն չափաբաժին, որը կարող է պաշտպանվել թռչնագրիպից՝ նախապատրաստվելով 2025 թվականին այդ վտանգի առաջացման հավանականությանը։

Նույնիսկ առանց մարդկանց միջև տարածման հնարավորության, թռչնագրիպն, ըստ ամենայնի, 2025 թվականին ավելի մեծ ազդեցություն կունենա կենդանիների առողջության վրա: Դա ոչ միայն լուրջ հետևանքներ կունենա կենդանիների բարեկեցության վրա, այլև կարող է խաթարել սննդի մատակարարումը և տնտեսական հետևանքներ ունենալ, ընդգծել է Միհանը: